Chi tiết các phương án đề xuất kéo dài đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đến Xuân Mai

Đề xuất 3 phương án hướng tuyến, đoạn kéo dài từ Hà Đông đến Xuân Mai có chiều dài khoảng 20km

MRB cho biết, đến nay đã hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng Gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến 2A kéo dài với Liên danh tư vấn SZMEDI-TRICC.

Đơn vị tư vấn đã nghiên cứu 3 phương án hướng tuyến khác nhau. Cụ thể, phương án 1 đi dọc theo dải phân cách giữa của Quốc lộ 6. Hướng tuyến được bố trí kéo dài dọc theo dải phân cách trung tâm của Quốc lộ 6, bám sát định hướng quy hoạch cấp trên đã được phê duyệt (QH519, QH1668, dự thảo QH100).

Chiều dài đoạn kéo dài khoảng 20,3 km, 12 nhà ga. Sau khi hoàn thành, toàn tuyến có tổng chiều dài khoảng 33,3km, 24 nhà ga. Thời gian hành trình toàn tuyến (từ ga Cát Linh hiện tại đến ga cuối S12-Xuân Mai Tây) khoảng 46,5 phút. Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 46.100 tỷ đồng.

Theo MRB, nhược điểm của phương án này là việc phần lớn đất đai bên Quốc lộ 6 đã có công trình hiện hữu, quỹ đất phát triển TOD ít và phân tán, chi phí phát triển cao do giá đất dọc Quốc lộ 6 cao hơn so với các phương án tuyến khác…

Phương án 2, được kiến nghị lựa chọn do đáp ứng đồng thời yêu cầu giao thông và phát triển đô thị dài hạn.

Theo đó, tại phương án này, tuyến metro sẽ bám theo trục Quốc lộ 6 ở đoạn đầu và cuối, riêng đoạn giữa được điều chỉnh đi qua phía Nam Khu công nghiệp Phú Nghĩa nhằm tạo quỹ đất rộng lớn phục vụ phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Chiều dài đoạn kéo dài khoảng 20km, gồm 12 nhà ga. Khi hoàn thành, toàn tuyến Cát Linh - Hà Đông - Xuân Mai sẽ dài khoảng 33km với tổng cộng 24 ga, thời gian di chuyển toàn tuyến (từ ga Cát Linh hiện tại đến ga cuối S12-Xuân Mai Tây) dự kiến khoảng 46,3 phút. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 45.600 tỷ đồng.

Theo tính toán sơ bộ, phương án 2 mở ra tiềm năng khai thác hơn 450ha đất TOD bao quanh 6 nhà ga. Nổi bật là khu vực quanh ga S5 và S6 với định hướng hình thành các tổ hợp đô thị tích hợp đa chức năng bao gồm: văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn, căn hộ, công viên và các dịch vụ đi kèm.

Riêng khu vực ga S6 sẽ kết nối trực tiếp với Khu công nghiệp Phú Nghĩa giai đoạn 2, tạo đòn bẩy hạ tầng hút vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và sản xuất hiện đại.

"Phương án 2 có đủ các ưu điểm chính của Phương án 1 đồng thời có cơ hội phát triển TOD tốt hơn, thể hiện đúng chức năng và ưu thế của các tuyến đường sắt đô thị kéo dài trong việc dẫn dắt phát triển đô thị ra vùng ngoại ô", Ban MRB nêu rõ và cho biết, đối với phương án này phát sinh nhu cầu giải phóng mặt bằng ngoài phạm vi Quốc lộ 6 (sơ bộ khoảng 188 ngôi nhà).

Ban MRB cũng đề xuất Phương án 3 "cải tuyến đoạn đầu tuyến về phía Nam". Chiều dài đoạn kéo dài khoảng 21,4 km, bố trí 12 nhà ga. Sau khi thông tuyến, chiều dài toàn tuyến khoảng 34,4km, 24 nhà ga. Thời gian hành trình toàn tuyến khoảng khoảng 47,3 phút. Dự kiến tổng mức đầu tư khoảng 48.600 tỷ đồng.

Phương án này khiến chiều dài tuyến lớn hơn Phương án 1 khoảng 1,1km; đoạn tuyến S1-S7 hiện trạng chủ yếu là đất nông nghiệp, để phát triển đô thị TOD đồng bộ với Tuyến 2A kéo dài cần xây dựng hệ thống đường bộ, hạ tầng kỹ thuật kết nối đến ga dẫn đến chi phí đầu tư ban đầu lớn hơn; phát sinh nhu cầu giải phóng mặt bằng ngoài phạm vi Quốc lộ 6 (sơ bộ khoảng 240 ngôi nhà).

