Tọa đàm quản lý, sử dụng drone: Những điều nhà nông cần biết

Theo các nghiên cứu thực tiễn, phun thuốc bằng drone giúp giảm tới 70% lượng nước, tiết kiệm 50% lượng thuốc bảo vệ thực vật mà hiệu lực phòng trừ vẫn tương đương, thậm chí tốt hơn cách phun thủ công. Tốc độ phun nhanh gấp 30 lần, giảm bớt gánh nặng thiếu nhân công, đồng thời hạn chế rủi ro nông dân phải tiếp xúc trực tiếp với hóa chất độc hại.

Có thể thấy, công nghệ này góp phần giải bài toán thiếu lao động, giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao hiệu quả trong các khâu phun thuốc, bón phân, gieo sạ. Tuy nhiên, đi cùng với làn sóng số hóa đồng ruộng đang ngày càng diễn ra mạnh mẽ là một số vấn đề còn bất cập trong công tác đào tạo, giám sát kỹ thuật sử dụng drone. Việc ban hành quy chuẩn quốc gia về drone trong nông nghiệp, tăng cường công tán đào tạo việc quản lý, sử dụng drone trong nông nghiệp là một đòi hỏi thiết thực ở thời điểm này.

Tham dự Tọa đàm có:

- Bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và BVTV – Bộ Nông nghiệp và Môi trường

- Ông Huỳnh Văn Nghi - Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam.

- Ông Phan Thanh Trung, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP thiết bị bay AgriDrone.

- Ông Phạm Văn Hướng, Nông dân Việt Nam xuất sắc, đại diện Câu lạc bộ Drone Ninh Bình.

Toạ đàm được tường thuật trực tuyến trên trang danviet.vn và các nền tảng số của báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt cùng các nền tảng Facebook và Youtube của Hiệp hội CropLife Việt Nam.

9:40 Khuyến khích sử dụng thuốc BVTV tốt khi sử dụng drone

Trả lời cầu hỏi đầu tiên về nội dung Chính phủ đã ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP ngày 5/11/2025 quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác. Đối với những người đang sử dụng drone trong sản xuất nông nghiệp, cần lưu ý những vấn đề gì trong Nghị định mới này? Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã có các giải pháp gì trong việc sử dụng drone trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách hiệu quả?

Bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc Bảo vệ Thực vật (Cục Trồng trọt và BVTV) nhấn mạnh: Có thể nói ngay từ những buổi đầu tiên Cục đã ban hành những tiêu chuẩn về khảo nghiệm, đăng ký sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật có thể sử dụng bằng drone để đảm bảo hiệu quả. Cục đã tích cực phối hợp các đơn vị, cá nhân, tổ chức, như tổ chức CropLife Việt Nam để có thể vận hành ứng dụng các thiết bị một cách tốt nhất khi khảo nghiệm các thuốc BVTV.

Về phía Cục, chúng tôi khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp đăng ký đưa các loại thuốc tốt, có thể sử dụng drone để đưa vào danh mục được phép sử dụng. Chúng tôi phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp, cá nhân hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV an toàn bằng drone thông qua các tờ rơi, video, thậm chí là phổ biến trực tiếp cho các địa phương. Cục đã thực hiện video hướng dẫn cho bà con thực hiện an toàn và hiệu quả nhất Chúng tôi có các hợp tác với các hiệp hội, cá nhân cùng đưa ra ứng dụng này, làm sao sử dụng tốt nhát cho bà con.

Chúng tôi đăng tải công khai video trên web cục, trên trang web của CropLife Việt Nam, công nghệ bây giờ rất phát triển nên bà con đều có thể tra cứu, sử dụng, thậm chí bà con có thể vào cả youtube cũng có thể xem các hướng dẫn sử dụng được, thông qua các kênh này bà con vừa xem và vừa có thể trao đổi thông tin với các cơ quan nhà nước đều được.

