Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong nói gì về câu hỏi có đưa tiền cho lãnh đạo Bộ Y tế?

Ngày 7/1, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên xét xử 55 bị cáo trong vụ án Đưa hối lộ, Nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Tại phiên tòa, chủ tọa đã dành thời gian cho đại diện VKS và luật sư hỏi các bị cáo.

Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong nói "áp lực từ Bộ Y tế là rất lớn", chậm một ngày phải có thư xin lỗi

Trình bày trước HĐXX, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, cho biết áp lực xử lý hồ sơ công bố sản phẩm tăng đột biến sau khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt sai phạm tại Cục.

Theo lời khai, ông Phong được bổ nhiệm Cục trưởng từ ngày 1/1/2015. Trước và sau thời điểm Nghị định 15 có hiệu lực (tháng 2/2018), bị cáo vẫn phân công các Phó Cục trưởng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Ông cũng yêu cầu lãnh đạo Cục công khai số điện thoại để tổ chức, cá nhân phản ánh khi gặp khó khăn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Bị cáo cho biết, thời gian đầu số lượng hồ sơ chưa nhiều. Tuy nhiên, từ khoảng tháng 5/2018, tình trạng chậm giải quyết hồ sơ diễn ra ngày càng gay gắt, đặc biệt trong tháng 6/2018.

"Áp lực rất lớn khi để doanh nghiệp chậm hồ sơ. Lãnh đạo Bộ yêu cầu dù chậm một ngày cũng phải có thư xin lỗi", ông Phong khai.

Lo ngại trước áp lực này, bị cáo trực tiếp xuống các phòng chuyên môn tìm hiểu và được biết thời gian xử lý hồ sơ rút ngắn nhưng nhân sự không tăng. Từ đó, ông yêu cầu 2 phòng và Trung tâm ứng dụng tiếp tục hỗ trợ giải quyết hồ sơ tồn đọng.

Theo cựu Cục trưởng, mục tiêu khi giao nhiệm vụ cho Trung tâm và các phòng là xử lý triệt để hồ sơ tồn đọng. Ông cho rằng sau khi phân công, số lượng hồ sơ tồn đọng giảm rõ rệt. Thậm chí khi Thanh tra Chính phủ thanh tra thủ tục hành chính tại Bộ Y tế năm 2023, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị có số hồ sơ tồn ít nhất.

Bị cáo Phong thừa nhận sau này mới xuất hiện việc nhận tiền từ doanh nghiệp, khi các phòng giải quyết hồ sơ rất nhanh. Tuy nhiên, ông cho rằng không áp đặt mức tiền các phòng phải đưa lên.

"Nếu áp đặt thì tôi đã yêu cầu các phòng đưa số tiền bằng nhau. Các phòng đưa bao nhiêu, tôi nhận bấy nhiêu", bị cáo khai.

Theo cáo buộc, ông Phong đồng ý cho chuyên viên nhận tiền để "giúp đỡ" người nộp hồ sơ và kèm theo cơ chế ăn chia rõ ràng. Cục trưởng được hưởng 2,5-3 triệu đồng/bộ hồ sơ tùy trường hợp. Phần còn lại chia theo các cấp từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên.

Ông Phong khẳng định đã yêu cầu hai nguyên tắc: Hồ sơ đủ điều kiện thì phải giải quyết và việc doanh nghiệp hỗ trợ tiền không được làm sai lệch nội dung hồ sơ. Cuối năm, ông còn yêu cầu rút hồ sơ để hậu kiểm, song "không phát hiện sai sót".

Trong phần xét hỏi sau đó, chủ tọa 2 lần đặt câu hỏi cho bị cáo Phong, về việc có đưa tiền "cảm ơn" cho lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ trưởng và các thứ trưởng hay không. Cựu Cục trưởng khẳng định không đưa cho ai. Ông trình bày mình chỉ báo cáo các nội dung chuyên môn, còn việc thu tiền từ doanh nghiệp thì "không báo cáo".

Theo cáo buộc, ông Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi hơn 43,9 tỷ đồng, gồm 43,5 tỷ đồng tiền hồ sơ công bố; 330 triệu đồng liên quan đến cấp GMP.

