Bình luận
0
Quảng Yên xưa vốn là danh xưng của một tỉnh, là vùng đất rộng lớn gồm có 6 tổng: Hà Bắc, Hà Nam, Dưỡng Động, Trúc Động, Bí Giàng và Vạn Yên, chia ra làm 42 làng. Trong đó, tổng Hà Bắc gồm có các làng: Yên Hưng, La Khê, Quỳnh Lâu, Khê Chanh, Động Linh, Bùi Xá, Hoàng Lỗ, Khoái Lạc, Yên Lập và Yên Cư. Tổng Hà Nam gồm có: Hưng Học, Hải Yến, Cẩm La, Yên Đông, Phong Cốc, Trung Bản, Quỳnh Biểu, Lưu Khê, Vị Dương.
Bản đồ tỉnh Quảng Yên, một bản đồ cổ có từ năm 1890. Ảnh: Tư liệu
Tổng Dưỡng Động gồm các làng: Dưỡng Động, Tràng Kênh, Gia Đức. Tổng Trúc Động gồm có các làng: Trúc Động, Mai Động, Liệt Xã, Mỹ Liệt, Viên Khê, Thụ Khê, Thiểm Khê, Đạo Tú, Quỳ Khê. Tổng Bí Giàng gồm có: Bí Giàng, Lạc Thanh, Hạ Mộ Công, Điền Công, Như Ý Trung, Như Ý Thượng, Nam Mẫu, Thượng Mộ Công. Và tổng Vạn Yên gồm có: Vạn Yên, Trúc Võng, Tiêu Dao, Đại Đán.
Sau này, danh xưng Quảng Yên thành tên thị trấn của huyện Yên Hưng, hiện nay là tên của thị xã. Quảng Yên hiện nay gồm 2 phần Hà Nam và Hà Bắc.
Riêng đảo Hà Nam hiện nay có 8 xã, phường với trên 6 vạn dân, xưa kia là một bãi triều lớn ở cửa sông Bạch Đằng. Đầu thế kỷ 15, có 6 nhóm Tiên công và các cư dân đến quai đê lấn biển, lập làng. Trong đó có 17 vị Tiên công quê ở huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức, thành Thăng Long.
Họ đều là những người lao động sống chủ yếu bằng canh nông, đánh cá ven hồ bên sông Kim Ngưu xưa.
Vua Lê Thái Tổ đã cho phép cư dân trong vùng đi tìm đất hoang lập làng mới ở bất cứ đâu và được miễn thuế trong thời gian đầu cày cấy. 17 vị Tiên công đem theo gia đình đã xuôi dòng sông Hồng ra cửa Bạch Đằng dừng thuyền cắm đất, làm nghề chài lưới đánh bắt cá tôm.
Sau tìm ra nguồn nước ngọt mới khẩn hoang thành ruộng lúa, lập làng vừa trồng lúa vừa đánh bắt hải sản.
Đầu tiên, các vị Tiên công lập ra xã Bồng Lưu sau đổi thành Phong Lưu, gồm 3 thôn Phong Cốc, Cẩm La, Yên Đông. Sau còn có thêm 2 vị Tiên công là Hoàng Nông, Hoàng Nênh người từ Trà Lũ, Nam Định cũng xuống khai hoang lập làng ở vùng này, dần hình thành làng đảo Hà Nam.
Nhân dân vùng tứ xã đã tưởng nhớ công lao của 19 vị Tiên công nên cho dựng miếu thờ ở trung tâm đảo Hà Nam, nay thuộc địa phận xã Cẩm La, gọi là miếu Thập cửu Tiên Công.
Hằng năm, nhân dân trong vùng tổ chức lễ hội Tiên công từ 5 đến 7 tháng Giêng với nghi lễ rước người sống, đấu vật, đắp đê và các trò chơi dân gian độc đáo vùng sông nước. Lễ hội đã được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Ngoài miếu ở Cẩm La thì nhân dân thôn Trung Bản, xã Liên Hòa cũng lập miếu riêng để thờ nhị vị Tiên công là cụ Hoàng Nông và Hoàng Nênh. Ở Hiệp Hòa, bên phía Hà Bắc cũng có lễ hội Tiên công, tổ chức sớm hơn thường lệ.
