Bình luận
0
Tháng 10/1959 rời miền quê xứ Thanh, tôi ra Hà Nội học tập, công tác. Đến tháng 3/1991, lần đầu tiên tôi "gặp"cụ Rùa bơi trên mặt nước Hồ Gươm. Cũng vào cuối năm đó Công ty Dịch vụ khai thác Du lịch thuộc Sở Văn hóa & Thông tin Hà Nội mời tôi nghiên cứu về loài rùa quý Hồ Gươm. Kể từ đó tôi gắn bó với cụ Rùa.
PGS Hà Đình Đức chụp ảnh với cụ rùa Hồ Gươm. Ảnh nhân vật cung cấp
Tôi lần dở lại những trang huyền thoại trong dân gian về thần Kim Quy trong chuyện xây thành Cổ Loa. An Dương Vương được thần Kim Quy cho mượn thanh Bảo Kiếm chém đầu Gà Tinh Trắng, kẻ phá kế xây thành của nhà vua. Sau đó thần Kim Quy bứt cái móng chân mình trao cho An Dương Vương làm lẩy Nỏ thần, đánh tan quân ngoại xâm. Xong việc nhà Vua không trả lại móng cho thần Kim Quy. Triệu Đà dùng mưu kế vô hiệu hóa Nỏ thần nên đã mất nước.
Đó là quy luật "Vay – Trả" để giữ chữ "Tín". Lê Thái Tổ rút ra bài học đó nên đã trả gươm cho Thần Rùa sau khi chiến tranh kết thúc. Hành động này là lòng khát khao yêu chuộng "Hoà Bình" (gác binh khí chấm dứt chiến tranh) trở thành biểu trưng Văn hóa của dân tộc Việt Nam và cũng là biểu trưng của thủ đô Hà Nội "Thành phố vì Hòa Bình".
Gần ba mươi năm qua cụ Rùa và Hồ Gươm để lại trong tôi biết bao kỷ niệm sâu sắc. Đó là 10 công văn từ Văn phòng Chính phủ, gửi cho tôi và các cơ quan về Rùa Hồ Gươm và Hồ Gươm. Tôi trả lời hàng trăm cuộc phỏng vấn về Rùa Hồ Gươm trên các hãng thông tấn trong và ngoài nước, viết hàng trăm tin và bài Rùa Hồ Gươm và Hồ Gươm.
PGS Hà Đình Đức dạo bộ quanh Hồ Gươm. Ảnh nhân vật cung cấp
Dấu ấn đầu tiên là ngày 26/12/1991, ông Đào Quang Thép - Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội mời tôi ghi hình bài nói về Bảo vệ Rùa Hồ Gươm có hình cụ Rùa đang bơi trên mặt hồ. Phóng sự phát sóng sáng 29/12/1991. Bài này cũng đăng trên Báo Hà Nội mới ngày 9/2/1992 với tiêu đề Hãy gìn giữ lấy báu vật Hồ Gươm.
Năm 1992, tôi đã ngăn được Dự án nạo vét Hồ Hoàn Kiếm bằng cơ giới (hút 100 ngàn mét khối bùn đổ ra sông Hồng rồi bơm nước sông Hồng vào hồ của Sở Giao thông Công chính), tránh sự xáo trộn môi trường ảnh hưởng đến đời sống của cụ Rùa. Kết quả, dự án phải nạo vét thủ công.
Ngày 19/11/1993, cụ Rùa lên nằm trên Gò Rùa bên chân Tháp phía đường Lê Thái Tổ. Đầu rùa ngẩng cao như đang hướng về phía tượng vua Lê. Hai phóng viên Hoàng Luật và Quốc Cường chụp được tấm ảnh quý giá này đưa tin Hà Nội mới ngày 20/11/1993; Lao Động ngày 23/11/1993 (Hội thảo Quốc tế về Tuần lễ Bảo tồn và Tôn tạo Hà Nội lần thứ nhất từ 14 đến 20/11/1993)
Ngày 23/8/2000, Ban Quản lý Di tích và Danh thắng, Sở Văn hóa & Thông tin Hà Nội sửa đầu đao trên nóc Tháp Rùa đã mời tôi và GS. Trần Lâm Biền, Đài Truyền hình Trung ương và Đài PT TH Hà Nội ra chứng kiến. Khi thuyền ra đến giữa hồ thì cụ Rùa nổi bơi về hướng chúng tôi. lúc đó là 10h14 phút. Khi Truyền hình Trung ương đang phỏng vấn tôi thì cụ nổi lúc 11h07 phút.
