Anh thợ sửa xe máy ở Sơn La ngày nào nay là tỷ phú kinh tế trang trại, được bình chọn Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025

Không chỉ xây dựng mô hình kinh tế cho doanh thu tiền tỷ, ông Nguyễn Đức Cường, Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025 đến từ tỉnh Sơn La còn nỗ lực nghiên cứu, sáng tạo với khát vọng nâng tầm giá trị cho quả quýt ngọt Nghĩa Hưng, đưa đặc sản quê hương vươn xa.

Từ người thợ sửa xe máy đến ông chủ trang trại

Tìm về bản Nghĩa Hưng vào trung tuần tháng 9, chúng tôi được gặp ông Nguyễn Đức Cường - một Bí thư chi bộ, Trưởng bản gương mẫu và cũng là một trong những điển hình phát triển kinh tế ở địa phương.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Cường hồi tưởng lại những ngày đầu gian khó: "Khi mới lập gia đình ra ở riêng, hai vợ chồng tôi bắt đầu với hai bàn tay trắng. Tôi mở một tiệm sửa xe máy nhỏ, vợ thì làm mấy ha ngô trên nương. Cuộc sống chật vật, vất vả lắm. Tôi nhận ra cứ bám mãi vào cây ngô trên đất dốc này thì không thể khá lên được. Phải thay đổi".

Suy nghĩ đó cứ thôi thúc ngày đêm và rồi ông Cường quyết định rẽ sang một hướng đi đi mới, đó là chăn nuôi lợn kết hợp trồng cây ăn quả có múi.

Năm 2000, ông bắt tay vào nuôi thử vài con lợn thịt đầu tiên. Vừa nuôi lợn, vừa học kinh nghiệm nhiều nơi và tìm hiểu thêm trên sách báo, ông tự mình rút kinh nghiệm qua từng lứa nuôi. Thất bại có, thành công cũng có, nhưng ý chí của ông Cường chưa bao giờ lung lay.

Cứ thế, quy mô đàn lợn của ông ngày một lớn dần. Bước ngoặt thực sự đến vào khoảng năm 2017-2018, khi trang trại của ông phát triển lên quy mô lớn. Thế nhưng, đó cũng là lúc ông phải đối mặt với thử thách khốc liệt nhất – đại dịch tả lợn châu Phi.

"Lúc đó, nhiều hộ chăn nuôi xung quanh hoang mang, bán tháo cả đàn nái. Nhưng tôi nghĩ, nếu mình cũng bỏ cuộc thì sau dịch lấy đâu ra con giống để tái đàn? Phải giữ bằng được đàn nái cốt lõi", ông Cường kể lại với ánh mắt kiên định.

Nói là làm, ông áp dụng các biện pháp an toàn sinh học nghiêm ngặt nhất, "nội bất xuất, ngoại bất nhập". Sự kiên cường và tầm nhìn xa của ông đã được đền đáp. Khi dịch bệnh qua đi, trang trại của ông là một trong số ít nơi còn giữ được đàn lợn nái chất lượng, không chỉ đảm bảo nguồn giống cho gia đình mà còn trở thành nguồn cung cấp giống tin cậy cho bà con trong vùng.

Mô hình "4 chân kiềng" và triết lý kinh doanh

Thành công của ông Nguyễn Đức Cường ngày hôm nay không phải là sự may mắn nhất thời, mà là kết quả của một chiến lược kinh tế được tính toán kỹ lưỡng, mà ông gọi vui là mô hình "4 chân kiềng" tuần hoàn, bền vững.

Chân kiềng thứ nhất - Chăn nuôi: Đây là một trong những nguồn thu chủ lực của gia đình ông Cường. Trang trại rộng hơn 1.000m² được đầu tư bài bản, với khu nuôi 80 con lợn nái sinh sản. Bên cạnh đó, để dự phòng khi lợn giống bán chậm, ông Cường đã xây dựng một khu nuôi lợn thịt với sức chứa 200 con.

Điểm khác biệt lớn nhất của ông Cường là hoàn toàn chủ động về con giống. Ông tự học và áp dụng thành thạo kỹ thuật thụ tinh nhân tạo, tự sản xuất ra con giống chất lượng cao. Nhờ đó, ông không chỉ đảm bảo chất lượng đầu vào cho trang trại của mình mà còn cung cấp giống cho bà con trong vùng với giá chỉ 1,8 triệu đồng/con, thấp hơn đáng kể so với mức 2,1 - 2,3 triệu đồng/con trên thị trường.