Đoạn đường Minh Thành dẫn lối về Quảng Yên xưa kia. Ảnh: Tư liệu.
Hiện nay, Quảng Yên là tên của thị xã gồm phần đất của 2 tổng xưa là Hà Nam và Hà Bắc với địa phận 20 làng cổ là: Phong Cốc, Cẩm La, Yên Đông, Trung Bản, Lưu Khê, Vị Dương, Vị Khê, Quỳnh Biểu, Hải Yến, Hưng Học, Yên Hưng, Yên Trì, Quỳnh Lâu, Khê Chanh, La Khê, Bùi Xá, Hoàng Lỗ, Động Linh, Yên Lập, Khoái Lạc. Riêng làng Điền Công sau này đã chuyển sang địa phận TP Uông Bí.
Một số tên làng đã đổi thành tên xã, phường, như: Phong Cốc, Cẩm La. Một số tên làng thành tên thôn, khu phố, như: Hưng Học, Vị Dương, Yên Đông, Trung Bản, Khê Chanh, Khoái Lạc, Yên Lập, Động Linh, La Khê.
Miếu Tiên công ở xã Cẩm La (tỉnh Quảng Yên) những năm đầu thế kỷ XX. Ảnh: Tư liệu
Mỗi làng đều có một ngôi đình cổ kính gắn bó với một ngôi đền hoặc miếu thờ thành hoàng. Và năm nào các làng cũng mở hội ở đình làng.
Hiện nay, chỉ có số ít trong số 21 làng cổ xưa kia còn mở hội. Hiện chỉ còn 11 ngôi đình đã được kiểm kê xếp hạng là đình Cốc, đình Lưu Khê, đình Yên Giang, đình Trung Bản, đình Hải Yến, đình Hưng Học, đình Đông Đình, đình Khoái Lạc, đình Quỳnh Biểu, đình Động Linh và đình Quỳnh Lâu.
Theo ông Lê Đồng Sơn, nguyên Trưởng Phòng VHTT TX Quảng Yên, (tỉnh Quảng Ninh) đình làng ở Quảng Yên ra đời từ khá sớm, có lẽ từ thế kỷ XV.
Lý do để đưa ra nhận định đó là bia chia ruộng ở đình Trung Bản, được khắc vào năm Hồng Đức thứ 26 (1495), ghi lại việc đo đạc chia ruộng đất, đê lộ, nhân khẩu của các xã đảo Hà Nam của vua Lê Thánh Tông vào các năm 1471 và 1490.
Các đình làng còn giữ được nhiều thần tích, thần sắc, văn bia, câu đối, đại tự, đồ thờ tự có giá trị. Ngoài đình làng còn có nơi xây được miếu, văn chỉ khắc văn bia để ghi lại việc đỗ đạt của con cháu trong làng xã.
Dân Việt gửi tới quý độc giả link xem trực tiếp Canada vs Bosnia & Herzegovina trên VTV3. Trận đấu này sẽ diễn ra vào lúc 2h00 ngày 13/7 (theo giờ Việt Nam).
Chia sẻ
Tổng thống Nga Putin nói, các quốc gia NATO giờ đây đã hiểu rằng nhiệm vụ gây ra một thất bại chiến lược cho Nga là không thể thực hiện được, họ đã quá vội vàng khi tuyên bố điều này một cách công khai.
Chia sẻ
Còn Võ Tắc Thiên, ngay cả khi yêu cuồng nhiệt nhất, vẫn không quên mình là hoàng đế. Trong thâm cung Đại Chu, tình yêu chưa bao giờ thuần túy là tình yêu. Nó luôn song hành với quyền lực, nghi kỵ và những toan tính sinh tử.
Chia sẻ
MC Nguyễn Cao Kỳ Duyên đang có chuyến du lịch lãng mạn bên chồng - luật sư Trịnh Hội.
Chia sẻ
Tối 12/6, người dùng tại Việt Nam không thể truy cập vào ứng dụng Facebook trên cả thiết bị di động và máy tính.
Chia sẻ
Với việc phải di chuyển tới 12.000km chỉ để đá 3 trận đấu ở vòng bảng diễn ra tại Mỹ và Canada, Bosnia chính là đội “vô địch” về thời gian trên đường tại World Cup 2026.