9:52 Linh kiện của drone cũng là rào cản lớn

Từ góc nhìn của người sử dụng thực tế drone, ông Phạm Văn Hướng - Nông dân Việt Nam xuất sắc, đại diện Câu lạc bộ Drone Ninh Bình cho biết, khó khăn lớn nhất khi sử dụng drone hiện nay là nhận thức của người dân về thuốc bảo vệ thực vật chưa cao, diện tích bay còn xen kẽ, vùng bay chưa được lớn. Linh kiện sửa chữa cũng đang là 1 vấn đề rất khó. Khi sửa chữa drone, có những linh kiện phải đợi từ 5 ngày đến 1 tuần. Nếu một hộ dân nhỏ sử dụng 1 thiết bị bay, trong cao điểm, vụ mùa cấp bách, áp lực sẽ rất lớn. Một lứa sâu bệnh chỉ từ 3 ngày - 1 tuần, nếu chờ linh kiện lâu như thế sẽ rất khó khăn.

9:59 CropLife thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, huấn luyện trên thực địa.

Giải đáp những băn khoăn của nông dân Phạm Văn Hướng cũng xung quanh vấn đề hỗ trợ các câu lạc bộ drone hoạt động hiệu quả, phát huy công năng của drone, bảo vệ an toàn lao động... ông Huỳnh Văn Nghi - Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam cho biết:

Tôi rất chia sẻ với những khó khăn khi sử dụng drone mà anh Hướng vừa nêu, nhưng tôi thấy còn nhiều khó khăn khác. Tuy nhiên, các thách thức này đều có hướng giải quyết. CropLife là tổ chức kết nối các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người nông dân để nâng tầm công nghệ mới và đưa quy định bay vào cuộc sống sản xuất đạt hiệu quả cao và an toàn nhất có thể. Như chia sẻ của anh Hướng, hiện nhận thức của bà con còn hạnc chế. Chúng tôi cũng nắm bắt được yếu tố này nên CropLife thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, huấn luyện trên thực địa. Đồng thời kết hợp với các doanh nghiệp, đơn vị cung ứng thiết bị bay không người lái sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả. Chúng tôi cũng truyền thông và yêu cầu người vận hành bay phải tuân thủ hướng dẫn và phải đáp ứng các quy định, an toàn bay. Tiếp đến là làm các tài liệu online, banner, tờ phướn… để mọi người có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng drone an toàn, hiệu quả hơn.

10:5 Các tổ nhóm, câu lạc bộ drone có ý nghĩa rất lớn

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Phan Thanh Trung, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP thiết bị bay AgriDrone cho rằng việc hình thành các tổ nhóm, câu lạc bộ drone có ý nghĩa rất lớn, không chỉ dừng lại ở khía cạnh hỗ trợ về mặt thiết bị mà còn là nền tảng cốt lõi để xây dựng và chuẩn hóa một hệ sinh thái dịch vụ nông nghiệp thông minh.

Thứ nhất là chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn: Khi bà con hoạt động theo mô hình câu lạc bộ, việc chia sẻ kinh nghiệm vận hành sẽ được thực hiện thường xuyên thông qua các buổi giao lưu, offline. Đây cũng là nơi chúng tôi có thể mời các chuyên gia về thuốc bảo vệ thực vật trên từng loại cây trồng đến chia sẻ kiến thức đồng loạt cho bà con, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

Thứ 2 giúp chuẩn hóa quy trình vận hành: Các câu lạc bộ giúp chuẩn hóa quy trình an toàn bay, an toàn khi tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật, cũng như hướng dẫn các kỹ năng bảo trì thiết bị sau khi sử dụng để kéo dài tuổi thọ và độ bền cho máy móc.

Thứ 3 đây là nền tảng để doanh nghiệp đào tạo về vận hành, bảo trì, đào tạo về an toàn: Đối với doanh nghiệp, đây là kênh thiết yếu để chúng tôi triển khai đào tạo về quy trình kỹ thuật, kỹ năng sửa chữa và phổ biến nhanh chóng, đồng bộ các nghị định, quy định mới nhất của Nhà nước liên quan đến thiết bị bay không người lái cũng như các vấn đề an toàn môi trường. Do đặc thù drone có đến 80% là linh kiện điện tử thường xuyên tiếp xúc với môi trường khắc nghiệt và hóa chất ăn mòn, tôi khuyến cáo các tổ nhóm nên chủ động dự phòng các linh kiện thiết yếu. Việc này giúp chúng ta không bị thụ động chờ đợi đặt hàng từ hãng (có thể mất từ 5-7 ngày, thậm chí 20-30 ngày nếu thị trường khan hiếm như đối với pin Lithium), từ đó đảm bảo thiết bị luôn sẵn sàng, tránh làm gián đoạn lịch thời vụ của bà con.

