Nông nghiệp An Giang: “Cú hích” từ AI, dữ liệu số và công nghệ cao

Khi dữ liệu và AI trở thành “huyết mạch” của đồng ruộng

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, khẳng định: “Cần xác định chuyển đổi số chính là cốt lõi của nền nông nghiệp hiện đại. Đây không đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin mà là một quá trình thay đổi toàn diện từ cách quản lý, tổ chức sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm dựa trên nền tảng số. Việc số hóa quy trình giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí đầu vào và tối ưu hóa tài nguyên đất, nước”.

Sau sáp nhập, An Giang sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển nông nghiệp. Là tỉnh có quy mô lớn hàng đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cả về diện tích tự nhiên, dân số và không gian phát triển, được nhận định giữ vai trò là cực tăng trưởng nông nghiệp - thủy sản - kinh tế biển của vùng Tây Nam bộ.

Cùng với đó là việc đẩy mạnh quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ, Chương trình hành động của Tỉnh uỷ và Kế hoạch của UBND tỉnh, ngành nông nghiệp đã tập trung, quyết liệt tổ chức thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Hiện nay, ngành nông nghiệp tỉnh đã phối hợp cùng VNPT An Giang vận hành thử nghiệm hệ thống Cơ sở dữ liệu (CSDL) ngành nông nghiệp với 9 phân hệ trọng điểm. Đến nay, hơn 1,7 triệu thửa đất đã được đồng bộ lên CSDL quốc gia. Những con số này không chỉ nằm trên giấy mà giúp lãnh đạo ngành đưa ra những quyết định điều hành chính xác, giúp doanh nghiệp và nông dân dự báo được biến động thị trường, thiên tai để đưa ra giải pháp phòng ngừa phù hợp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cũng cho biết, bên cạnh dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là yếu tố mang tính cách mạng. Với khả năng phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ, AI có thể dự báo chính xác năng suất, thời vụ và nguy cơ sâu bệnh.

Tại An Giang, AI đang mở ra triển vọng về một nền nông nghiệp thông minh hơn, nơi quá trình tưới tiêu, bón phân hay sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được tối ưu hóa, vừa tiết kiệm chi phí vừa thân thiện với môi trường. Sự hiện diện của AI không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần giảm phát thải, hướng tới mục tiêu nông nghiệp xanh mà tỉnh đang theo đuổi.

Những “trái ngọt” từ tư duy số và khát vọng làm giàu của nông dân

Sức sống của nông nghiệp số An Giang hiện hữu rõ nét nhất qua những mô hình liên kết chuỗi giá trị, nơi công nghệ giải phóng sức lao động và đảm bảo lợi nhuận cho nông dân.

Trên những cánh đồng lúa chất lượng cao, việc áp dụng quy trình quản lý thông minh đã giúp nông dân bỏ túi thêm hơn 9,3 triệu đồng trên mỗi hecta nhờ tiết giảm chi phí đầu vào và nâng cao năng suất. Đặc biệt, mô hình “Mặt ruộng không dấu chân” đã tạo nên một bước ngoặt khi giảm 30% lượng giống, 20% lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính đáng kể.

Tiêu biểu là câu chuyện của ông Nguyễn Thành Giang, Chủ tịch HĐQT HTX nông nghiệp Bình Thành (xã Thoại Sơn). Không còn là người nông dân “bán mặt cho đất” theo lối truyền thống, ông Giang hiện là người tiên phong vận hành mô hình “mặt ruộng không dấu chân”. Trên diện tích 200ha liên kết với các tập đoàn lớn như Lộc Trời, Tân Long, máy bay không người lái (drone) đã thay thế con người trong hầu hết các công đoạn từ sạ giống, bón phân đến phun thuốc.

“Mô hình này thực sự giải phóng sức lao động. Nông dân giờ chỉ cần giám sát mùa vụ qua màn hình, không còn phải lội bùn vất vả hay tiếp xúc độc hại với hóa chất”, ông Giang chia sẻ.