"Rủi ro lớn nhất là khả năng thu hút hành khách giai đoạn đầu thấp, nếu phát triển TOD không đồng bộ sẽ có tác động tiêu cực đến hiệu quả đầu tư tuyến 2A kéo dài, làm gia tăng chi phí bù đắp cho vận hành bảo dưỡng", đề xuất nêu rõ.

Phấn đấu khởi công cuối năm 2026, đầu năm 2027, khai thác năm 2030

Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) cho biết, trong ba phương án hướng tuyến kéo dài metro 2A từ Hà Đông tới Xuân Mai, phương án 2 hiện nhận được sự đồng thuận cơ bản từ Sở Xây dựng cùng chính quyền các địa phương Phú Nghĩa, Chương Mỹ và Xuân Mai.

Theo đánh giá của Sở Quy hoạch - Kiến trúc, phương án 2 và 3 chưa hoàn toàn phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt. Tuy nhiên, hai phương án này có cơ sở xem xét theo định hướng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, do đi qua hành lang phát triển phía Tây - Tây Nam, một trong những trục động lực quan trọng của Hà Nội. Trong đó, phương án 2 được đánh giá có lợi thế hơn khi đi qua trung tâm đô thị Chúc Sơn và dọc tuyến quy hoạch phía Nam Quốc lộ 6, tạo điều kiện phát triển đồng bộ đô thị với tuyến metro kéo dài.

Trong khi đó, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội nhận định phương án 1 bám dọc Quốc lộ 6 phù hợp hơn với các quy hoạch hiện hành và ít ảnh hưởng tới các dự án đã triển khai. Dù vậy, đơn vị này vẫn kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh phương án 2 theo hướng kết hợp Quốc lộ 6 với trục đô thị phía Đông Khu công nghiệp Phú Nghĩa II để tăng tính khả thi và đồng bộ hạ tầng.

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội cũng đề xuất ưu tiên phương án 1 nhằm tránh ảnh hưởng quy hoạch sử dụng đất của Khu công nghiệp Phú Nghĩa II. Đồng thời, cơ quan này đề nghị nếu lựa chọn phương án 2, MRB cần phối hợp chặt chẽ trong thiết kế tuyến, nhà ga và kết nối hạ tầng để khai thác hiệu quả quỹ đất quanh ga metro.

Trên cơ sở ý kiến của các sở, ngành và địa phương, MRB đề xuất UBND TP Hà Nội chấp thuận phương án 2 làm cơ sở lập quy hoạch chi tiết, phát triển khu TOD và hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Nếu được thông qua, dự án sẽ được nghiên cứu chi tiết để đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, đồng thời kêu gọi đầu tư phát triển đô thị gắn với metro. MRB đặt mục tiêu trình phê duyệt trong năm 2026, khởi công cuối năm 2026 hoặc đầu 2027 và đưa vào khai thác năm 2030.

Kiến nghị bố trí depot tại khu vực Xuân Mai Tây

Về vị trí depot, trên cơ sở hiện trạng depot của Tuyến 2A tại Phú Lương, nhu cầu xây dựng depot mới đáp ứng chức năng đỗ, kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, sau khi khảo sát thực địa dọc tuyến, rà soát hiện trạng và quy hoạch sử dụng đất, Liên danh tư vấn SZMEDI- TRICC kiến nghị, thay vì đặt tại Phú Nghĩa sẽ bố trí depot tại khu vực Xuân Mai Tây (phương án 2).

Khu đất đề xuất bố trí depot nằm ở khu vực phía Tây xã Xuân Mai, phía Đông Nam của Quốc lộ 6, bao quanh bởi làng xóm hiện trạng, sông Bùi và trường Trung học cơ sở Xuân Mai.

Khu đất có chiều dài khoảng 670m, chiều rộng khoảng 205m, diện tích khoảng 83.300m2. Hiện trạng khu vực chủ yếu là đất trồng trọt, có một số nhà dân hiện hữu. Khu đất được quy hoạch là đất du lịch, đất ở và đất cây xanh.

Theo đơn vị tư vấn, việc điều chỉnh này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho công tác tổ chức vận hành chạy tàu hai chiều, đồng thời tăng tính linh hoạt và năng lực dự phòng trong quá trình khai thác. Còn phương án 1 hai tuyến ra vào không thể dự phòng cho nhau, dẫn đến nếu một tuyến gặp sự cố sẽ ảnh hưởng lớn đến vận hành.

×