10:10 Người sử dụng drone phải có chứng chỉ bay

Một bạn đọc có nickname là Popo gửi đến toạ đàm băn khoăn: Tôi đang có ý định chuyển từ sử dụng máy phun thuốc thủ công sang drone, nhưng cũng lo lắng một số khâu vận hành liệu có hiệu quả không, máy bay hoạt động trên cao thì có bị lãng phí thuốc BVTV hay không?

Bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và BVTV cho biết: thực tế chúng ta có nhiều phương pháp sử dụng thuốc BVTV như ngoài drone thì có thể dùng máy phun thuốc thủ công. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, khi chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ rất phát triển thì việc ứng dụng drone vào phun thuốc BVTV thực sự đem lại nhiều hữu ích cho nhà nông. Bà con sẽ không phải tiếp xúc quá nhiều với thuốc BVTV như thủ công, đảm bảo tính hiệu quả cao và tiết kiệm nhiều công sức lao động.

Liên quan đến vấn đề nhân lực, người sử dụng drone phải có chứng chỉ bay, phải có giấy phép vận hành từ cơ quan chức năng, sử dụng thuốc đúng khuyến cáo của nhà sản xuất như đúng đối tượng gây hại, đúng nồng độ, đúng liều lượng… Tuỳ vào nhu cầu, khu vực sản xuất của mình, bà con có thể lựa chọn dịch vụ phù hợp hoặc có thể sử dụng dịch vụ của đội bay nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả cao nhất, cũng như tiết kiệm nhất.

Bổ sung thêm phần trả lời của bà Hương, ông Huỳnh Văn Nghi cho biết thêm: Hiện nay drone rất dễ mua, giá cả hợp lí nhưng không phải ai cũng nên mua. Nếu diện tích sản xuất nhỏ, chưa được tập huấn, chưa được cấp phép bay và chưa hiểu về máy móc thì có thể sử dụng dịch vụ của đội bay. Với những lo ngại về việc lãng phí thuốc BVTV khi sử dụng drone, ông Nghi khẳng định thất thoát rất ít so với việc phun bằng tay hoặc máy. Bởi trên máy bay phun thuốc đã được cài đặt các chế độ phun, giúp hạn chế thất thoát thuốc nhờ điều chỉnh được lượng hạt bay, lượng nước tiết kiệm hơn nhiều so với phun thuốc bằng máy.

10:15 Sử dụng đúng drone sẽ tạo ra ngành nghề khá vững chắc

Hiện nay, nhiều địa phương đã hình thành các tổ đội bay, làm dịch vụ vận hành, sử dụng drone trong phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, gieo sạ. Tuy nhiên, hiệu quả của các tổ dịch vụ này đối với quá trình sản xuất của người nông dân như thế nào thì lại chưa được kiểm chứng rõ ràng, do đó, theo ông Phan Thanh Trung: Trong quá trình làm việc, tiếp xúc với các đội bay, chúng tôi thấy rằng, khi sử dụng Drone giúp giải quyết bài toán nhân công và giảm chi phí phun thuốc, bón phân. Trước đây, khi phun trên lúa, cây ăn trái tốn nhiều nhân công nhưng khi ứng dụng 3-5 thiết bị Drone vào sản xuất có thể phun hàng chục ha/ngày. Đồng thời giúp bà con đồng loạt xử lý được dịch bệnh trong khoảng thời gian rất nhanh.