Ngày 27/9/2000 Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Lễ khánh thành Khu tưởng niệm vua Lê, cụ Rùa lên nằm gối đầu vào kè đá dưới đám rễ si bên chân Đảo Ngọc từ 8h20 đến 10h20 trước sự chứng kiến của nhiều quan chức Hà Nội.
Cụ rùa ở Hồ Gươm đã để lại trong ký ức của biết bao người dân Hà Nội mỗi khi cụ nổi lên hoặc lên tháp rùa tắm nắng. Ảnh: Hà Đình Đức
Ngày 2/3/2002 hãng Thông tấn Roi tơ (Reuters: Sat. 2 Mar 2002 14:24:03) đưa tin: Người dân Hà Nội thường tin rằng cụ Rùa nổi, thường liên quan đến sự kiện trọng đại (big event). Theo bà Lưu Thị Thủy đó là chuyến thăm của một vị nguyên thủ Quốc gia vừa kết thúc.
Sau đó liên tiếp nhiều sự kiện lớn của thủ đô và đất nước cụ rùa đều nổi như ngày Giải phóng Thủ đô, Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội cụ Rùa bơi trên mặt Hồ Gươm trước sự chứng kiến của hàng nghìn nhân dân và khách du lịch quanh Hồ…
Đến nay, cụ rùa đã chết nhưng hình ảnh cụ Rùa còn mãi trong tôi suốt cuộc đời.
PGS.TS Hà Đình Đức đã được Đảng, Nhà nước trao tặng và ghi nhận những danh hiệu cao quý:
- Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2005
- Bằng khen của UBND thành phố Hà Nội năm 2010 và năm 2011 (bảo vệ rùa hồ Hoàn Kiếm)
- Chứng nhận đóng góp cho các hoạt động 1000 năm Thăng Long - Hà Nội năm 2011
- Danh hiệu Nhà giáo ưu tú năm 2010 - Danh hiệu "Người tốt, việc tốt" hai lần: Năm 1986 và năm 2004
- Công dân Thủ đô ưu tú năm 2012
- Giải thưởng Hồ Chí Minh (đồng tác giả) về cụm công trình Động vật chí Việt Nam và Thực vật chí Việt Nam; Sách Đỏ và Danh mục Đỏ Việt Nam năm 2012
- Trí thức tiêu biểu Thủ đô năm 2014
Triều Tiên đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo chưa xác định ra Biển Đông (biển Nhật Bản) vào ngày 19. Đây là lần phóng tên lửa đạn đạo bổ sung sau 11 ngày và là lần phóng thứ 7 trong năm nay.
Chia sẻ
Các đoàn kiểm tra an toàn thực phẩm của UBND TP Hà Nội sẽ tiến hành kiểm tra theo hình thức đột xuất trên 126 xã, phường; nếu phát hiện cơ sở kinh doanh thực phẩm vi phạm quy định sẽ xử lý, kiến nghị xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền.
Chia sẻ
Sau hơn 15 tháng khởi tố vụ án, cơ quan điều tra hoàn tất kết luận và đề nghị truy tố Shark Bình cùng Mr Pips và các đồng phạm nhưng viện kiểm sát đã trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung.
Chia sẻ
Những ngày giữa tháng 4, nhiều vùng trồng tiêu ở Đồng Nai (bao gồm cả địa bàn tỉnh Bình Phước trước đây) bước vào cuối vụ thu hoạch. Giá tiêu đang duy trì ở mức 135.000-140.000 đồng/kg. Mức giá này giúp nông dân có lãi và quan trọng hơn là tạo động lực để bà con thay đổi cách sản xuất theo hướng sạch hơn, giảm tác động đến môi trường.