Đây là một sự hỗ trợ thiết thực, giúp người chăn nuôi giảm chi phí đầu vào. Ngoài ra, đàn gia cầm vài trăm con gà, ngan, vịt được nuôi thả vườn cũng mang lại nguồn thu phụ ổn định.

Chân kiềng thứ hai - Kinh doanh thức ăn chăn nuôi, đồng hành cùng nông dân: Không chỉ là một người chăn nuôi giỏi, ông Cường còn là một trong những nhà phân phối thức ăn chăn nuôi lớn nhất nhì trong vùng. Mỗi năm, ông cung ứng gần 3.000 tấn cám cho các hộ dân trong huyện Phù Yên cũ và các vùng lân cận. Với triết lý kinh doanh "cùng nhau phát triển", ông đã cho bà con nợ tiền mua cám, đến khi xuất bán lợn, gà… thì mới thanh toán.

"Bà con mình vốn liếng không có nhiều, mình tạo điều kiện cho họ thì họ mới có cơ hội phát triển. Họ phát triển thì mình cũng phát triển và thấy vui lây", ông Cường chia sẻ.

Khi bà con không may gặp rủi ro dịch bệnh, ông sẵn sàng chia sẻ, giảm bớt tiền lãi để cùng họ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Chính cái tâm và cái tầm đó đã giúp ông xây dựng được uy tín và mạng lưới khách hàng bền chặt.

Chân kiềng thứ ba - Trồng cây ăn quả có múi: Tận dụng 1,5 ha đất trồng ngô kém hiệu quả, ông Cường chuyển sang trồng quýt và bưởi. Đối với bưởi, ông trồng xen canh bưởi da xanh với bưởi Diễn. Một sự tình cờ thú vị đã mang lại hiệu quả bất ngờ.

Ông phát hiện ra việc trồng xen canh hai giống bưởi này giúp cây thụ phấn chéo một cách tự nhiên, cho quả sai trĩu cành, mẫu mã đẹp và chất lượng ngon ngọt hơn hẳn mà không cần can thiệp nhiều kỹ thuật.

Đặc biệt, ông tập trung thu hoạch và bán bưởi vào đúng dịp Tết Nguyên đán, thời điểm thị trường có nhu cầu cao nhất. Cách làm này giúp giá trị quả bưởi được nâng lên đáng kể, đạt mức 8.000 - 10.000 đồng/quả, một con số đáng mơ ước so với giá bán đại trà.

Riêng đối với quýt, với giá bán hơn 30.000 đồng/kg, đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng, mang lại khoản kinh tế đáng kể cho gia đình ông. Sau khi trừ chi phí, nguồn thu từ bưởi và quýt mang lại cho gia đình ông từ 170 - 200 triệu đồng/năm, tùy thuộc vào mùa vụ.

Chân kiềng thứ tư - Trồng rừng, "của để dành" cho tương lai: Với tầm nhìn xa, ông Cường dành 5,5 ha đất trồng ngô kém hiệu quả để trồng các loại cây gỗ lớn như mỡ, quế và xoan. Ông đặc biệt tâm đắc với cây mỡ, một lựa chọn kinh tế hiệu quả.

"Cây mỡ chỉ cần 8-10 năm là có thể cho thu hoạch lứa đầu. Điều hay nhất là sau khi chặt, gốc cây sẽ tự tái sinh mầm mới. Các lứa sau năng suất sẽ cao hơn lứa trước", ông Cường phân tích.

Nguồn thu từ rừng, khoảng hơn 100 triệu đồng mỗi năm, được xem như một "quỹ tiết kiệm" bền vững, đảm bảo sự ổn định lâu dài cho kinh tế gia đình.

Nỗi trăn trở với thương hiệu quýt ngọt Nghĩa Hưng

Không chỉ làm giàu cho riêng mình, với vai trò là Bí thư chi bộ và Trưởng bản, ông Nguyễn Đức Cường luôn đau đáu với việc tiêu thụ nông sản cho bà con. Nhận thấy sản phẩm quýt ngọt, một đặc sản của vùng, dù chất lượng tốt nhưng rất khó bán, ông đã trăn trở và tìm hướng đi mới.

“Nhìn bà con đổ mồ hôi công sức chăm sóc cả năm trời mà đến lúc thu hoạch lại bán không được, hoặc bán với giá rẻ mạt, tôi xót lắm. Tôi nghĩ mình phải làm gì đó để thay đổi tình hình này”, ông Cường tâm sự.

Từ nỗi trăn trở đó, một ý tưởng táo bạo đã hình thành, năm 2018, ông cùng các đảng viên và những người có uy tín trong bản đứng ra vận động thành lập Hợp tác xã trồng cây ăn quả Nghĩa Hưng với 11 thành viên. Ông Cường là một trong những thành viên của Hợp tác xã.