Lao động trong nông nghiệp ngày càng già hóa đi, nguồn nhân lực trẻ dành cho nông nghiệp rất ít, có những nơi tìm nhân công để phun sạ rất hiếm. Khi có các tổ, đội Drone ra đời đã giải quyết được bài toán nhân công Tiếp theo là nâng cao hiệu quả và chi phí. Theo đó, chi phí thuê các tổ, đội Drone giảm 30-40% so với thuê nhân công phun sạ. Ngoài ra sử dụng Droen giúp nông dân có thể sử dụng các loại thuốc đúng liều lượng, giảm thất thoát ra ngoài môi trường. Tổ, đội Drone tạo ra ngành nghề ở địa phương. 1 tổ, đội từ 2-3 máy sẽ tạo công ăn việc làm cho 5-7 người, từ đó, tạo ra xu thế hình thành một ngành nghề mới, mang lại thu nhập khá lớn cho người dân ở địa phương.

Ở góc độ người sử dụng, ông Phạm Văn Hướng chia sẻ: Ở CLB của Ninh Bình của chúng tôi, mỗi máy bay tùy thuộc vào người bay, có bạn bay xuất sắc thì bay 2.200 ha, còn bình thường là 400-500ha mỗi một thiết bị bay, nó đem lại hiệu quả cực lớn, tương đương 200 nhân công. Drone đem lại hiệu qủa rất nhanh, hạn chế dịch bệnh chỉ trong một ngày. Doanh thu của chúng tôi tính đơn giản 1ha là khoảng 400 nghìn đồng, đem lại thu nhập khá ổn, có người bay tốt thì số tiền thu được còn nhiều hơn.

Tuy nhiên, drone có khấu hao, tai nạn rủi ro khá cao, bà con chuẩn bị máy phải được học một cách bài bản thì mới bay được, có nhiều người đã phải trả giá lớn, không may drone bị tai nạn có thể thiệt hại 70 triệu đồng, bà con chuẩn bị mua máy, chuẩn bị cho công việc của mình thì cần có công ty đào tạo bà con thật tốt, chuyến bay an toàn thật tốt.

10:21 Drone phải được đăng ký một cách hợp pháp, có hợp đồng, mã định danh để kiểm soát thiết bị

Nói về vấn đề pháp lý trong việc sử dụng drone, bà Bùi Thanh Hương cho biết, hiện nay, việc ứng dụng drone trong nông nghiệp (phun thuốc bảo vệ thực vật, gieo hạt, bón phân, quan trắc mùa vụ) đang được quản lý bởi nhiều cơ quan, từ thời gian bay, địa điểm bay…

Đối với lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và BVTV đã xác định phải xây dựng tiêu chuẩn để hỗ trợ bà con, cụ thể hóa bằng các hướng dẫn rất đơn giản, dễ hiểu để giúp bà con sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách bài bản.

Đối với vấn đề quản lý, trong thời gian qua có nhiều văn bản, nghị định hướng dẫn quy định bay. Tuy nhiên, bà con vẫn cần được hướng dẫn về cách sử dụng thiết bị bay an toàn, phun thuốc hiệu quả, làm sau để quá trình sử dụng đảm bảo nguyên tắc 4 đúng, thời điểm phun, cách thức phun, phương pháp phun trong quá trình sử dụng.

Cũng theo bà Hương, nếu người nông dân không có đủ kinh nghiệm, khả năng để sử dụng drone thì có thể thuê dịch vụ của các tổ đội bay để đạt hiệu quả tốt nhất. "Như anh Hướng cũng đã chia sẻ, hiện nay thuê nhân công trực tiếp phun thuốc BVTV cũng đã cần chi 350.000 đồng/người còn thuê drone cũng chỉ 400.000 đồng/máy. Trong mức giá phải chăng, bà con vẫn có thể được hỗ trợ dịch vụ chuyên nghiệp và tốt nhất" - bà Hương nhấn mạnh.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phan Thành Trung cho biết thêm, vấn đề pháp lý trong sử dụng drone đang rất được quan tâm, nhất là từ thời điểm tháng 11/2025, Nghị định số 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành. Theo đó, thiết bị bay phải được đăng ký một cách hợp pháp, có hợp đồng, mã định danh để kiểm soát thiết bị. Người tham gia vận hành thiết bị bay phải có chứng chỉ; drone thông thường 0,25kg trở lên phải có giấy phép điều khiển; nếu sử dụng trong sản xuất nông nghiệp phải đăng ký từ 2kg trở lên. Đây là tín hiểu tích cực để ngành dịch vụ drone có điều kiện pháp lý rõ ràng hơn, từ đó, hoạt động, phát triển tốt hơn.