Chia sẻ
Châu Âu và Ukraine cần hòa bình lâu dài, chứ không phải đối đầu với Nga, bà Alice Weidel, đồng chủ tịch đảng đối lập cánh hữu Sự lựa chọn khác cho nước Đức (AfD) cho biết.
Chia sẻ
Từ một pha đánh đầu năm 2020, Raul Jimerez ngã xuống sân, bị nứt hộp sọ và bác sĩ nói “phải đấu tranh giữ lại sự sống”. 6 năm sau, cũng bằng một pha đánh đầu, Raul Jimerez ghi bàn thắng đầu tiên cho bản thân ở World Cup, cả nước Mexico tự hào về anh và cả thế giới có thêm một tấm gương vượt nghịch cảnh.
Chia sẻ
Ở trận play-off tranh suất tham dự V.League 2026/27 diễn ra trên sân Hà Tĩnh, Bắc Ninh FC xuất sắc giành chiến thắng 5-4 trước PVF-CAND trên loạt đá luân lưu (hoà 1-1 sau 90 phút).
Chia sẻ
CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 4 (PECC4, mã chứng khoán: TV4) cho biết Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc cùng 2 lãnh đạo khác của doanh nghiệp đã bị khởi tố, bắt tạm giam theo thông báo từ Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an.
Chia sẻ
UBND Tỉnh Thanh Hóa và Tập đoàn Công nghệ G-Group vừa chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác toàn diện nhằm thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn Tỉnh.
Chia sẻ
Đồng đội cũ của Công Phượng chia tay Đông Á Thanh Hoá; CĐV Mỹ “ngó lơ” Lamine Yamal; Son Heung-min san bằng kỷ lục của Hong Myung-bo; Nữ CĐV Paraguay tuyên bố sẽ khoả thân nếu đội nhà vô địch; HLV Tuchel hé lộ lệnh cấm duy nhất ở ĐT Anh.
Chia sẻ
Nữ diễn viên Lim Ji Yeon vừa bật mí nhiều câu chuyện thú vị xoay quanh bộ phim "My royal nemesis". Cô không ngần ngại nhường ánh hào quang để nam chính Heo Nam Jun tỏa sáng rực rỡ nhất.
Chia sẻ
Trong khi mạng xã hội những ngày hè liên tục xuất hiện các clip hài hước về những “thành viên khối nghỉ hè” với đủ màn nghịch ngợm khiến ông bà, cha mẹ đau đầu, thì một đoạn video ghi lại hình ảnh bé gái chăm chỉ phụ giúp gia đình lại khiến cộng đồng mạng thích thú và dành nhiều lời khen ngợi.
Chia sẻ
Trung Quốc vừa đưa ra cảnh báo rằng các cơ quan tình báo nước ngoài đang sử dụng rùa và cá gián điệp để thu thập dữ liệu dưới nước, phục vụ việc lập bản đồ khu vực ven biển của Trung Quốc.
Chia sẻ
Mỹ vs Paraguay là cuộc so tài thuộc lượt trận đầu tiên bảng D World Cup 2026 và đại diện đến từ Nam Mỹ có thể phải nhận nhiều thẻ vàng.
Chia sẻ
Mỹ vs Paraguay là cuộc so tài thuộc lượt trận bảng D World Cup 202 và hai đội hứa hẹn sẽ tạo ra rất nhiều quả phạt góc.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, từ tháng 6 đến tháng 7, con giáp tuổi Tuất âm thầm tích lũy của cải; đến khi người khác nhận ra, ví tiền của họ đã căng đầy.
Chia sẻ
Từ chiến tuyến Đà Nẵng đến chiến trường Gia Định rực lửa, ông cùng Nguyễn Tri Phương anh dũng chiến đấu chống giặc. Đó là Phạm Thế Hiển – vị tiến sĩ đất Thái Bình được vua Tự Đức đặc biệt tin cậy, người từng để lại dấu ấn đậm nét trong những cuộc kháng chiến đầu tiên chống thực dân Pháp và ra đi khi chí lớn cứu nước vẫn còn dang dở.
Chia sẻ
Một câu nói mà mẹ tôi vô tình hay hữu ý nhắc nhở tôi, đó là: Thái độ ứng xử, cách tiếp nhận và đối mặt với những biến cố trong cuộc đời và cả cách mình vượt qua nó như thế nào là mình chứng rõ nhất cho bản lĩnh của người đó. Tôi sẽ nhớ!