Chia sẻ
3 con giáp biết tận dụng cơ hội tuần tới sẽ có thể củng cố nền tảng tài chính, tăng sức mạnh tài chính, giỏi giang tích lũy tài sản
Chia sẻ
Yêu cầu mở cửa eo biển Hormuz của người đứng đầu ngoại giao châu Âu Kaya Kallas là đỉnh cao của sự đạo đức giả từ phía châu Âu, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail Baghaei tuyên bố.
Chia sẻ
Với xác suất chuyển pha El Nino tới 90%, năm 2026 được dự báo có diễn biến thời tiết như năm 2012 và 2018, là những năm có bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền khu vực Nam Bộ (bão Pakhar 2012, bão Usagi 2018). Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị nhận định tình hình khí tượng thủy văn thời hạn mùa năm 2026 trên phạm vi khu vực Nam Bộ, diễn ra vào 17/4 vừa qua.
Chia sẻ
CLB CAHN sắp thưởng lớn với HLV Mano Polking và Nguyễn Filip; Lionel Messi lập cú đúp giúp Inter Miami chiến thắng; Real Madrid cạnh tranh Morgan Rogers với Chelsea.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Trung Hiếu và Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc là những cá nhân tiêu biểu vừa vinh dự được trao tặng Huân chương Lao động nhờ những đóng góp xuất sắc cho nền văn hóa dân tộc.
Chia sẻ
Chủ trương sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được thực hiện, gắn với mục tiêu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở. Đến thời điểm này, các địa phương mới xây dựng kế hoạch, chờ hướng dẫn thống nhất.
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 19/4: Thị trường quốc tế ghi nhận chuỗi 3 tuần giảm liên tiếp, khi vị thế trú ẩn bị lung lay - chủ yếu chịu tác động từ sự hạ nhiệt của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông
Chia sẻ
Trao đổi với phóng viên Dân Việt, luật sư Hoàng Văn Hà (Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội) đã chỉ ra các nhóm rủi ro pháp lý điển hình trong hoạt động kinh doanh online hiện nay. Dữ liệu từ thực tiễn tư vấn cho thấy, vi phạm chủ yếu tập trung vào 4 lĩnh vực: đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế, quảng cáo và nguồn gốc hàng hóa.
Chia sẻ
Chợ Bình Tây là ngôi chợ có quy mô lớn nhất khu vực Chợ Lớn, TP.HCM. Đây cũng chợ sỉ quy mô lớn nổi tiếng khắp miền Nam và cả nước, thậm chí từng buôn bán sang Lào, Campuchia. Ngôi chợ này được một đại phú hào người Hoa nổi tiếng Sài Gòn xưa bỏ tiền xây dựng.
Chia sẻ
Từng có một thời gian dài "né" đóng chung để giữ sự độc lập trong nghề nghiệp và ưu tiên chăm sóc gia đình, NSND Lan Hương và NSƯT Đỗ Kỷ giờ đây lại khiến khán giả thích thú khi liên tục xuất hiện cùng nhau từ màn ảnh đến các sự kiện văn hóa.
Chia sẻ
Trước thềm mùa Đại hội đồng cổ đông 2026, nhiều doanh nghiệp bất động sản đồng loạt điều chỉnh nhân sự cấp cao, từ chuyển giao thế hệ đến tái cấu trúc bộ máy, cho thấy áp lực thích ứng và chuẩn bị cho chu kỳ phát triển mới.
Chia sẻ
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị ngành y tế tỉnh Nghệ An tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm sau vụ việc hơn 20 người nghi ngộ độc khi ăn bánh mì phải nhập viện điều trị.
Chia sẻ
Các quan chức cho biết, Ukraine đã tấn công hai nhà máy lọc dầu của Nga và các mục tiêu dầu mỏ quan trọng khác trong đêm sang ngày thứ Bảy 18/4, chỉ vài giờ sau khi Mỹ tiếp tục cấp cho Moscow lệnh miễn trừ về việc bán dầu bị trừng phạt.