Đặc biệt, hiệu quả kinh tế mang lại rất rõ rệt, chi phí nhân công giảm, thất thoát phân thuốc được hạn chế tối đa, và quan trọng nhất là các thành viên HTX được cam kết lợi nhuận từ 30-40 triệu đồng/ha/năm. Với 28ha canh tác theo lối mới, gia đình ông Giang thu về mức lãi 500 triệu đồng/năm, một con số mơ ước của nhiều hộ nông dân.

Hay tại khóm Tây Khánh 6, phường Long Xuyên, ông Hồ Thiện Hải với 1.500m2 dưa lưới nhà màng là minh chứng cho hiệu quả của nông nghiệp thông minh quy mô hộ gia đình. Trên diện tích 1.500m2, chia làm 2 nhà màng, ông Hải sản xuất khép kín với hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, giá thể xơ dừa đã xử lý, dung dịch phân bón pha sẵn đưa trực tiếp đến từng gốc cây. Mỗi vụ dưa khoảng 70 ngày, mỗi năm canh tác 3 vụ.

“Tất cả đều được cài đặt bằng thiết bị hẹn giờ. Nắng nóng thì tôi điều chỉnh tưới lâu hơn, mát thì giảm lại, cây phát triển rất đồng đều”, ông Hải nói. Với phương châm mỗi dây chỉ nuôi 1 trái, từ khoảng 3.000 dây dưa, ông chọn lọc còn 2.500 trái đạt chuẩn.

Nếu trúng mùa, sản lượng khoảng 4 tấn/vụ. Giá bán dao động 35.000-40.000 đồng/kg, riêng dịp Tết có thể lên đến 50.000 đồng/kg, lợi nhuận khoảng 50% sau khi trừ chi phí. Từ khoản đầu tư 500 triệu đồng cho nhà màng đầu tiên, đến nay ông đã hoàn toàn làm chủ kỹ thuật, mở rộng thêm nhà màng mới với chi phí chỉ 160 triệu đồng.

Hay câu chuyện về bà Châu Thị Nương (Trang trại Hiền Nương, xã Cô Tô) – Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2025. Áp dụng mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn khép kín, từ rơm rạ, vỏ trấu, mùn cưa, những thứ từng bị xem là phế thải, bà Nương tạo ra giá thể trồng nấm. Sau thu hoạch, toàn bộ giá thể lại quay về đất dưới dạng phân hữu cơ.

Trang trại rộng 4ha của bà hiện vận hành hệ thống nhà lạnh, máy sấy thăng hoa, điều khiển nhiệt, ẩm, ánh sáng tự động, nuôi trồng hàng ngàn bịch nấm mối đen, bào ngư, linh chi, đông trùng hạ thảo.

Từ vài chục bịch phôi ban đầu, nay trang trại đạt sản lượng hơn 10 tấn nấm/năm, doanh thu khoảng 12 tỷ đồng, đặc biệt với mô hình này đã tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động nữ. Không dừng lại ở sản xuất thô, bà đầu tư công nghệ chế biến sâu, đưa nấm vào các dòng sản phẩm tiện lợi, nhiều sản phẩm đạt OCOP 3 sao, có mặt tại siêu thị, hội chợ và chuỗi đặc sản.

Không chỉ ở trồng trọt, lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng ghi nhận những kết quả ấn tượng. Trong chăn nuôi, các trang trại gà, heo hướng an toàn sinh học sử dụng thảo dược giúp tỷ lệ sống đạt trên 90%, mang về lợi nhuận hàng chục triệu đồng mỗi lứa. Ở quy mô lớn hơn, An Giang đã hình thành vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao lên đến 2.300ha với sản lượng bình quân 42.000 tấn/năm, giúp nông sản tỉnh tự tin bước vào các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ.

Chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng AI không còn là sự lựa chọn mà là động lực bắt buộc để đổi mới phương thức sản xuất nông nghiệp tại An Giang. Dù vẫn còn những thách thức về hạ tầng kỹ thuật và nguồn vốn, nhưng với định hướng lấy người dân, HTX và doanh nghiệp làm trung tâm, nông nghiệp An Giang đang từng bước hiện đại hóa, minh bạch hóa, hướng tới một tương lai bền vững và thịnh vượng trên nền tảng số.

×