Bảo vệ, phát triển lý luận của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn đảng, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo từ Đại hội VI (năm 1986) đến nay đã trở thành một dấu mốc lịch sử đặc biệt quan trọng trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Trải qua gần 40 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội; vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam không ngừng được nâng cao; niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ngày càng được củng cố vững chắc.

Thực tiễn đã khẳng định, đổi mới là sự lựa chọn đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Nhân dân ta, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại và điều kiện thực tiễn của đất nước. Đồng thời, quá trình đổi mới cũng là quá trình không ngừng bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong tình hình mới.

Đại hội XIII của Đảng và những định hướng lớn được tiếp tục khẳng định trong Văn kiện Đại hội XIV đã thể hiện tầm nhìn chiến lược, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; tiếp tục bổ sung, phát triển lý luận đổi mới phù hợp với yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Đổi mới – bước phát triển sáng tạo trong tư duy lý luận của Đảng

“Đổi mới” trước hết là đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức lý luận, từ đó đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện. Đổi mới không phải là phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà là vận dụng và phát triển sáng tạo phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.

Về bản chất, đổi mới là quá trình nhận thức lại cho đúng hơn những vấn đề của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; khắc phục tư duy chủ quan, duy ý chí; tôn trọng quy luật khách quan; xuất phát từ thực tiễn và lấy thực tiễn làm tiêu chuẩn kiểm nghiệm chân lý.

Đại hội VI của Đảng đã đánh dấu bước ngoặt đặc biệt quan trọng khi đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, với tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”. Đại hội đã nghiêm túc chỉ ra những hạn chế, khuyết điểm trong quản lý kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy và công tác cán bộ; đồng thời xác định bốn bài học kinh nghiệm lớn, trong đó nhấn mạnh quan điểm “lấy dân làm gốc”, tôn trọng quy luật khách quan và xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ.

Tiếp nối tinh thần đó, Đại hội VII của Đảng đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, khẳng định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động; xác định phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Qua các kỳ đại hội, đặc biệt là Đại hội XIII và định hướng Đại hội XIV, tư duy lý luận của Đảng tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện theo hướng ngày càng toàn diện, khoa học và sát thực tiễn hơn. Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả, công khai, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp”; tiếp tục xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị “tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.

Đó chính là bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo, quản trị quốc gia của Đảng ta trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Thành tựu to lớn của gần 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế

Sau gần 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình; quy mô nền kinh tế tăng nhanh; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt.

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được hoàn thiện; môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng thông thoáng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực quan trọng của phát triển. Việt Nam đã tham gia sâu rộng vào các thể chế kinh tế quốc tế, ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, mở rộng quan hệ đối ngoại với hầu hết các quốc gia và các tổ chức quốc tế.

Không chỉ đạt được thành tựu về kinh tế, đất nước còn có những bước phát triển mạnh mẽ về văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được bảo đảm; vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Đặc biệt, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định yêu cầu “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tộc”. Đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực tinh thần to lớn để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tiếp tục đưa công cuộc đổi mới phát triển lên tầm cao mới.

Những thách thức đặt ra trong giai đoạn phát triển mới

Bên cạnh những thành tựu đạt được, đất nước vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức lớn. Nền kinh tế phát triển chưa thật sự bền vững; năng suất lao động và sức cạnh tranh còn hạn chế; nguy cơ tụt hậu, rơi vào bẫy thu nhập trung bình còn hiện hữu.

Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tham nhũng, lãng phí, quan liêu vẫn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch tiếp tục chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, nhất là trên không gian mạng.

Trong bối cảnh đó, Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội”. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và bảo đảm sự ổn định để phát triển đất nước.

Mặt khác, những tác động của biến đổi khí hậu, già hóa dân số, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, yêu cầu chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số… cũng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện của hệ thống chính trị.

Phát triển lý luận của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Trong toàn bộ tiến trình cách mạng, Đảng ta luôn xác định xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ.

Đại hội XIII và định hướng của Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Lý luận của Đảng về xây dựng Đảng ngày càng được phát triển toàn diện hơn trên các mặt: chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ.

Về xây dựng Đảng về chính trị, Đảng kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới và các nguyên tắc xây dựng Đảng.

Về xây dựng Đảng về tư tưởng, Đảng yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục trong tuyên truyền; đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận; tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Về xây dựng Đảng về đạo đức, Đảng đặc biệt coi trọng việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Về xây dựng Đảng về tổ chức, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, tổ chức”.

Đây là bước phát triển mới trong tư duy xây dựng Đảng và hệ thống chính trị hiện đại, nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, trung gian, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực – dấu ấn nổi bật trong công tác xây dựng Đảng

Trong những năm qua, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo dấu ấn nổi bật và được nhân dân đồng tình, ủng hộ cao. Nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng đã được phát hiện, điều tra, xét xử nghiêm minh; nhiều cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao vi phạm đã bị xử lý theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Thực tiễn đó khẳng định quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; đồng thời góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Đại hội XIII và định hướng của Đại hội XIV đều xác định phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; giữa phòng ngừa với phát hiện, xử lý; giữa giáo dục, rèn luyện đạo đức với kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng.

Công tác kiểm tra, giám sát cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng chủ động, kịp thời, khoa học và hiệu quả hơn; tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực; tăng cường kiểm soát quyền lực, kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ.

Đồng thời, phải thực sự phát huy vai trò giám sát của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, báo chí và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng Đảng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả

Một trong những điểm mới quan trọng được Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh là tiếp tục xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Đảng xác định phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo; đẩy mạnh cải cách hành chính; xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đặc biệt, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực được xem là yêu cầu quan trọng nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các cấp, các ngành.

Đây cũng là bước phát triển mới trong lý luận của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số.

Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.

Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định nhiệm vụ: “Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”. Đây vừa là mục tiêu, vừa là định hướng chiến lược nhằm xây dựng Quân đội thực sự là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy trong Quân đội không phải là làm giảm sức mạnh chiến đấu, mà nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng cơ động và tác chiến hiện đại, phù hợp với yêu cầu chiến tranh công nghệ cao trong tương lai.

Kết luận

Thực tiễn gần 40 năm đổi mới đã khẳng định tính đúng đắn, sáng tạo của đường lối đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo. Đó là quá trình phát triển lý luận không ngừng, gắn chặt giữa lý luận với thực tiễn; giữa kiên định và đổi mới; giữa kế thừa và phát triển. Đại hội XIII và những định hướng lớn trong Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát triển đất nước nhanh và bền vững; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Trong giai đoạn phát triển mới, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta cần tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, ngang tầm nhiệm vụ. Đó chính là nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến giữa thế kỷ XXI đưa nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

×