Sếp không nói thẳng, nhưng đó là chỉ đạo

Trước câu hỏi của đại diện VKS, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga thừa nhận biết việc chuyên viên nhận tiền từ doanh nghiệp qua "thông tin anh em trong Cục", song không nắm cụ thể mức tiền mỗi hồ sơ. Bị cáo khai từng hỏi cấp dưới về việc "có được 2 triệu đồng một hồ sơ hay không" chỉ để tìm hiểu.

VKS cho rằng sau khi được "bật đèn xanh", các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, ít phải chỉnh sửa thì chi tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng/hồ sơ. Tiền thu được phân chia theo cấp độ. Bà Nga bị cáo buộc hưởng 2-3,5 triệu đồng/hồ sơ.

Khi được HĐXX hỏi có từng nghĩ hệ thống từ lãnh đạo đến chuyên viên sẽ bị phát hiện sai phạm hay không, bị cáo Nga cho biết thời điểm đó "nhận thức pháp luật chưa đầy đủ", cho rằng không làm sai cho doanh nghiệp nên không lường hết hậu quả.

"Với hậu quả như hiện tại, bị cáo rất ăn năn hối lỗi", bị cáo nói.

"Cơ sở nào để bị cáo đưa ra con số 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục?", đại diện VKS hỏi.

Bà Nga giải thích, bị cáo gọi Trần Thị Thu Liễu, lúc đó là Phó Trưởng phòng phụ trách lĩnh vực Thông tin, giáo dục truyền thông, hỏi theo kiểu "mỗi hồ sơ có cảm ơn được 2 triệu đồng không", mục đích là tìm hiểu thông tin chứ không biết mỗi hồ sơ được "cảm ơn" bao nhiêu.

"Nếu đã nói 2 triệu đồng thì cơ sở ở đâu? Vì sao không phải 4-5 triệu hay 500.000 đồng", VKS hỏi tiếp.

Bà Nga đáp không có cơ sở, lúc đó chỉ hỏi như vậy, đồng thời nhấn mạnh "mình không đưa ra cơ chế", không chỉ đạo xây dựng tiêu chí thu tiền hay thống nhất tỷ lệ ăn chia.

VKS sau đó chuyển sang xét hỏi bị cáo Trần Thị Thu Liễu để đối chiếu lời khai. Theo bi cáo Liễu, bà Nga từng gọi lên nói các phòng trong Cục đều có "cơ chế". Bị cáo này cho rằng "sếp không nói thẳng" nhưng Liễu hiểu đó là yêu cầu, chỉ đạo, chứ không phải gợi ý.

Bị cáo Lê Hoàng, chồng Trần Việt Nga nói "doanh nghiệp cảm ơn mới nhận"

Liên quan vụ án, chồng bà Trần Việt Nga là ông Lê Hoàng cũng bị truy tố về hành vi nhận hối lộ. Thời điểm xảy ra sai phạm, ông Hoàng giữ chức Trưởng phòng Quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm, bị cáo buộc tạo điều kiện để chuyên viên nhận tiền của tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, sau đó tập hợp và chuyển lên lãnh đạo Cục. Theo cáo buộc, trong giai đoạn 2018-2023, bị cáo Hoàng đã hưởng lợi gần một tỷ đồng theo cơ chế phân chia tiền này.

Trình bày tại tòa, bị cáo Hoàng khai việc nhận tiền bắt nguồn từ cuộc họp lãnh đạo phòng, thống nhất sẽ xin ý kiến Cục trưởng về việc cho phép chuyên viên nhận tiền "cảm ơn" của doanh nghiệp. Sau khi được đồng ý, ông tổ chức họp phòng để quán triệt với các chuyên viên nhưng không công khai tỷ lệ ăn chia cụ thể.

"Bị cáo chỉ quán triệt nguyên tắc: Hồ sơ phải được xử lý đúng quy định, nếu doanh nghiệp cảm ơn thì mới nhận", ông Hoàng nói. Khi được điều chuyển sang đơn vị khác, cấp dưới tiếp tục báo cáo về việc nhận tiền cảm ơn, song bị cáo không ban hành thêm chỉ đạo mới mà yêu cầu thực hiện theo "cơ chế cũ".

Theo lời khai, đến tháng 12/2022, bị cáo Hoàng yêu cầu dừng hoàn toàn việc nhận tiền từ doanh nghiệp. Bị cáo cho rằng thời điểm đó nhận thức rõ nguy cơ pháp lý khi nhiều vụ án liên quan đến hành vi nhận hối lộ bị khởi tố, nên đề nghị chấm dứt việc nhận tiền cảm ơn.

×