Ngoài ra, người điều khiển vận hành thiết bị bay cũng phải tuân thủ các điều kiện như phải trên 18 tuổi, đủ sức khỏe, không sử dụng chất kích thích khi vận hành. Drone phải bay đúng khu vực và có khai báo với các cơ quan chức năng. Các tổ đội bay cũng cần chuẩn hóa quy trình, có hồ sơ nguồn gốc xuất xứ của thiết bị, hồ sơ người vận hành, nhật ký về các chuyến bay và nhật ký về mùa vụ. Nếu đáp ứng được 5 yếu tố cơ bản này là có thể đáp ứng các điều kiện cơ bản của Nghị định.

Khẳng định sẽ hỗ trợ bà con về mặt pháp lý dưới góc độ tổ chức, ông Huỳnh Văn Nghị Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam cho biết, Croplife sẽ phát huy vai trò là kênh kết nối giữa cơ quan chức năng, doanh nghiệp và bà con nông dân để bà con nắm rõ hơn về các thông tư, nghị định, hành lang pháp lý trong quá trình điều khiển vận hành drone.

10:26 Drone có thể kết hợp ứng dụng AI cũng như các hình thức số hoá

Tích hợp Drone với AI, kết nối với vệ tinh để định vị lô ruộng cần phun dễ dàng Một bạn đọc có nickname là Thuyet Van Le gửi các chuyên gia câu hỏi: Drone có thể tích hợp AI và bản đồ số hoá để tối ưu phun thuốc được không?

Trả lời câu hỏi này, ông Huỳnh Văn Nghi - Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam cho biết, chúng ta hoàn toàn có thể kết hợp ứng dụng AI cũng như các hình thức số hoá vào các hoạt động máy bay không người lái, đặc biệt như các ứng dụng thông minh, smartfarm. Ngày xưa chúng ta phải đi đo đạc thủ công, ví dụ như máy 1P dùng tay cầm phải đi cả tới 10ha để khoanh vùng diện tích đó rồi mới thiết lập bản đồ bay. Nhưng bây giờ bà con đã có nhiều ứng dụng, ví dụ như RTK, hoàn toàn xử lí được bản đồ diện tích cần phun chỉ trong 10-15 phút.

Với kinh nghiệm của tôi, đội bay hoàn toàn có thể sử dụng công nghệ, số hoá vào tổ đội bay của mình để quản lý dễ dàng hơn, có thể biết ông Nguyễn Văn A đã bay bao nhiều lần, bay ở đâu, thậm chí có thể quản lý lịch hẹn bay như thế nào để từ đó chủ động hơn dịch vụ của mình.

Ông Phạm Văn Hướng cho biết thêm, hiện nay Câu lạc bộ drone Ninh Bình cũng đã kết nối drone với vệ tinh, nhờ đó có thể định vị được các lô ruộng một cách dễ dàng, cũng như tuỳ chỉnh được lô ruộng cần phun chuẩn xác nhất.

10:37 Phải có diện tích lớn mới phát huy tối đa hiệu quả của drone

Trả lời câu hỏi của một độc giả về những loại cây trồng nào phù hợp để sử dụng Drone trong phun thuốc? Theo ông Huỳnh Văn Nghi, hiện tại khá nhiều cây trồng nhưng đối với sử dụng drone thì trước mắt phải có diện tích lớn thì mới vận hành drone được dễ dàng. Nếu diện tích quá nhỏ, drone sẽ khó vận hành, hiệu quả sẽ giảm.

Đối với những cây trồng có diện tích lớn ở ĐBSCL và ĐBSH thì có thể sử dụng trên cây lúa với diện tích lớn; thứ hai là một số diện tích vườn cây ăn trái như sầu riêng, vải thiều, cà phê… Đặc biệt, drone bay với mọi địa hình, nhất đối với cây cà phê thường trồng ở khu vực đồi núi cao. Trước đây có nhiều dòng drone, lượng tải 20-30 lít. Còn đối với những dòng drone mới, có thể tải 100kg hạt giống. Gần đây, drone còn có thể tham gia trong vận chuyển hàng hóa và cứu hộ, cứu nạn.

