Vắng bóng nhà ở xã hội, bài toán nhà giá rẻ cho người dân TP.HCM khó tìm lời giải

Dự án nhà ở xã hội tiếp tục vắng bóng

Chị Liên (41 tuổi, công nhân tại Khu công nghiệp Vĩnh Lộc) cho biết, nhiều năm qua, cả gia đình 5 người chị phải sống chen chúc trong căn nhà trọ chỉ hơn 20m2.

“Chúng tôi cũng tích luỹ được một ít tiền nên mong muốn mua được một chỗ ở nhỏ để ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, với số tiền tích luỹ từ đồng lương công nhân chúng tôi không dám mơ có thể mua được nhà phố hay chung cư, chỉ mong chờ có thể mua nhà ở xã hội mà nhà nước ưu đãi cho công nhân. Điều đáng nói, hiện tại tôi vẫn chưa thấy có dự án nào được xây dựng gần khu vực mình làm việc để đăng ký mua”, chị Liên cho hay.

Thực tế, nguồn cung nhà ở xã hội tại TP.HCM hiện nay rất nhỏ giọt. Báo cáo thị trường bất động sản TP.HCM 6 tháng đầu năm 2025 (trước khi hợp nhất), Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết thị trường vẫn còn nhiều khó khăn.

Cụ thể, thị trường nhà ở TP.HCM năm 2024 vẫn tiếp tục tình trạng thiếu nguồn cung dự án nhà ở dẫn đến thiếu nguồn cung sản phẩm nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội.

Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch HoREA cho biết kết quả phát triển nhà ở xã hội tại TP.HCM hiện nay rất thấp, chỉ có 205.000m2 sàn xây dựng nhà ở, tương đương 4.100 căn hộ (bình quân căn hộ có diện tích 50m2), chỉ mới đạt khoảng 11,7% kế hoạch phát triển 35.000 căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025.

Trong khi đó, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, từ đầu năm 2025 TP.HCM đang triển khai 4 dự án nhà ở xã hội (với quy mô 2.874 căn hộ, dự kiến hoàn thành trong năm 2025).

Tuy nhiên, trong quý 2/2025, TP.HCM (cũ) không có dự án nhà ở xã hội nào hoàn thiện. Hiện tại, thành phố đang tiếp tục triển khai thực hiện thủ tục pháp lý đối với 21 dự án với quy mô khoảng 40.000 căn hộ.

Trước đó, Sở Xây dựng cho hay chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội của TP.HCM đến năm 2030 là đầu tư xây dựng 69.700 căn nhà ở xã hội (trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 là 26.200 căn, giai đoạn 2026 - 2030 là 43.500 căn).

Cụ thể như sau: Năm 2025: 2.874 căn; Năm 2026: 6.410 căn; Năm 2027: 9.610 căn; Năm 2028: 12.820 căn; Năm 2029: 16.020 căn; Năm 2030: 19.221 căn. Nhằm đạt được chỉ tiêu trên, thành phố đã đăng ký với Bộ Xây dựng về chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 như sau: 3 dự án dự kiến hoàn thành với quy mô 2.316 căn hộ; 8 dự án dự kiến khởi công với quy mô khoảng 8.000 căn.

Giải pháp quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội

Nhận định về phát triển thị trường nhà ở hiện nay tại địa bàn TP.HCM, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) cho rằng, vấn đề nhức nhối đối với thị trường bất động sản TP.HCM đang là việc hàng loạt dự án bị vướng mắc về mặt pháp lý, có rất nhiều công trình vì vấn đề pháp lý mà phải "nằm đắp chiếu".

Theo HoREA, điểm nghẽn pháp lý chính là vướng mắc lớn nhất với doanh nghiệp bất động sản TP.HCM hiện nay, chiếm tới 70% khó khăn của các dự án bất động sản, nhà ở trong quá trình chuẩn bị đầu tư, xây dựng và kinh doanh.

Thống kê của HoREA, địa bàn thành phố này có hơn 100 dự án bất động sản vướng mắc về pháp lý cần các cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ. Các dự án được HoREA đưa ra bao gồm cả dự án nhà ở thương mại và dự án nhà ở xã hội nằm tại nhiều khu vực như TP.Thủ Đức, quận 7, quận 8, huyện Bình Chánh, quận Bình Tân…

Nói về nhà ở xã hội, Chủ tịch HoREA nhận định, “điểm nghẽn lớn nhất” trong công tác “thực thi pháp luật” hiện nay trong thực hiện quy trình, thủ tục đối với dự án nhà ở xã hội vẫn là sự phối hợp thiếu đồng bộ dẫn đến việc giải quyết thủ tục hành chính đối với dự án nhà ở xã hội rất chậm, mất rất nhiều thời gian.

Hiệp hội đề nghị UBND các địa phương quan tâm chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ vướng mắc trong việc phối hợp công tác của các Sở, ngành, quận, huyện, thành phố trực thuộc để rút ngắn thời gian thực hiện trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội, trước hết là thủ tục “chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư” và “phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 và quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500”.

Đồng thời, Hiệp hội đề nghị Bộ Kế hoạch Đầu tư xem xét sửa đổi tiêu chí về năng lực kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội do hiện nay.

Không chỉ riêng TP.HCM mà trên phạm vi cả nước cũng đang thiếu hụt nhà ở xã hội. Chuyên gia thuộc Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng thị trường địa ốc sẽ tiếp tục duy trì đà phục hồi tốt trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, thị trường vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Đặc biệt, vấn đề được các chuyên gia quan tâm là việc hỗ trợ nhu cầu nhà ở của người dân, trước mắt, cần tiếp tục thúc đẩy triển khai nhà ở xã hội tại các đô thị lớn.

Qua đó, các chuyên gia cho rằng cần yêu cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khi ban hành kế hoạch sử dụng đất hàng năm phải bố trí 20% quỹ đất tương ứng với tổng quỹ đất ở để làm nhà ở xã hội. Ngoài ra, cần ban hành Nghị định hoặc Thông tư hướng dẫn thống nhất việc xác nhận đối tượng và chứng minh thu nhập cho đối tượng người thu nhập thấp khu vực đô thị, giao trách nhiệm cụ thể cho UBND cấp phường xã, đảm bảo quy trình minh bạch, dễ thực hiện.

Cùng với việc thúc đẩy phân khúc nhà ở xã hội, nhà nước cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như đường vành đai, metro, cao tốc để mở rộng không gian đô thị, tạo nền tảng cho doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở thương mại, giúp người dân có nhiều lựa chọn nhà ở với giá phù hợp hơn.

×