HĐND Hà Nội nói gì về bảo tồn làng nghề sau loạt bài "Trăn trở trong lòng làng cổ trăm tuổi" của Báo Dân Việt?

Hội nghị do Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương chủ trì.

Tại hội nghị, trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Dân Việt về trăn trở của người dân làng cổ Cựu (xã Chuyên Mỹ, TP Hà Nội) khi tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam dự kiến đi qua địa phương và quan điểm của HĐND TP Hà Nội về bảo tồn văn hóa, lịch sử làng nghề, làng cổ và phát triển kinh tế - xã hội hiện nay là như thế nào, nhất là với trường hợp làng Cựu (trong loạt bài "Trăn trở trong lòng làng cổ trăm tuổi ở Hà Nội" của Báo Dân Việt vừa đăng tải), ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP Hà Nội đã làm rõ quan điểm của HĐND TP.

Luôn phải xử lý hài hòa giữa bảo tồn và phát triển

Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP Hà Nội Nguyễn Thanh Bình cho biết, Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề truyền thống, làng có nghề và làng nghề mới. Nhiều làng trong số đó không chỉ phát triển kinh tế mà còn lưu giữ di sản văn hóa, quần thể kiến trúc, di tích, di sản có giá trị đặc biệt.

“Thành phố đã ban hành rất nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát triển kinh tế làng nghề, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử của Thủ đô, bởi trong các làng nghề này có rất yếu làng nghề gắn với đó là các di tích, di sản hay giá trị văn hóa truyền thống. Những nội dung này đều được cụ thể hóa trong Luật Thủ đô và các văn bản hướng dẫn của HĐND, UBND thành phố”, ông Bình nói.

Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP Hà Nội khẳng định thời gian qua, khi triển khai, thực tế nhiều chính sách đã phát huy tác dụng, góp phần vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn những giá trị truyền thống đặc sắc của các làng nghề Hà Nội.

Nhấn mạnh quan điểm của HĐND TP Hà Nội, ông Nguyễn Thanh Bình cho rằng mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển là vấn đề đặt ra với mọi đô thị, không chỉ ở Hà Nội mà trên cả nước và toàn thế giới.

“Quan điểm tổng quát là phải xử lý hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Bảo tồn là để gìn giữ giá trị văn hóa, hồn cốt của dân tộc. Phát triển là để nâng cao chất lượng sống, mang lại hạnh phúc cho người dân, đưa đất nước tiến tới mục tiêu thu nhập cao theo định hướng của Đảng và Nhà nước”, ông Bình nhấn mạnh.

Theo ông, ngoài việc có đường sắt cao tốc Bắc-Nam như Báo Dân Việt nêu, thời gian tới Hà Nội còn rất nhiều dự án quy mô lớn triển khai trên địa bàn. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là tiếp tục xử lý tốt mối quan hệ giữa phát triển hạ tầng và gìn giữ di sản văn hóa, quần thể kiến trúc “để vừa thúc đẩy các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giữ được giá trị văn hóa truyền thống cho người dân”.

Ông Bình cho biết HĐND TP Hà Nội, Thường trực HĐND TP Hà Nội và các Ban chuyên môn sẽ tiếp tục nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách liên quan; đồng thời tăng cường giám sát cả trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa và quá trình thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn, nhất là các dự án quan trọng, đặc biệt là các dự án có tác động đến khu vực làng nghề, làng cổ.

“Chúng tôi mong muốn báo chí tiếp tục đồng hành, tuyên truyền và định hướng dư luận về chủ đề này cũng như các vấn đề khác của Thủ đô”, ông nói.