10:41 Rào cản lớn nhất hiện nay chính là vấn đề nhận thức

Trước câu hỏi về nhu cầu tập huấn, đào tạo cho nông dân trong vận hành, sử dụng drone, bà Bùi Thanh Hương cho hay:

Đối với các quy định về quản lý và sử dụng drone trong nông nghiệp, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Hiệp hội CropLife Việt Nam đã xây dựng một khung hợp tác chiến lược dài hạn trong vòng 5 năm. Hàng năm, chúng tôi đều tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả, trong đó lồng ghép sâu các nội dung huấn luyện liên quan đến thiết bị bay không người lái. Các công ty thuộc CropLife hiện đang tiên phong nghiên cứu và ứng dụng các loại thuốc chuyên biệt dành cho drone để nâng cao hiệu lực phòng trừ sinh vật gây hại.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường phối hợp với các công ty thiết bị bay và các tổ đội dịch vụ tại địa phương để phổ biến kiến thức chuyên môn cũng như các quy định pháp luật. Mục tiêu quan trọng nhất là giúp bà con nông dân và các tổ đội bay tuân thủ đúng quy định pháp lý, đồng thời nắm vững kỹ thuật để ứng dụng công nghệ này vào sản xuất một cách tốt nhất.

Chúng tôi nhận thấy rào cản lớn nhất hiện nay chính là nhận thức của bà con về các quy định pháp luật còn hạn chế. Vì vậy trong thời gian tới Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Hiệp hội CropLife Việt Nam tiếp tục tăng cường phối hợp tổ chức các lớp tập huấn về cả quản lý lẫn vận hành cho các tổ đội bay. Điều này không chỉ giúp bà con thực hiện đúng quy trình khi thuê dịch vụ mà còn giúp những hộ có điều kiện kinh tế có thể tự chủ hoàn toàn trong việc vận hành trang thiết bị bay tại gia đình.

Đồng tình với những định hướng từ phía Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, ông Huỳnh Văn Nghi cho biết Hiệp hội CropLife Việt Nam và Cục đã có những ký kết hợp tác chặt chẽ để thúc đẩy việc ứng dụng drone trong nông nghiệp một cách bài bản.Trong thời gian tới, CropLife sẽ tập trung xây dựng hệ thống tài liệu hướng dẫn và các video kỹ thuật chi tiết hơn, giúp trực quan hóa quy trình vận hành cho người sử dụng. Hiệp hội CropLife sẽ đóng vai trò kết nối, phối hợp cùng các công ty thành viên và các cơ quan quản lý để triển khai đào tạo trực tiếp cho bà con nông dân cũng như các tổ đội bay dịch vụ. Chúng tôi sẽ tập trung đào tạo, hướng dẫn nông dân chuẩn hóa kỹ năng vận hành để thiết bị drone phát huy tối đa hiệu quả trên đồng ruộng và thực hiện đúng các quy định pháp luật hiện hành.

10:46 Việc sử dụng drone đúng cách phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Nói về các vấn đề kỹ thuật khi sử dụng drone như độ cao bay bao nhiêu là chuẩn? tốc độ bay ảnh hưởng thế nào? điều chỉnh lưu lượng ra sao? làm sao để phun đều?... ông Huỳnh Văn Nghi - Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam cho biết, tùy theo loại cây trồng, người điều khiển có thể điều chỉnh độ cao của drone khác nhau. Liên hệ thực tế, ông Nghi dẫn chứng với cây lúa, thông thường drone sẽ bay cao khoảng 1m8-2m tính từ chóp của cây trồng. Áp lực xoay của cánh quạt rất lớn, nếu bay gần khi lúa đã trổ bông thì lúa có thể đổ sập. Đó là về độ cao, còn về tốc độ gió, các tổ đội bay nên có thiết bị đo tốc độ gió trước khi bay để đảm bảo hiệu quả vận hành máy bay, tránh ảnh hưởng đến môi trường xung quanh do phun tạt nhầm luồng.