"Chúng tôi xác định ngay từ đầu, muốn Hợp tác xã hoạt động hiệu quả, có trách nhiệm thì phải lấy những người đứng đầu, những đảng viên, những hộ sản xuất tiêu biểu trong bản làm nòng cốt. Phải là những người đầu tàu, tiên phong làm trước thì bà con mới tin và làm theo”, ông Cường nhấn mạnh.

Nhờ định hướng đúng đắn, Hợp tác xã đã nhanh chóng đi vào hoạt động hiệu quả. Ông Cường và các thành viên Hợp tác xã cùng nhau xây dựng quy trình sản xuất sạch, đồng bộ và quan trọng nhất là xây dựng thương hiệu cho sản phẩm. Thành quả ngọt ngào đã đến khi sản phẩm quýt ngọt Nghĩa Hưng của Hợp tác xã được chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh và nhiều năm liền được công nhận là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Sơn La.

Giờ đây, giá bán sản phẩm phẩm quýt ngọt của Hợp tác xã luôn cao hơn thị trường, đầu ra ổn định. Đặc biệt, ông Cường luôn góp ý cho các thành viên Hợp tác xã là chú trọng việc giữ gìn thương hiệu. Phải quản lý chặt chẽ việc sử dụng tem nhãn, giấy chứng nhận OCOP, quyết không để tình trạng sản phẩm kém chất lượng từ bên ngoài trà trộn vào làm ảnh hưởng đến thương hiệu mà cả tập thể đã dày công xây dựng.

Tư duy nông nghiệp sạch và tầm nhìn vươn xa

Điểm nổi bật trong phương pháp làm nông nghiệp của ông Cường là tư duy bền vững và thân thiện với môi trường. Ông nói không với lạm dụng phân bón hóa học. Thay vào đó, ông ưu tiên sử dụng phân hữu cơ như phân gà ủ hoai mục và tự chế ra loại phân bón đặc biệt từ các phụ phẩm nông nghiệp có sẵn như tro trấu, bột ngô nghiền rồi ủ với men vi sinh. Cách làm này không chỉ giúp giảm chi phí, cải tạo đất tơi xốp mà còn tạo ra hương vị ngọt đậm đà, tự nhiên cho quả quýt, điều làm nên sự khác biệt của đặc sản Mường Cơi.

Trong chăn nuôi, công tác phòng dịch được đặt lên hàng đầu. Chuồng trại được phun khử trùng định kỳ 3 ngày/lần, người lạ tuyệt đối không được phép vào khu vực chăn nuôi. Các hộ chăn nuôi trong bản đã được ông vận động xây dựng hầm biogas để xử lý chất thải, vừa tạo ra nguồn gas sạch, vừa góp phần bảo vệ môi trường nông thôn.

Dù đã đạt được những thành công đáng nể, người nông dân tỷ phú này vẫn chưa dừng lại. Ông đang ấp ủ nhiều kế hoạch mới đầy táo bạo. "Tôi đang nghiên cứu ghép mắt giống quýt chín muộn lên gốc bưởi sẵn có. Nếu thành công, chúng ta sẽ có sản phẩm bán vào đúng dịp Tết, giá bán quả quýt có thể cao hơn nữa", ông Cường hào hứng chia sẻ về dự định của mình.

Xa hơn nữa, ông Cường hướng đến việc xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm vườn quýt, cho phép du khách đến tham quan, tìm hiểu quy trình canh tác sạch, tự tay hái và thưởng thức những trái quýt mọng nước ngay tại vườn. Đây là hướng đi kết hợp nông nghiệp với du lịch sinh thái, hứa hẹn sẽ gia tăng giá trị cho nông sản và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương.

Bằng nỗ lực không ngừng, tư duy sáng tạo và một trái tim luôn hướng về cộng đồng, ông Nguyễn Đức Cường đã trở thành một biểu tượng cho sự vươn lên làm giàu trên mảnh đất quê hương với mô hình kinh tế tổng hợp cho doanh thu gần 3 tỷ đồng mỗi năm.

Ông không chỉ là một nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng, một tấm gương sáng về vai trò của người đảng viên, người cán bộ ở cơ sở, luôn đi đầu trong công cuộc xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, trù phú.

Chính vì lẽ đó, những năm qua, ông Nguyễn Đức Cường nhận nhiều bằng khen của UBND huyện Phù Yên (cũ), UBND tỉnh Sơn La và Thủ tướng Chính phủ và mới đây nhất, ông Cường được Hội Nông dân Việt Nam bình chọn tôn vinh là “Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025”.

×