Nghị quyết 79: Động lực mới cho doanh nghiệp nhà nước của TP.HCM

Sau một thời gian dài hoạt động cầm chừng do những nút thắt về cơ chế quản lý vốn và tài sản công, cộng đồng doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tại TP.HCM đang đón nhận luồng sinh khí mới từ Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây được xem là đòn bẩy quan trọng để thành phố tái cấu trúc lại các "quả đấm thép" của mình.

Nhiều năm qua, câu chuyện DNNN tại TP.HCM thiếu đột phá thường được lý giải bởi sự thiếu hụt quyền tự chủ. Một tổng công ty nắm giữ hàng ngàn tỉ đồng vốn nhà nước nhưng việc tuyển dụng một CEO giỏi hay quyết định mức lương cho chuyên gia lại phải qua nhiều tầng nấc phê duyệt với khung lương hạn hẹp.

Nghị quyết 79 đã mở ra hướng đi mới khi cho phép thí điểm thuê tổng giám đốc điều hành và trả lương theo thỏa thuận. Đây là một đề xuất sát sườn với mong mỏi của TP.HCM.

Để cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia đang hiện diện ngay trên địa bàn, DNNN không thể tiếp tục vận hành theo tư duy quản lý hành chính mà phải quản trị theo chuẩn mực thị trường. Nếu không có những người điều hành giỏi được đãi ngộ xứng đáng, các nguồn lực khổng lồ từ đất đai, vốn liếng sẽ khó lòng phát huy hết giá trị.

Bên cạnh đó, một trong những điểm "nghẽn" lớn nhất của DNNN của TP.HCM thời gian qua là nguồn vốn. Khi cổ phần hóa hay thoái vốn, dòng tiền thường được thu về ngân sách trung ương, khiến doanh nghiệp thiếu hụt nguồn vốn tái đầu tư cho các dự án mới.

Việc Nghị quyết 79 cho phép giữ lại nguồn thu từ cổ phần hóa để tăng vốn điều lệ là một quyết sách hợp lòng dân và đúng thời điểm. Chẳng hạn, với một đơn vị đặc thù như Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC), cơ chế này sẽ tạo ra nguồn lực trực tiếp để thực hiện vai trò "vốn mồi", thu hút thêm các nguồn lực xã hội vào các dự án hạ tầng lớn như metro, cảng biển hay chuyển đổi xanh. Thay vì phải "vừa chạy vừa xếp hàng" chờ vốn ngân sách, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động được lộ trình đầu tư của mình.

Cũng giống như kỳ vọng về Trung tâm Tài chính quốc tế, việc hiện thực hóa Nghị quyết 79 đòi hỏi sự quyết liệt từ cả trung ương lẫn địa phương. Các doanh nghiệp như Resco (Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn), Satra (Tổng công ty Thương mại Sài Gòn) hay Saigontourist đang sở hữu những lợi thế rất lớn về quỹ đất và thương hiệu, nhưng họ cần một hành lang pháp lý đủ an toàn để những người đứng đầu dám nghĩ, dám làm.

Sự chuyển dịch từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" trong quản lý tài sản nhà nước cần được cụ thể hóa bằng các nghị định, thông tư hướng dẫn đồng bộ. Chỉ khi các quy định pháp luật rõ ràng, không chồng chéo, các lãnh đạo DNNN mới có thể mạnh dạn ký những dự án đầu tư hàng ngàn tỉ đồng mà không phải lo ngại các rủi ro pháp lý do sự thiếu đồng nhất của các quy định hiện hành.

TP.HCM đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với những mục tiêu đầy thách thức. Để những "con sếu đầu đàn" nhà nước của thành phố thực sự cất cánh, đã đến lúc cần một cơ chế thực thi mạnh mẽ để đưa những tinh thần đột phá của Nghị quyết 79 vào hơi thở hằng ngày của doanh nghiệp.

×