Góc chuyên gia: Vụ kình ngư Mỹ Tiên bật khóc, ứng xử thế nào hợp lẽ?

Vụ kình ngư Mỹ Tiên bật khóc, ứng xử thế nào hợp lẽ?

Tại SEA Games 33, kình ngư Võ Thị Mỹ Tiên giành HCB nội dung 400 bơi hỗn hợp cá nhân nữ. Đây là thành tích đáng khen ngợi với nỗ lực xuất thần của cô gái này. Vừa rời bục nhận huy chương, Mỹ Tiên đã có cuộc nói chuyện với ông Đinh Việt Hùng (Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Thể thao dưới nước Việt Nam) vừa trao huy chương ở nội dung này cho cô. Ông Hùng vừa nói vừa giơ tay thị phạm động tác bơi, Mỹ Tiên bắt đầu bặm môi buồn bã, rơi nước mắt.

Lý giải nguyên do khiến kình ngư Võ Thị Mỹ Tiên xúc động mạnh sau khi trao đổi với ông Đinh Việt Hùng, dựa trên cơ sở khoa học tâm lý thể thao, Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể thao TP.HCM có những chia sẻ trên trang cá nhân của mình về vụ việc trên.

Ông phân tích: “Thứ nhất, áp lực lớn dễ làm VĐV lo sợ. Khi thi đấu, ai cũng có “lo âu thi đấu” – bao gồm nghĩ ngợi tiêu cực và cảm giác tim đập nhanh, run tay. Mức lo sợ tăng nếu họ thấy mình bị mất quyền tự chủ hoặc bị ai đó chê trách. Sau khi thua, tâm trạng cô vẫn còn nặng nề nên rất dễ tổn thương.

Lời khen chê ảnh hưởng mạnh đến động lực. Nhiều nghiên cứu cho thấy phản hồi tích cực và phù hợp giúp vận động viên cảm thấy giỏi hơn và muốn cố gắng. Ngược lại, phê bình hay chỉ trích công khai khiến họ mất tự tin và giảm động lực. Vì vậy, nhận xét trách móc ngay khi cô vừa nhận huy chương vô tình làm cô thấy tủi thân”.

Theo ông Lý Đại Nghĩa, cách lãnh đạo cũng quan trọng. Phong cách dân chủ – tôn trọng ý kiến và cảm xúc của vận động viên – giúp họ phát triển và gắn bó hơn. Trái lại, phong cách độc đoán, ra lệnh làm vận động viên cảm thấy bị ép buộc và kém tự chủ. Lời nhắc nhở trước công chúng mang màu sắc độc đoán làm cô cảm thấy bị phán xét.

“Ký ức tiêu cực có thể gây “khối tâm lý” cả về sau này. Trải nghiệm như tai nạn hoặc bị chê trách công khai có thể tạo thành ký ức sợ hãi khiến vận động viên “đóng băng” khi gặp lại tình huống tương tự. Nếu không được hỗ trợ, cô có thể mang theo áp lực này vào những lần thi sau”, ông Nghĩa phân tích thêm.

Với những nhận định của mình, Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa cho rằng nếu muốn góp ý, nhắc nhở VĐV cần chọn thời điểm phù hợp,

“Sau thi đấu, đặc biệt trong khoảnh khắc nhận huy chương, vận động viên đang ở trạng thái cảm xúc cao. Nên để họ bình tĩnh rồi hẵng phân tích lỗi. Khi nhắc nhở, hãy nói riêng, tập trung vào cách khắc phục và kèm theo lời động viên”, ông Nghĩa đưa ý kiến.

Ông cho rằng, cần tạo môi trường tôn trọng và hỗ trợ. Cần quan tâm tới cảm xúc, ghi nhận nỗ lực và khuyến khích vận động viên tham gia quyết định. Phản hồi tích cực giúp họ tin vào bản thân và đỡ mệt mỏi.

Bên cạnh đó, người quản lý cần giúp vận động viên quản lý lo âu và tăng sức chịu đựng. Sử dụng kỹ thuật đặt mục tiêu, hình dung tích cực, thư giãn để giảm lo âu; đồng thời xây dựng tính kiên định và lạc quan để họ vượt qua áp lực.

Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa cho rằng: “Phản ứng của VĐV bơi lội là kết quả của áp lực thi đấu cộng với cách ứng xử chưa tinh tế của lãnh đội. Thay vì chê trách ngay trước mặt mọi người, việc động viên và góp ý nhẹ nhàng, cùng với môi trường huấn luyện tôn trọng và hỗ trợ, sẽ giúp vận động viên phát triển bền vững và tránh những tổn thương tâm lý lâu dài”.

Trong khi đó, ông Nguyễn Nam Nhân – Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM chia sẻ: “Thật sự, đây là điều suy nghĩ cho những người làm quản lý. VĐV đã dốc toàn bộ sức lực, cảm xúc còn nguyên sau cuộc thi, người lãnh đạo thì cũng muốn có trách nhiệm và mong tốt hơn.

Giá trị lớn nhất của thể thao đỉnh cao không chỉ là kỹ thuật, chiến thuật và thành tích, mà còn là quản trị cảm xúc con người – của cả VĐV lẫn người lãnh đạo. Biết lùi lại một nhịp, biết chọn không gian phù hợp để góp ý, đôi khi chính là cách giữ cho tài năng thể thao phát triển hơn về lâu dài”.

Đồng quan điểm với Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa, ông Nguyên Nam Nhân đồng quan điểm với, mong rằng sau sự việc không mong muốn này, tất cả các bên đều có thêm một góc nhìn mới – để VĐV được bảo vệ, còn người lãnh đạo cũng không bị hiểu sai tâm huyết của mình.

“Thể thao Việt Nam chỉ đi lên khi cần xem những phản biện mạnh mẽ từ truyền thông, người hâm mộ, từ giới chuyên môn để biết tiếp thu, chia sẻ, và cùng học hỏi, rút kinh nghiệm từ những khoảnh khắc như thế này sẽ tiến bộ hơn, thay vì chỉ vuốt ve nhau, hay xù lông, hoặc quy kết hay đổ lỗi làm tổn thương nhau”, ông Nguyễn Nam Nhân chia sẻ thêm.

Vụ việc của VĐV Mỹ Tiên được truyền thông và cộng đồng trên mạng xã đẩy đi quá xa, điều đó làm tăng thêm mâu thuẫn giữa các bên. May mắn thay, kình ngư Võ Thị Mỹ Tiên đã vượt qua tất cả để tiếp tục toả sáng trên đường đua xanh để cùng đồng đội mang về thêm cho thể thao Việt Nam những chiếc huy chương quý giá.

Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể thao TP.HCM có nhiều năm hỗ trợ và quản lý các VĐV thể thao người khuyết tật, đây là những người có tâm lý rất nhạy cảm. Qua những đóng góp của mình ông luôn được các VĐV yêu mến, nể trọng.

×