Trong khi đó từ kinh nghiệm triển khai tại vùng Tây Nam Bộ, ông Phan Thanh Trung, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP thiết bị bay AgriDrone cho hay, các thông tin, thông số cơ bản về kỹ thuật là yếu tố cần quan tâm để sử dụng drone hiệu quả nhưng quan trọng nhất vẫn là kinh nghiệm thực chiến. Bà con trong Tây Nam Bộ rất chịu khó mày mò, tìm ra được những cách làm mà thời gian đầu chính chúng tôi cũng chưa nghĩ ra được. Họ có thể điều chỉnh vị trí drone linh hoạt để làm sao drone phun thuốc đúng làn.

Còn theo ông Phạm Văn Hướng Nông dân Việt Nam xuất sắc, đại diện Câu lạc bộ Drone Ninh Bình, các tổ độ bay phải theo dõi thời tiết, nhiệt độ, mưa nắng rất kỹ. Mình đi phun dịch vụ, nếu không theo dõi kỹ thời tiết thì rất dễ gặp phải các vấn đề bất lợi.

10:52 Người sử dụng drone cần tuân thủ nguyên tắc "4 đúng"

Về nồng độ, liều lượng phun thuốc, bà Bùi Thanh Hương nhấn mạnh: người sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”. Bà con cũng đã được đào tạo tập huấn rồi vì sử dụng thuốc BVTV là liên quan đến sinh thái môi trường, sức khỏe rồi, nếu dùng đúng thì chúng ta đảm bảo tốt rồi, phun ở đây thì không phải là đặc hơn, nhiều hay ít hơn mà quan trọng là phải đúng liều lượng. Tại sao trong các nghiên cứu chúng ta phải đánh giá thuốc với cây trồng, nếu ta không áp dụng đúng nồng độ liều lượng thì không được, nên bà con dùng cách nào cũng phải đúng theo khuyến cáo.

Hiện nhiều thuốc BVTV chúng ta còn phải nhập về, thuốc đó họ đã nghiên cứu tại sao nồng độ liêu lượng này rồi, khi về VN ta lại phải nghiên cứu đánh giá lại các thuốc đó, thuốc ở nước ngoài chưa chức phù hợp với VN. Do vậy tôi vẫn phải lưu ý bà con khi dùng thuốc bằng drone hay phun truyền thống đều phải tuân thủ 4 đúng, đúng thời gian cách ly.

Còn theo ông Nghi: Bản thân tôi tiếp xúc bà con sử dụng drone thì họ cũng có những băn khoăn thắc mắc như vậy, khi ta sử dụng bình máy bình thường thì 500-600 lít nhưng cùng lượng thuốc đó dùng drone thì chỉ khoảng 300-400 lít thôi, nồng độ có tăng, nước nhiều hơn loãng hơn, còn drone ít hơn nhưng thuốc dùng trên 1 diện tích là giống nhau, do vậy, cách phun thuốc bằng drone hay truyền thống khác nhau nhưng đều chung một mục đích là làm sao vẫn đảm bảo hiệu quả của thuốc trên cùng một diện tích.

Việc dùng phun drone còn tùy thuộc vào tốc độ bay, tốc độ phun khác nhau so với phun truyền thống, nên tùy thuộc vào phun cách nào chúng ta phải tính toán để vẫn bảo đảm hiệu quả. Dù sao ta vẫn phải sử dụng 4 đúng, phun drone không như tay vì nếu gió nhiều, mưa, hay nắng nóng quá đi thì phun thuốc chưa tới cây đã bốc hơn rồi, do vậy phun drone phải phun khi trời mát, phun tối, drone có định vị thì phải phun tối luôn, tôi có một số bổ sung thêm như vậy. Có thể nói khái niệm “4 đúng” khi phun thuốc BVTV với donre mở rộng hơn so với “4 đúng” ở phun thuốc BVTV tay truyền thống.

Về thời điểm nào phun thuốc kiểm soát dịch hại ông Huỳnh Văn Nghi cho biết, việc máy bay phun phụ thuộc vào thời tiết, bà con nên phun vào sáng sớm và chiều muộn là tốt nhất. Thứ 2 là phun thuốc ban đêm là ưu điểm của máy bay, vì drone có định vị, đèn sáng, trời mát… Những dạng thuốc dùng cho drone, bà con nên dùng thuốc đăng ký phun trên máy và chúng ta sử dụng dạng thành phẩm như dạng nước, dung dịch, nhũ dầu… Tuy nhiên, chúng ta ưu tiên dạng nước dễ tan không đóng vón cục. Dù máy bay hiện đại, độ ly tâm tốt nhưng phun dạng bột vẫn có thể không hoà tan, hiệu quả được như dạng thuốc nước.

