Chứng khoán tăng dựng đứng nhưng dòng tiền còn "ngập ngừng"

VN-Index tăng mạnh, nhà đầu tư vẫn đang dè dặt

Đêm qua, giới đầu tư chứng khoán gần như “nín thở” chờ đợi hai thông tin được đánh giá có ảnh hưởng lớn đến thị trường: khả năng nâng hạng chứng khoán Việt Nam và phát ngôn gây chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump về nguy cơ “xóa sổ một nền văn minh”.

Kết quả, kịch bản căng thẳng địa chính trị đã không xảy ra như Tổng thống Trump đe dọa mà Mỹ và Iran ngừng bắn.

Ở diễn biến khác, FTSE Russell đã công bố báo cáo phân loại thị trường giữa kỳ, tiếp tục đánh giá tiến trình nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), với mốc thời gian dự kiến vào tháng 9/2026.

Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi có trật tự và phù hợp với các cân nhắc về năng lực thị trường địa phương, việc đưa Việt Nam vào các chỉ số chứng khoán toàn cầu của FTSE Russell sẽ được thực hiện theo nhiều đợt, bắt đầu từ tháng 9/2026 và kết thúc vào năm 2027.

Thông tin tích cực này nhanh chóng lan tỏa, củng cố kỳ vọng của nhà đầu tư ngay từ sáng sớm 8/4.

Thị trường mở cửa trong sắc xanh áp đảo. Có thời điểm, VN-Index tăng hơn 70 điểm. Đến 9h40, dù đà tăng có phần hạ nhiệt, chỉ số vẫn ghi nhận mức tăng mạnh 36,27 điểm (+2,16%), lên 1.713,81 điểm.

Tuy nhiên, trái với diễn biến chỉ số, dòng tiền lại chưa thực sự bùng nổ. Nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng, giải ngân chậm. Tính đến 9h40, toàn thị trường mới ghi nhận hơn 260 triệu cổ phiếu được giao dịch.

Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (blue-chips) không xuất hiện mã tăng trần. Trên sàn HoSE, đến gần 9h30 mới chỉ có một cổ phiếu duy nhất chạm mức giá trần là VPG của CTCP Tập đoàn Việt Phát. Tuy nhiên, với thị giá chỉ khoảng 4.010 đồng/cổ phiếu, đây là một “siêu penny” và không đóng góp đáng kể vào đà tăng chung của thị trường.

Với việc dòng tiền vẫn khá dè dặt, không có gì đảm bảo đà hưng phấn của VN-Index sẽ được kéo dài.

VN-Index tăng khiêm tốn so với Kospi, Nikkei

VN-Index đang đi lên đáng kể nhưng đà tăng vẫn khiêm tốn hơn rất nhiều so với một số thị trường châu Á, đặc biệt là Hàn Quốc và Nhật Bản.

Các thị trường châu Á tăng điểm mạnh, với chỉ số Kospi của Hàn Quốc tăng vọt 5,8%, trong khi chỉ số Kosdaq của các công ty vốn hóa nhỏ tăng 4,1%. Hai cổ phiếu trụ cột của chỉ số này là Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt tăng 7,12% và 9,61%.

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng mạnh 4,95%, trong khi chỉ số Topix tăng 3,1%. Chỉ số CSI 300 của Trung Quốc tăng 1,95%, trong khi chỉ số Hang Seng của Hồng Kông tăng 2,56% khi giao dịch tiếp tục sau kỳ nghỉ lễ. Chỉ số S&P/ASX 200 của Úc tăng 2,7%.

“Trong thời gian dài, giá năng lượng được dự đoán sẽ có mức lạm phát khá cao trên toàn thế giới. Và nếu hiện nay có một chút niềm tin hoặc một số dấu hiệu cho thấy giá năng lượng có thể giảm xuống, điều đó sẽ tốt hơn cho lạm phát, tốt hơn cho triển vọng cắt giảm lãi suất của ngân hàng trung ương,…”, Josh Rubin, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Thornburg Investments cho biết.

Thị trường châu Á - Thái Bình Dương tăng điểm vào thứ Tư sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã đồng ý tạm ngừng các cuộc tấn công dự kiến ​​vào cơ sở hạ tầng của Iran trong hai tuần.

Động thái này “phụ thuộc vào việc Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz”, ông viết trên Truth Social.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi trong một bài đăng trên X thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của nước này cho biết lực lượng vũ trang Tehran sẽ “ngừng các hoạt động phòng thủ”.

Ông Trump lưu ý rằng lệnh ngừng bắn 2 tuần phụ thuộc vào việc Iran đồng ý mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Ông Araghchi cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ khả thi thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran trong hai tuần tới.

Giá dầu thô của Mỹ giảm mạnh sau tin tức này. Hợp đồng West Texas Intermediate giao tháng 5 đã giảm bớt một số tổn thất, nhưng vẫn giảm 14% xuống còn 96,86 đô la một thùng.

Giá trị thực sự nào đứng sau nâng hạng?

Sáng nay, sau khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam vào tháng 9/2026, CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS) đã có báo cáo cập nhật đánh giá phân loại thị trường theo FTSE kỳ tháng 3/2026.

VPBankS ước tính giá trị dòng vốn thụ động tối thiểu chảy vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi, chưa tính đến dòng vốn từ các quỹ chủ động. Mặt khác, dòng vốn thụ động tracking FTSE EM Index sẽ không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài.

Cụ thể, việc khối ngoại bán ròng liên tiếp đã mở rộng dư địa sở hữu nước ngoài tại các cổ phiếu vốn hóa lớn và có thanh khoản cao. Tính đến đầu tháng 4/2026, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài tại phần lớn các cổ phiếu thuộc FTSE Vietnam Index đều thấp hơn đáng kể so với mức trần quy định về tỷ lệ sở nước ngoài .

Thứ hai, dữ liệu thực tế cho thấy, chỉ có 4/31 cổ phiếu thành phần có tỷ lệ sở hữu nước ngoài tương ứng gần 50% tỷ lệ sở hữu tối đa, cho thấy dư địa còn lại đang rất dồi dào. Theo đó, dòng vốn thụ động tracking chỉ số FTSE Emerging Index nhiều khả năng sẽ không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài.

Theo thống kê từ Bloomberg, hầu hết các thị trường đều chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về dòng vốn nước ngoài khi chính thức được nâng hạng, bất kể theo tiêu chí đánh giá của FTSE hay MSCI. Số liệu thống kê cho thấy dòng vốn thường tăng gấp 5–7 lần so với bình quân giai đoạn trước khi được nâng hạng.

Riêng đối với Trung Quốc, nhóm A shares chính thức được vào rổ MSCI Emerging Markets Index năm 2018, trùng với thời điểm quốc gia này chứng kiến tăng trưởng chậm nhất trong gần 10 năm trước tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, khiến khối ngoại rút vốn hơn 11 tỷ USD, tuy nhiên đã tăng mạnh trong năm tiếp theo với mức vào ròng hơn 132 tỷ USD.

Mặt khác, VPBankS nêu, dữ liệu lịch sử tại một số thị trường được phân loại trong quá khứ cho thấy việc chính thức gia nhập rổ FTSE EM không đảm bảo xu hướng tăng trưởng bền vững – vốn thường chịu tác động nhiều hơn từ các yếu tố vĩ mô.

Theo đó, việc nâng hạng nên được nhìn nhận như một yếu tố hỗ trợ và đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng trong việc thu hút dòng vốn, trong khi các yếu tố vĩ mô vẫn sẽ yếu tố quyết định xu hướng vận động của thị trường.

×