Có cơ hội đánh chiếm nước Áo, vì sao Phổ lại ký “Hiệp ước cầu hòa”?

Cuộc chiến tranh bị kết thúc đột ngột

Trong 200 năm trở lại đây, gia tộc Rothschild luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho hai vấn đề lớn: Chiến tranh và cách mạng. Cho dù là chiến tranh hay cách mạng, để tiến hành những hành động bạo lực có tổ chức và quy mô lớn, hai bên giao chiến bắt buộc phải tiến hành kêu gọi đầu tư

- Niall Ferguson -

Thời khắc bình minh của ngày mùng 3 tháng 7 năm 1866, tại pháo đài Kone Gretz ở làng Sadova Bohemia (CH Czech ngày nay), một đội quân gồm 35.000 người hành quân lặng lẽ giữa trời mưa tầm tã. Từng khuôn mặt trẻ măng, góc cạnh toát lên vẻ căng thẳng pha lẫn với hưng phấn và chờ mong. Những chàng trai thuộc binh đoàn Elbe này đều biết đối thủ mà họ sắp tấn công là liên quân gồm 200.000 người của Áo và Sachsen.

Trong tình thế lấy ít địch nhiều như vậy, niềm hy vọng duy nhất mà họ có thể trông cậy vào là quân đoàn số 1 của Phổ, gồm 85.000 người do thân vương Frederick Charles thống lĩnh. Đội quân này sẽ tấn công đồng thời ở một hướng khác.

Ban đầu dựa theo chiến lược của tướng quân Helmuth Karl Bernhard von Moltke - tổng tham mưu trưởng của quân Phổ, nhánh quân tham gia tấn công còn có thêm 100.000 binh lính của thái tử nước Phổ và hoàng đế tương lai của Đức Wilhelm II. Tuy nhiên, do có khu vực trú quân quá xa phạm vi tiếp nhận tín hiệu điện báo, quân đoàn này đã không thể kịp thời tiếp nhận mệnh lệnh nên không thể thực thi hành động.

Do quá vội vã nên binh đoàn Elbe của Phổ chưa kịp triển khai đầy đủ trận tuyến tấn công của mình. Không những vậy, hỏa lực của họ còn vọt sang cả hướng tấn công của quân đoàn số 1. Cục diện bất chợt trở nên vô cùng hỗn loạn. Dưới đòn phản công mãnh liệt và những trận pháo kích cấp tập của quân Áo, đến 11 giờ trưa, đợt tấn công của quân Phổ đã bị chặn đứng, cánh quân dự bị của họ cũng lao vào giữa chiến trường vốn đã hết sức chật chội. 

Giả dụ trong lúc này, quân Áo kiên quyết phát động một đợt tấn công bằng kỵ binh thì có lẽ quân Phổ sẽ bị hất văng ra khỏi chiến trường. Thế nhưng, Bernardek -nguyên soái thống lĩnh quân Áo - lại quá mức cẩn trọng và yêu cầu kỵ binh án binh bất động. Hai bên cứ thế giằng co trên chiến trường hỗn loạn.

Đúng vào thời khắc quân Phổ rơi vào tình thế nguy cấp thì ngài Otto von Bismarck - vị thủ tướng Phổ bấy lâu nay vẫn kề vai sát cánh cùng Helmuth Karl Bernhard von Moltke - chợt phát hiện: Cách chiến trường vài kilomet về phía Đông, có thứ gì đó giống như cây cối đang chuyển động. Helmuth Karl Bernhard von Moltke cầm ống nhòm lên quan sát trong giây lát, sau đó hào hứng nói với Vua Wilhelm I: “Bệ hạ sẽ không chỉ chiến thắng trong chiến dịch lần này mà còn thắng cả cuộc chiến này nữa”.

Hóa ra, trong lúc binh đoàn Elbe và quân đoàn số 1 của Phổ rơi vào trận khổ chiến với quân Áo thì một tay lính đã cưỡi ngựa hơn 30 kilomet để truyền mệnh lệnh của nhà vua cho thái tử. Thế là quân đoàn số 2 ngay lập tức hành quân về phía Bắc, đó chính là những “đám cây cối chuyển động” mà Bismarck trông thấy.

2 giờ 30 phút chiều, quân đoàn số 2 của Phổ bắt đầu tấn công vào khu vực phòng thủ phía Bắc của quân Áo. Phòng tuyến quân Áo nhanh chóng tan rã. Đến khoảng 3 giờ, nguyên soái Bernardek hạ lệnh triệt thoái toàn bộ. Thế nhưng, do thế tấn công của quân Phổ quá mãnh liệt, quân đoàn số 1 của Áo chỉ có thể phát động kỵ binh phản kích để yểm trợ cho pháo binh và các nhánh quân lân cận rút lui. 

Động thái này khiến cho hơn 10.000 người thương vong chỉ trong vòng 20 phút, quân đoàn số 1 gần như bị đánh quỵ. Dù vậy, trong đợt phản công này, Áo đã kịp rút lui khoảng 180.000 quân qua kẽ hở của vòng vây mà đối phương đang cố gắng siết chặt. Trong trận chiến Sadova, quân Phổ đã giành được thắng lợi mang tính quyết định. 10 ngày sau đó, quân Phổ tiến sát tới thủ đô Vienna của Áo và công chiếm pháo đài Froslov chỉ cách Vienna 6 kilomet. Như vậy việc chiếm Vienna và chinh phục Áo đã nằm trong tầm tay quân Phổ.

Kỳ lạ là lúc này, Vua Wilhelm I, thủ tướng Bismarck và tổng tham mưu trưởng Moltke bắt đầu tranh cãi dữ dội. Vua Phổ chủ trương chiếm lấy thủ đô Vienna của Áo đang trong tầm tay. Xét từ góc độ của một vị tướng, đương nhiên Moltke cũng muốn nắm lấy cơ hội hiếm có này và tiến quân chiếm Vienna đã bị cô lập. Thế nhưng thủ tướng Bismarck lại nhất mực yêu cầu từ bỏ việc công chiếm thành Vienna, tranh thủ địa vị có lợi về mặt quân sự để nhanh chóng ký điều ước đình chiến với Áo, lấy lý do là chỉ cần đạt được mục đích đuổi Áo ra khỏi Đức đã là thành công lớn rồi.

Khi vua Phổ nhất quyết không chịu nhượng bộ, Bismarck nước mắt hai hàng, đe dọa sẽ từ chức thủ tướng, thậm chí định nhảy từ tầng 4 xuống để tự sát. Cuộc tranh cãi kéo dài mãi tới tận đêm khuya. Cuối cùng, vua Đức, dù vô cùng đau khổ, nhưng cũng đành đồng ý từ bỏ tấn công. Vua Wilhelm I đã ra lệnh ghi chép lại tình hình khi đó và lưu giữ trong Sở Lưu trữ Quốc gia “để chứng minh rằng ông đã bất lực và buộc phải chấp nhận thỏa hiệp ra sao”.

Cuối cùng, Phổ quả nhiên đã ký với Áo một bản “Hiệp ước cầu hòa” rằng sẽ không cắt đất, không yêu cầu bồi thường chiến phí, để đổi lại, nước Áo phải rút quân khỏi Liên bang Đức (hay còn gọi là Liên minh các quốc gia Đức). Trong tình thế cục diện chiến trường có lợi, Bismarck quyết tâm từ bỏ cơ hội công chiếm thành Vienna để thu thêm nhiều chiến quả khác. Sự kiện này trở thành một vấn đề vô cùng nổi bật trong lịch sử chiến tranh trên thế giới.

×