Nghị quyết 57 mở đường, doanh nghiệp công nghệ Việt tăng tốc cuộc đua AI

Khung chính sách quốc gia có thể nói đã và đang tạo lực đẩy quan trọng cho AI. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra mục tiêu rõ ràng rằng đến năm 2030, Việt Nam nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI.

Đây là lần đầu tiên AI được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn tạo ra sự thống nhất trong hành động từ trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến khu vực tư.

Cụ thể hóa định hướng này, Quyết định 1131/QĐ-TTg đã đưa AI lên vị trí dẫn đầu trong danh mục công nghệ chiến lược. Việc ưu tiên AI đồng nghĩa với việc nguồn lực quốc gia, từ vốn đầu tư, nhân lực đến chính sách sẽ được tập trung cho lĩnh vực này.

Một bước tiến quan trọng khác là Luật Trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Đây được xem là nền tảng pháp lý đầu tiên tại Việt Nam điều chỉnh toàn diện hoạt động phát triển, thử nghiệm và ứng dụng AI.

Luật quy định rõ các nguyên tắc phát triển AI theo hướng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm, đồng thời thiết lập cơ chế sandbox cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong môi trường kiểm soát. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh AI là lĩnh vực có tốc độ đổi mới nhanh, cần không gian thử nghiệm linh hoạt trước khi triển khai diện rộng.

Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi về dữ liệu, hạ tầng tính toán và nghiên cứu – phát triển cũng giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư ban đầu, từ đó mạnh dạn triển khai các dự án AI quy mô lớn. Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp cũng tạo niềm tin cho khu vực tư nhân khi tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.

Viettel là đại diện duy nhất của Việt Nam tham dự MWC24 năm nay chia sẻ về công nghệ, tầm nhìn định hướng và ứng dụng để cùng hợp tác phát triển các công nghệ mới như Human AI, sản xuất thiết bị 5G, IoT, Cloud, OTT TV. Ảnh Viettel

Trong bối cảnh ấy, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam như VNPT, Viettel, FPT hay CMC Corporation đang đóng vai trò “đầu tàu” trong việc triển khai và phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) nội địa, từng bước hiện thực hóa mục tiêu “Make in Viet Nam”.

Trong đó, Viettel tập trung xây dựng hạ tầng số và các nền tảng AI quy mô lớn, nổi bật với hệ sinh thái dữ liệu, trung tâm điện toán đám mây và các ứng dụng AI trong quốc phòng, an ninh, y tế và giao thông thông minh. Doanh nghiệp này cũng đẩy mạnh nghiên cứu AI lõi, như xử lý ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt và thị giác máy tính, phục vụ các bài toán đặc thù trong nước.

VNPT lại đi theo hướng phát triển các nền tảng AI ứng dụng rộng trong chính phủ số và doanh nghiệp. Các giải pháp như trợ lý ảo tổng đài, nhận diện giọng nói tiếng Việt hay phân tích dữ liệu lớn đang được triển khai tại nhiều bộ, ngành, địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và dịch vụ công.

FPT nổi bật với chiến lược toàn cầu hóa AI, khi không chỉ phát triển nền tảng trong nước mà còn xuất khẩu dịch vụ AI ra thị trường quốc tế. Doanh nghiệp này đầu tư mạnh vào các trung tâm AI, hợp tác với các hãng công nghệ lớn, đồng thời ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực như tài chính, sản xuất và giáo dục.

Trong khi đó, CMC Corporation tập trung xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và điện toán đám mây, coi đây là nền tảng cho phát triển AI. Doanh nghiệp này đang đẩy mạnh các giải pháp AI-as-a-Service, giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý.

Nhóm kỹ sư phát triển bộ chuẩn đánh giá VLegal - Bench. Ảnh: CMC

Dù có nhiều điều kiện thuận lợi, hệ sinh thái AI Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn là thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là các chuyên gia về thuật toán, dữ liệu và hạ tầng AI.

Ngoài ra, quy mô thị trường nội địa còn hạn chế, trong khi các “ông lớn” công nghệ toàn cầu đang chiếm ưu thế về công nghệ và vốn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải lựa chọn hướng đi phù hợp, tập trung vào các bài toán đặc thù thay vì cạnh tranh trực diện.

Tuy vậy, với sự đồng hành của chính sách và vai trò dẫn dắt của các tập đoàn công nghệ lớn, AI đang dần trở thành một “trục phát triển” mới của kinh tế số Việt Nam. Khi các nền tảng “Make in Viet Nam” được hoàn thiện và thương mại hóa, Việt Nam không chỉ giải quyết bài toán trong nước mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI toàn cầu.

×