Sản lượng vải thiều Bắc Ninh lập kỷ lục lịch sử 205.000 tấn, nhưng mất giá, nông dân không vui

Chiều 25/8, UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức hội nghị tổng kết công tác sản xuất, tiêu thụ vải thiều năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Sản lượng vải đạt mức "kỷ lục", giá bán lại thất thường

Vụ vải thiều năm 2025 ở Bắc Ninh đã ghi dấu ấn khi đạt sản lượng kỷ lục hơn 205.400 tấn, mang về doanh thu trên 6.245 tỷ đồng. Với diện tích 29.700ha trồng các loại vải, tỉnh Bắc Ninh là địa phương trồng vải lớn nhất cả nước.

Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, cùng với sản lượng vải thiều lớn nhất từ trước đến nay tại tỉnh, các tỉnh khác như: Hải Phòng, Hưng Yên cũng được mùa và thời gian thu hoạch trùng với mùa vụ vải thiều của Trung Quốc đã tạo áp lực tiêu thụ vải thiều Bắc Ninh không hề nhỏ.

Trên thực tế, một số diện tích vải thiều sản xuất theo chuẩn GlobalGAP có giá bán ổn định ở mức cao, được các doanh nghiệp xuất khẩu ký hợp đồng bao tiêu ngay từ đầu vụ với giá bình quân dao động từ 25.000-35.000 đồng/kg.

Vải thiều xuất khẩu tiêu thụ tại các thị trường xuất khẩu như: Nhật Bản, Mỹ, Canada, Úc và một số nước châu Âu và khu vực Trung Đông có giá bán dao động từ 220.000 - 550.000 đồng/kg, tùy từng thị trường.

Trong khi đó, diện tích vải thiều ít được chăm sóc, không áp dụng canh tác sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP có giá bán thấp, bình quân dao động từ 5.000-15.000 đồng/kg, chủ yếu được tiêu thụ phục vụ chế biến (sấy khô, ép nước, bóc cùi, cấp đông…).

Thị trường nội địa được khơi thông, mở rộng với tổng sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 127.200 tấn (chiếm gần 62 % tổng sản lượng tiêu thụ). Thị trường xuất khẩu đạt khoảng 78.200 tấn, trong đó thị trường Trung Quốc tiêu thụ đạt khoảng 77.200 tấn, chiếm khoảng 98,8% sản lượng xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu tại các nước Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, EU, Thái Lan và một số nước khu vực Đông Nam Á, Trung Đông… đạt khoảng 1.000 tấn, chiếm 1,2% sản lượng xuất khẩu.

Đánh giá vải thiều Bắc Ninh, từ lâu đã nổi tiếng với chất lượng vượt trội và hương vị đặc trưng, đại diện Siêu thị Online Sendo Farm nhận định, công tác tiêu thụ vẫn gặp một số khó khăn nhất định, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của nông dân.

Hầu hết vải thiều hiện nay vẫn được tiêu thụ chủ yếu qua các chợ truyền thống, không có nhiều sự hiện diện trên các nền tảng thương mại điện tử. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc tiếp cận người tiêu dùng tiềm năng, đặc biệt là những khách hàng ở xa.

Cùng với đó, dù vải thiều Bắc Ninh có chất lượng rất tốt, nhưng người tiêu dùng vẫn e ngại về vấn đề chất lượng, xuất xứ. Trong mùa thu hoạch rộ, sản lượng vải thiều nhiều nhưng đầu ra lại không ổn định, khiến cho giá cả thất thường, ảnh hưởng đến giá cả của cả mùa vụ.

Đề xuất xây dựng Trung tâm chiếu xạ, cụm công nghiệp chế biến vải thiều và nông sản

Để mở rộng và đa dạng thị trường, nhất là những thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật Bản, EU..., trong những năm qua, nhiều hộ dân, HTX trồng vải ở Bắc Ninh đã sản xuất 17.317ha vải theo tiêu chuẩn VietGAP (tăng 1.577 ha so với năm 2024), 173 ha vải theo tiêu chuẩn GlobalGAP (tăng 91 ha so với năm 2024). Trong năm 2025, các hộ tiếp tục mô hình sản xuất vải hữu cơ quy mô 10 ha tại phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh.

Đến nay, trái vải Bắc Ninh đã khẳng định được vị thế và thương hiệu, đặc biệt là đã chinh phục thành công các thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật Bản, EU, Úc... Tuy nhiên, năng lực tiếp cận, đàm phán, ký kết hợp tác để xuất khẩu vải thiều của các doanh nghiệp, HTX của tỉnh Bắc Ninh xuất khẩu sang các thị trường còn hạn chế.

Khoảng cách địa lý xuất khẩu sang các thị trường xa, công nghệ bảo quản phù hợp và thiếu vắng cơ sở chiếu xạ tại miền Bắc vẫn là một trong những rào cản lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng sản lượng vải thiều xuất khẩu đối với các thị trường lớn, tiềm năng như: EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc…

Cùng với đó, vụ vải thiều Bắc Ninh cùng với vụ vải thiều của Trung Quốc, Mexico, Thái Lan và một số nước khác đã tạo ra thị trường cạnh tranh trong xuất khẩu. Trong khi đó, phương thức vận chuyển bằng đường hàng không với giá cước cao, gấp nhiều lần giá thành sản phẩm, khó cạnh tranh với các sản phẩm tương tự của các nước khác.

Theo phản ánh của một số doanh nghiệp, năm nay một số lô vải bị nấm nên đã ảnh hưởng đến chất lượng vải thiều xuất khẩu. Trong khi đó, công tác kiểm dịch thực vật đối với hàng hoá xuất khẩu vẫn còn bất cập, các doanh nghiệp còn chưa hiểu rõ yêu cầu của phía bạn; đã có tình huống mặc dù vải thiều đã được kiểm dịch, nhưng vẫn bị đối tác nhập khẩu trả về.

Để hoá giải "nút thắt" trong tiếp cận và mở rộng thị trường, đại diện lãnh đạo xã Lục Ngạn, tỉnh Bắc Ninh đề nghị bổ sung khu công nghiệp khoảng 150 ha trên địa bàn xã Lục Ngạn để thu hút các doanh nghiệp vào đầu tư chế biến sâu các sản phẩm nông sản trái cây, trong đó có trái vải và xây dựng hệ thống logistic kho chuyên dụng bảo quản hàng nông sản.

Trước đó, ngày 18/8, tại hội nghị đánh giá tình hình và định hướng công tác tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ gắn với truy xuất nguồn gốc; tiêu thụ nông sản chủ lực, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan nghiên cứu, tham mưu tỉnh xây dựng Trung tâm chiếu xạ nông sản phấn đấu đưa vào hoạt động trong năm 2026.

×