Khi mỗi làng có một... KOLs

Một phiên "chợ ảo" triệu người tiếp cận

Hơn 3 triệu người tiếp cận, 496.000 người xem trực tiếp phiên LIVE, chốt được gần 300 đơn hàng là con số cực kỳ ấn tượng kênh Lương Văn Tuấn ongbocute và Anh Đoại Đến Đây đạt được chỉ sau vài tiếng livestream giới thiệu và bán các nông sản, đặc sản Sơn La trong khuôn khổ Chương trình “Chợ phiên OCOP gắn với Ngày hội KOLs quảng bá nông sản vùng miền” được tổ chức mới đây. Hơn 20 sản phẩm đến từ 10 chủ thể OCOP, doanh nghiệp, nhà bán hàng, các cơ sở sản xuất của Sơn La đã được đông đảo người tiêu dùng cả nước biết đến chỉ thông qua... chiếc điện thoại thông minh.

Không chỉ có thế, các nhà sáng tạo nội dung trên TikTok như @tuanhuyenvlog, @ongphongphe, @anhdoaiofficial, @kien.mocchau, @haphuong.mocchau còn sản xuất các nội dung quảng bá cho Sơn La sau khi được trải nghiệm thực tế tại các cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP của địa phương như: Công ty TNHH Trà Thu Đan, HTX Cà phê Bích Thao, điểm du lịch đạt chuẩn OCOP 4 sao Sơn La Pha Đin Top. Với lượng người theo dõi đông đảo, chỉ sau 12 giờ đăng tải, các video do các nhà sáng tạo nội dung sản xuất gắn hashtag #DacSanSonLa nhanh chóng thu hút hơn 10 triệu lượt xem, góp phần lan toả những giá trị văn hóa và phát huy truyền thống tốt đẹp của địa phương.

Có thể thấy, những phiên chợ "ảo" bán nông sản qua mạng giờ không còn xa lạ với người nông dân. Báo cáo của Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, Việt Nam hiện xếp thứ 5/11 quốc gia Đông Nam Á về Chính phủ điện tử, tăng 1 bậc so với năm 2022.

Năm 2024, kinh tế số của Việt Nam ước góp 18,3% GDP, tốc độ tăng trưởng trên 20% so với năm 2023, cao gấp 3 lần tốc độ tăng trưởng GDP chung và nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Năm 2025, mục tiêu đặt ra là kinh tế số chiếm 20,5% GDP, với tổng doanh thu lĩnh vực kinh tế số nền tảng đạt 52 tỷ USD, tăng 30% so với năm 2024. Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số của Việt Nam chiếm 30–35% GDP, với kỳ vọng đưa Việt Nam vào top 30 toàn cầu về tỷ trọng kinh tế số trong GDP.

Doanh thu thương mại điện tử bán lẻ năm 2024 đạt 25 tỷ USD, tăng khoảng 20%, đưa Việt Nam vào top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử hàng đầu thế giới. Tốc độ tăng trưởng thanh toán không dùng tiền mặt hàng năm tăng hơn 50%, dẫn đầu Đông Nam Á. Cuối năm 2024, Việt Nam có khoảng 73.788 doanh nghiệp công nghệ số, tăng 10,1% so với cùng kỳ năm 2023.

Kinh tế số, thương mại điện tử đã dần bước vào đời sống của người dân ở khắp mọi miền. Đơn cử như ở xã miền núi Yên Hòa (Ninh Bình), đến nay, 100% số thôn được kết nối internet, khoảng 70% người dân sử dụng điện thoại thông minh, 90% hộ gia đình truy cập internet trên di động; 100% cơ quan có máy tính và nối mạng internet; 100% cán bộ, công chức có email và sử dụng phần mềm quản trị. Các nông sản chủ lực của địa phương đã được giới thiệu trên các nền tàng số, góp phần giúp thu nhập bình quân của xã đạt 50,3 triệu đồng/người/năm.

Tại Tọa đàm “Kinh tế-xã hội Việt Nam 2021-2025: Chống chịu và bứt phá” mới đây, GS.TS. Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu - Singapore cũng nhận định, Việt Nam hiện thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ tiếp cận internet băng rộng cao hàng đầu thế giới. Ngay cả ở những vùng xa như Đắk Lắk hay Lai Châu, người dân đã có thể bán hàng trực tuyến, xuất khẩu qua mạng xã hội. Điều đó mở ra cơ hội bình đẳng mới, bất cứ ai, ở bất cứ đâu, đều có thể trở thành “người kinh doanh toàn cầu”.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong nông nghiệp và sản phẩm OCOP vẫn còn nhiều rào cản. Số lượng doanh nghiệp nông nghiệp tại Việt Nam ứng dụng công nghệ số vẫn còn khiêm tốn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thiếu nhân lực chất lượng cao, hạn chế về vốn, hạ tầng công nghệ yếu và thiếu nền tảng xúc tiến thương mại hiện đại.

Nhân rộng ý tưởng "mỗi làng một KOLs"

Ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Agritrade), chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh, mà còn giúp các chủ thể OCOP mở rộng thị trường. “Việc xây dựng hệ sinh thái xúc tiến thương mại số nơi kết nối dữ liệu thị trường, vùng trồng, chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc, logistics thông minh và giao dịch điện tử sẽ là giải pháp chiến lược để thúc đẩy quá trình này”, ông Tiến nói.

Một hệ sinh thái như vậy sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất không chỉ bán hàng mà còn hiểu thị trường, tối ưu hóa sản xuất theo nhu cầu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là cách thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn, giữa chính sách và năng lực triển khai.

Trong quá trình xây dựng hệ sinh thái số, ông Nguyễn Minh Tiến cho rằng, nguồn nhân lực chính là yếu tố quyết định. Theo đó, cần đào tạo cán bộ, chuyên gia xúc tiến thương mại nông nghiệp am hiểu công nghệ, dữ liệu, tiếp thị số và thương mại điện tử. Bên cạnh đó, tổ chức các khóa tập huấn cho hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ sản xuất; hướng dẫn kỹ năng sử dụng nền tảng số, livestream bán hàng, truy xuất nguồn gốc.

Đồng thời, triển khai các mô hình thí điểm chuyển đổi số tại địa phương, nhân rộng điển hình thành công. Bồi dưỡng lực lượng thanh niên, cán bộ khuyến nông, nhà sáng tạo nội dung, những “đại sứ số” sát dân, hiểu văn hóa vùng miền. Chính sự tham gia của lực lượng trẻ, kết hợp cùng doanh nghiệp công nghệ, sẽ giúp chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ là khẩu hiệu, mà trở thành động lực thực chất của phát triển bền vững.

"Ý tưởng “Mỗi xã một KOLs” nếu được nhân rộng có thể tạo nên mạng lưới quảng bá mạnh mẽ, giúp sản phẩm địa phương bước ra khỏi phạm vi tỉnh, vươn tới thị trường trong nước và quốc tế", ông Tiến nhận định.

Để đẩy mạnh phát triển kinh tế số, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường cũng đề xuất một số giải pháp như: Phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền trung ương và địa phương trong việc thiết kế, lập kế hoạch và triển khai các mô hình; huy động nguồn lực từ các dự án, chương trình liên quan như chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình chuyển đổi số thí điểm xây dựng làng thông minh. Huy động sự tham gia của khu vực tư nhân, doanh nghiệp trong việc cung cấp giải pháp số và hướng dẫn kỹ thuật.

×