Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục cân nhắc: Có nên đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hòa?

Sáng 4/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sửa đổi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, có ý kiến đề nghị quy định điều hòa nhiệt độ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU mới chịu thuế TTĐB.

Về phạm vi các mặt hàng điều hòa thuộc diện chịu thuế, tiếp thu ý kiến đại biểu, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với đề xuất của cơ quan soạn thảo để quy định điều hòa nhiệt độ có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế.

Không thu thuế đối với điều hòa nhiệt độ có công suất từ 24.000 BTU trở xuống và loại có công suất trên 90.000 BTU.

Tham gia ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho rằng, việc đánh thuế với điều hòa nhằm mục đích giảm phát thải khí nhà kính - nguyên nhân làm trái đất nóng lên và gây ra biến đổi khí hậu toàn cầu.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là mặt hàng thiết yếu, nên bỏ hết thuế tiêu thụ với mặt hàng này. Bởi hiện nay biến đổi khí hậu, nếu không có điều hòa thì không hoạt động sản xuất kinh doanh, không hoạt động và làm việc được.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đã có đại biểu đề xuất chỉ đánh thuế vào công nghệ được sử dụng trong điều hòa. Nếu phát thải khí nhà kính của công nghệ mà thấp thì thuế thấp; còn đơn vị nào ứng dụng công nghệ phát thải khí nhà kính cao thì đánh thuế cao.

Đây cũng là một trong những giải pháp khuyến khích, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, thuế TTĐB sẽ định hướng tiêu dùng của người dân. Tuy nhiên, với những mặt hàng thiết yếu, được người dân sử dụng nhiều thì đưa vào diện chịu thuế tiêu thụ sẽ khiến giá cả tăng, ảnh hưởng tới người dân.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng, việc quy định điều hòa nhiệt độ có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế đã giải quyết được mong muốn của số đông rất lớn với những người sử dụng điều hòa.

Bởi hiện nay điều hòa nhiệt độ được sử dụng phổ biến có công suất từ 24.000 BTU trở xuống.

Ông Hoàng Thanh Tùng đồng tình với ý kiến của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, nên nghiên cứu bỏ đánh thuế TTĐB với điều hòa. Trong đó có thể chuyển sang đánh theo thuế bảo vệ môi trường với công nghệ, thiết bị gây ô nhiễm môi trường.

"Điều hòa rất thiết yếu, không chỉ trong cuộc sống gia đình mà cả cơ quan công sở. Cơ quan ta với thời tiết này mà không có điều hòa chắc không làm việc được. Các cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp cũng như vậy, không thể làm việc nếu không có điều hòa", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nói.

Giải trình sau đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết mặt hàng điều hòa có công suất dưới 90.000 BTU được sử dụng nhiều, tiêu thụ năng lượng điện lớn và là một trong những tác nhân khiến trái đất nóng lên.

Nguyên nhân này do những chất làm mát của máy điều hòa, gây hại cho tầng ozon, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và khí hậu. Thứ trưởng cho biết nhiều nước trên thế giới xin cấp phép vài năm mới lắp được máy điều hòa.

Ông Cao Anh Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến từ kỳ họp trước, cơ quan soạn thảo đã điều chỉnh giới hạn thu thuế TTĐB từ loại có công suất 18.000 đến 90.000 BTU. Tuy nhiên, trong phiên thảo luận gần đây tại hội trường, vẫn còn nhiều ý kiến, đặc biệt là đề nghị rà soát thêm nhóm từ 24.000 BTU trở xuống.

Theo ý kiến từ cơ quan thẩm tra và ban soạn thảo, đã có thêm phương án tiếp thu mới: loại điều hòa có công suất từ 24.000 BTU trở xuống sẽ không điều chỉnh, tức là không áp thuế.

Về số liệu cụ thể, theo ông Cao Anh Tuấn, tổng số tiền thuế theo phương án hiện tại là 2.800 tỷ đồng. Nếu mở rộng miễn thuế thêm cho nhóm từ 18.000 đến 24.000 BTU, thì sẽ giảm thêm 840 tỷ đồng mỗi năm.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng con số này sẽ thay đổi. Vì khi thị trường điều chỉnh theo chính sách thuế, nếu điều hòa 18.000 đến 24.000 BTU được miễn thuế, người tiêu dùng đang có nhu cầu lắp loại 35.000 hay 40.000 BTU có thể sẽ chuyển sang lắp hai chiếc loại nhỏ hơn để né thuế. Như vậy, tác động ngân sách có thể sẽ còn lớn hơn con số hiện tại.

Làm rõ thêm nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng, mặc dù xăng và máy điều hòa nhiệt độ là các mặt hàng thiết yếu nhưng vẫn nên khuyến khích sử dụng tiết kiệm, "càng ít càng tốt".

Theo ông Mãi, ngay cả điều hòa nhiệt độ sử dụng công nghệ hiện đại nhất thì cũng vẫn phát thải. Vì vậy, ông đề nghị xem xét nghiêm túc phương án chuyển sang đánh thuế môi trường đối với những mặt hàng này. Việc tính đúng, tính đủ, và minh bạch về thuế môi trường sẽ giúp tăng tính thuyết phục và đồng thuận xã hội.

Ông cũng lưu ý, về lâu dài, cần nghiên cứu kỹ mối quan hệ giữa Luật thuế TTĐB và Luật thuế bảo vệ môi trường, để có thể thiết kế chính sách điều tiết phù hợp và hiệu quả hơn.

×