Lộ trình, kế hoạch sáp nhập thôn, tổ dân phố năm 2026

Khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý, yêu cầu hoàn thành trong quý II/2026

Tại cuộc làm việc ngày 17/4 với Bộ Nội vụ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu đánh giá toàn diện sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời xử lý dứt điểm các vướng mắc phát sinh.

Đáng chú ý, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương tham mưu sắp xếp thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước, gắn với việc sử dụng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, bảo đảm hoàn thành trong quý II/2026.

Nghị quyết số 105/NQ-CP, Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan hoàn thiện quy định pháp luật, hướng dẫn và tổ chức thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố ở xã, phường, đồng thời rà soát, điều chỉnh đội ngũ không chuyên trách phù hợp với yêu cầu mới.

Theo đó, Bộ Nội vụ đang xây dựng văn bản pháp lý mới nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức khu dân cư, đồng thời rà soát chính sách đối với lực lượng trực tiếp tham gia công việc tại thôn, tổ dân phố.

Song song, Thủ tướng cũng yêu cầu ngành nội vụ tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, y tế; triển khai “năm cán bộ cơ sở”, xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung và nghiên cứu cơ chế liên thông nhân sự giữa khu vực công tư.

Về bản chất pháp lý, thôn, tổ dân phố không phải là cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, hoạt động dưới sự quản lý của chính quyền cấp xã và sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch.

Nhiều địa phương đã xây dựng kế hoạch, nhưng chưa triển khai đồng loạt

Trên thực tế, đến nay chưa có thống kê chính thức về số lượng địa phương hoàn tất phương án sáp nhập thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, một loạt tỉnh, thành đã chủ động xây dựng kế hoạch, chuẩn bị phương án triển khai:

Tại Quảng Ngãi: Tỉnh đã và đang rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, đồng thời yêu cầu khẩn trương sắp xếp thôn, tổ dân phố gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ không chuyên trách.

Còn ở Khánh Hòa: UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 1277/QĐ-UBND, giao nhiệm vụ rà soát thôn, tổ dân phố và sắp xếp đội ngũ cán bộ cơ sở.

Trong khi đó, tỉnh Ninh Bình: Quyết định 257/QĐ-UBND giao Sở Nội vụ xây dựng đề án sắp xếp, sáp nhập trong tháng 4/2026.

Thủ đô Hà Nội: Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 đặt mục tiêu sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo Trung ương.

Nghệ An: Ban hành Chỉ thị 07-CT/TU, yêu cầu chủ động xây dựng phương án sáp nhập, chuẩn bị nhân sự và tạo đồng thuận xã hội.

Lạng Sơn: Kế hoạch 29/KH-UBND triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố theo lộ trình.

Như vậy, có thể thấy nhiều địa phương đã “vào cuộc”, nhưng chủ yếu dừng ở bước chuẩn bị, chờ khung pháp lý thống nhất từ Trung ương trước khi triển khai đồng loạt.

Theo số liệu trước đây, cả nước có khoảng 90.000 thôn, tổ dân phố; giai đoạn 2019–2021 đã sáp nhập hơn 15.000 đơn vị. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng quy mô nhỏ, phân tán, gây khó khăn cho quản lý và làm gia tăng số lượng người hoạt động không chuyên trách.

Việc sắp xếp lần này vì vậy không chỉ nhằm giảm số lượng đơn vị, mà còn hướng đến tái cấu trúc quản trị cơ sở, phù hợp với bối cảnh phân cấp mạnh cho chính quyền cấp xã và yêu cầu tinh gọn bộ máy theo các nghị quyết của Trung ương.

Có thể nói, đến nay chưa có địa phương nào hoàn tất việc sáp nhập trên diện rộng, nhưng nhiều tỉnh, thành đã chủ động xây dựng kế hoạch và phương án triển khai. Tiến độ thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào việc ban hành khung pháp lý mới và hướng dẫn chi tiết từ Bộ Nội vụ trong thời gian tới.

×