Chia sẻ
Trong những trang lịch sử đầy biến động của nhà Thanh, câu chuyện về Du Quý phi Kha Lý Diệp Đặc thị – người phụ nữ mờ nhạt nhưng lại có một hành trình cuộc đời đầy uẩn khúc – luôn gợi nhiều tò mò. Nếu không có sự xuất hiện của Ngũ a ca Vĩnh Kỳ, tên tuổi của bà có lẽ đã mãi mãi chìm trong bóng tối.
Chia sẻ
Biết tin chị Phan Thị Mong (trú tại xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) không may bị gãy chân, hàng chục người dân địa phương đã chung tay thu hoạch, tiêu thụ gần 10 tấn dưa bở, giúp gia đình kịp thời vượt qua khó khăn.
Chia sẻ
UBND TP.HCM ban hành quyết định chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ cấp xã sang tổ chức hành nghề công chứng tại 112/168 đơn vị. Người dân, doanh nghiệp đồng thuận, kỳ vọng nâng cao chất lượng, nhưng vẫn còn băn khoăn về chi phí, quá tải và điều kiện tiếp cận.
Chia sẻ
Được xem là một trong những ngôi đình có kiến trúc độc đáo bậc nhất Việt Nam, đình Ông Voi ở Hội An không chỉ mang giá trị lịch sử hơn 300 năm mà còn từng lưu giữ tới 22 đạo sắc phong triều Nguyễn – những “báu vật” gắn với ký ức và đời sống tâm linh của cộng đồng cư dân phố Hội.
Chia sẻ
GS Lê Anh Vinh cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay thiết bị mà ở việc thay đổi tư duy và phương pháp sư phạm của giáo viên.
Chia sẻ
SHB Đà Nẵng vs Thép xanh Nam Định là trận đấu thuộc vòng 19 V.League 2025/2026 và đội chủ nhà có cơ hội thoát khỏi vị trí “đội sổ” nếu giành kết quả tốt.
Chia sẻ
Trong đêm, các công trình chống ngập khẩn cấp tại nhiều tuyến phố ở Hà Nội được tăng tốc thi công, cố gắng hoàn thành trước mùa mưa năm nay.
Chia sẻ
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cho biết nước ông sẽ không giao nộp uranium đã được làm giàu cho Mỹ, bác bỏ những tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Chia sẻ
Tối 18/4, tại Bến phà Gianh, phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị, chương trình nghệ thuật chính luận “Bản hùng ca trên sông” đã diễn ra trang trọng, mang ý nghĩa chính trị và văn hóa sâu sắc.
Chia sẻ
Hàng thủ mong manh của CLB Công an TP.HCM sẽ phải chống lại hàng công "khủng" đã ghi 41 bàn tại V.League của CLB CAHN trong trận derby ngành công an.
Chia sẻ
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 diễn ra chiều 18/4, ban lãnh đạo CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) phát đi thông điệp đáng chú ý: Giữ nguyên kế hoạch kinh doanh bất chấp biến động địa chính trị, đồng thời thúc đẩy IPO Điện Máy Xanh ngay trong năm 2026 và tăng tốc mở rộng Bách Hóa Xanh ra miền Bắc.
Chia sẻ
Hơn 800 ha đất thu hồi, khoảng 1.800 hộ dân cần bố trí chỗ ở mới và gần 6.000 ngôi mộ phải di dời - áp lực tái định cư từ các dự án Vành đai 4 và hai tuyến đường sắt đang hiện hữu. Hà Nội đã chuẩn bị hàng chục khu tái định cư, song tiến độ vẫn phụ thuộc lớn vào công tác mặt bằng.
Chia sẻ
Trụ trì chùa Ba Vàng Thích Trúc Thái Minh chia sẻ với Dân Việt về triết lý "phản quang tự kỷ", về chuyện "làm sạch" nông nghiệp từ tâm thế của người nông dân, đồng thời thẳng thắn nói về những sự buông bỏ, hy sinh nỗi niềm riêng để đi đến tận cùng lý tưởng đã chọn.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
PGS Hà Đình Đức