Chia sẻ
Dự án nâng cấp, mở rộng tuyến Ninh Quới - Ngan Dừa đi qua địa bàn 2 xã Ninh Quới và Hồng Dân, tỉnh Cà Mau, với nguồn vốn đầu tư hơn 270 tỷ đồng (do Ban Quản lý dự án đầu tư - Xây dựng công trình giao thông tỉnh Bạc Liêu (trước đây) - nay là Ban Quản lý dự án xây dựng công trình giao thông tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư) đã kéo dài 6 năm nhưng chưa làm xong.
Chia sẻ
Mỹ vs Paraguay là cuộc so tài thuộc lượt trận đầu tiên bảng D World Cup 2026 và cả hai đội nhiều khả năng sẽ chơi rất kín kẽ trong hiệp 1.
Chia sẻ
Phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long (địa phận thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh cũ) đã tổ chức Lễ trao quyết định nghỉ thôi việc theo Nghị định số 154 của Chính phủ cho 31 người hoạt động không chuyên trách trên địa bàn phường nghỉ việc, hưởng chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy.
Chia sẻ
Bản tin Đời sống nông thôn ngày 12/6 có những thông tin đáng chú ý sau: Hơn 1,2 triệu thí sinh cả nước chính thức khép lại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; lực lượng công an triệt phá đường dây tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia với âm mưu lập căn cứ lừa đảo quy mô lớn tại Việt Nam; Giá trứng gia cầm giảm sâu khiến người chăn nuôi lỗ khoảng 500 đồng mỗi quả, đặt ra bài toán tìm lối ra cho ngành chăn nuôi trong bối cảnh khủng hoảng thừa
Chia sẻ
Một đại bản doanh tạm bợ ở Mexico đã trở thành ngôi nhà bất đắc dĩ của ĐT Iran tại World Cup 2026, khi những lo ngại về an ninh, tranh cãi thị thực và chia rẽ chính trị phủ bóng lên hành trình của họ.
Chia sẻ
Sau hơn 4 năm chiến sự, Ukraine đang đặt cược vào công nghệ robot và máy bay không người lái để thay đổi cục diện chiến trường. Trong một chiến dịch gây chú ý tại Kupiansk gần đây, Kiev lần đầu tiên sử dụng hoàn toàn các phương tiện không người lái để tấn công, tiêu diệt lực lượng Nga cố thủ trong một cứ điểm kiên cố và giành lại quyền kiểm soát khu vực mà không cần đưa một binh sĩ nào vào trận địa.
Chia sẻ
Chủ trương sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố mới nhất ở Nghệ An cho thấy, phương án sắp xếp khối, xóm, thôn, bản của UBND tỉnh Nghệ An, cả tỉnh sẽ giảm 1.771 khối dân cư, xóm, bản, giảm 46,64%. Bên cạnh đó, việc chọn vị trí nhà văn hóa khối dân cư, xóm mới cũng phải ở vị trí thuận lợi nhất cho người dân sau sáp nhập.
Chia sẻ
Nữ diễn viên Bạch Lộc đang đối mặt với giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng nhất sự nghiệp. Làn sóng tẩy chay lan rộng khi phim mới thất bại thảm hại kèm theo những nghi vấn gian lận danh hiệu nghệ sĩ cấp quốc gia.
Chia sẻ
Unilever Việt Nam vừa được vinh danh trong Top 50 Doanh nghiệp Phát triển bền vững tiêu biểu Việt Nam 2026 tại hạng mục “Sản phẩm và Dẫn dắt tiêu dùng có trách nhiệm” do Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư tổ chức.
Chia sẻ
Sau nhiều năm bươn chải với đủ nghề để mưu sinh, anh Dương Văn Luận ở xã Tân Khánh, tỉnh Thái Nguyên (địa phận huyện Phú Bình cũ) đã chuyển sang nuôi gà công nghiệp lấy trứng. Nhờ đầu tư bài bản, chủ động phòng dịch, mô hình 4.000 con gà đẻ hiện mang lại cho gia đình anh nguồn thu ổn định với lợi nhuận khoảng 600 triệu đồng mỗi năm.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Phạm Học