Làng Cựu là "bảo tàng sống" về kiến trúc và lối sống

Làng Cựu nổi bật với quần thể kiến trúc độc đáo, là sự giao thoa tinh tế giữa phong cách kiến trúc cổ truyền Việt Nam (nhà ba gian, năm gian, cổng đá, giếng làng) và kiến trúc Pháp cổ điển đầu thế kỷ 20 (biệt thự, cổng vòm, hoa văn trang trí). Đây là một minh chứng sống động cho một giai đoạn lịch sử quan trọng của dân tộc, khi văn hóa Đông - Tây gặp gỡ. Nhiều công trình đã có tuổi đời trên dưới một thế kỷ, là tài sản vô giá của nhiều thế hệ.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Hữu Chi, Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ chia sẻ: “Làng Cựu gắn liền với lịch sử phát triển của nghề may comple, veston nức tiếng Hà thành xưa đã được UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 5928/QĐ-UBND ngày 25/10/2019 về việc công nhận điểm du lịch làng nghề may Vân Từ. Không gian làng cổ với cây đa, giếng nước, sân đình không chỉ là cảnh quan mà còn là nơi nuôi dưỡng đời sống tinh thần, các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng dân cư qua nhiều thế hệ”.

Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ nhấn mạnh rằng làng cổ Cựu là một “bảo tàng sống” về kiến trúc và lối sống truyền thống, chứa đựng tiềm năng lớn để phát triển thành điểm đến du lịch văn hóa - di sản độc đáo của Thủ đô Hà Nội. Ông cũng khẳng định, việc đầu tư các dự án hạ tầng giao thông hiện đại như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng và Nhà nước, mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

"Do đó, chúng tôi kiến nghị các cơ quan chức năng, các cấp có thẩm quyền nghiên cứu phương án hợp tình hợp lý, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản văn hóa, thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của địa phương”, ông Chi nói.

Tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam dự kiến đi qua địa phận 11 thôn của xã Chuyên Mỹ, Hà Nội gồm: Đồng Cả, Thường Liễu, Đại Nghiệp, Lễ Nhuế (trong đó có nghĩa trang Lễ Nhuế và Trạm bơm Lễ Nhuế), Thượng, Ứng Cử, Từ Thuận, Cựu, Thượng Yên (gồm cả nghĩa trang Thượng Yên), Giẽ Hạ (gồm cả nghĩa trang nhân dân xã Phú Yên cũ), Cầu Giẽ, Bài Lễ.

Tổng chiều dài tuyến đi qua xã khoảng 10,3km, diện tích đất cần thu hồi là 409.000m². Trong đó, đất lúa chiếm phần lớn với 280.785m²; đất ở nông thôn khoảng 27.652m²; đất nghĩa trang 11.827m²; đất nuôi trồng thủy sản 29.370m²; đất giao thông 33.780m²; đất thủy lợi 14.347m² và khoảng 11.000m² thuộc các loại đất khác (bãi hoa màu, đất chưa sử dụng, cây lâu năm, đất sông ngòi, đất dịch vụ hạ tầng, đất công trình công cộng...). Theo đó, có hơn 3.000 mộ phần phải di dời, 165 hộ dân phải bố trí tái định cư...

Người dân làng Cựu đồng thuận với dự án lớn nhưng mong giữ dấu tích làng cổ

Trước đó, loạt bài của Báo Dân Việt đăng tải từ ngày 20-22/11 phản ánh những trăn trở của người dân làng Cựu (xã Chuyên Mỹ) - ngôi làng cổ nổi tiếng với nghề may veston “đệ nhất xứ Kinh kỳ” và hệ thống kiến trúc “biệt thự” mang phong cách Á - Âu độc đáo.

Hiện nay, làng Cựu được nhiều du khách biết đến bởi cảnh quan cổ kính, cổng làng uy nghi, những ngõ gạch, hàng cau, giếng nước… gần như còn nguyên vẹn.

Người dân cho biết họ hoàn toàn đồng tình với chủ trương xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, một dự án trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, họ mong muốn phương án thi công được nghiên cứu kỹ để bảo vệ những ngôi nhà cổ và không gian kiến trúc truyền thống.

Anh Trần Đình Thông (47 tuổi, làng Cựu) chia sẻ: “Tôi mong có giải pháp tối ưu để giữ lại nét cổ, biến nơi đây thành trung tâm du lịch, văn hóa cho thế hệ mai sau”.

Ông Trần Quang Trung, Trưởng thôn Cựu, cho biết tuyến đường sắt dự kiến cắt qua thôn khoảng 300m, đi qua khoảng 20 ngôi nhà, phần lớn là nhà cổ. “Nhân dân đồng thuận với chủ trương, nhưng mong muốn bảo tồn các công trình cổ”, ông nói.

×