Bà Bùi Thanh Hương bổ sung thêm: Như anh Nghi nói, việc dùng thuốc phải trong danh mục. Thuốc cho Drone có ưu điểm như độ hoà tan mới qua được téc phun của máy bay. Nếu phun dạng bột, cốm phải có độ tan tốt mới phun được. Các thuốc đã đăng ký phun bằng máy sẽ đảm bảo được các yếu tố này và kiểm soát tốt được các dịch hại.

10:55 Drone sử dụng thuận tiện ở mọi địa hình

Trả lời câu hỏi của bạn đọc Thúy Nguyễn: Nếu ruộng có địa hình không bằng phẳng thì sử dụng drone có được không? Ông Huỳnh Văn Nghi khẳng định rất thuận tiện, bởi drone là bay được trên mọi địa hình, đồi núi đều bay được, drone có chế độ điều chỉnh, lượn nước sử dụng ít, vùng đồi núi tưới tiêu phun nước ít, đặc biệt là vùng trồng vải, sầu riêng là phun tốt. Các cây như sầu tiêng có giá trị kinh tế cao thì sử dụng drone rất hiệu quả.

"Chúng tôi có kết hợp các bên liên quan, các đơn vị cung cấp máy bay để mà phun sàu riêng, với các vùng cây lớn, cây cao thì người phun rát nguy hại nếu tự phun thuốc vì thấm thuốc nhiều nên nếu chuyển qua bay bằng drone thì sẽ rất tốt và thuận tiện cho người canh tác, không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật.

10:59 Đề nghị các đơn vị cung cấp drone tăng cường tập huấn, mở thêm trung tâm bảo dưỡng

Sử dụng drone trong nông nghiệp ngày càng phổ biến nhưng nhiều bà con băn khoăn giá dịch vụ sử dụng drone có cao không; so với thuê nhân công thì chi phí tiết kiệm được là bao nhiêu, việc bảo hành, bảo dưỡng được thực hiện ra sao?

Ông Phạm Văn Hướng, đại diện Câu lạc bộ drone Ninh Bình trả lời: Hiện tại do giá xăng dầu lên rất cao trong khi việc hoạt động drone phải dùng xăng, pin, vì vậy đội bay chúng tôi cũng phải điều chỉnh một chút về giá, tuy nhiên so với phương pháp phun thuốc thủ công thì vẫn rẻ hơn 4-5%.

Anh em trong đội bay chúng tôi có nguyên tắc đoàn kết, thống nhất về giá để đem lại lợi nhuận trực tiếp cho bà con nông dân. Về kỹ thuật bảo dưỡng, đội bay chúng tôi mong muốn các đơn vị, doanh nghiệp cung cấp thiết bị tổ chức tập huấn để chúng tôi cập nhật kịp thời các công nghệ, phần mềm mới; bảo trì, sửa chữa kịp thời nhằm nâng cao chất lượng máy. Đặc biệt, chúng tôi mong muốn có thêm trung tâm bảo trì, bảo dưỡng ở Ninh Bình để đáp ứng dịch vụ nhanh nhất, tốt nhất.

Ông Phan Thanh Trung chia sẻ thêm: Hiện nay giá dịch vụ drone dao động tuỳ khu vực, trước kia ở miền Tây giá thuê dịch vụ khoảng 180.000 đồng/ha; hiện nay có nhiều đội bay hơn nên giá cũng cạnh tranh hơn, chỉ khoảng 120.000 – 140.000 đồng/ha. Ngoài miền Bắc, do diện tích sản xuất nhỏ hơn, manh mún hơn nên chi phí vận hành việc phun máy cao hơn một chút. Về việc bảo dưỡng, tập huấn, chúng tôi đã có các phương án giúp đội phun vận hành.

Hiện tại Công ty CP thiết bị bay AgriDrone đang có 6.000 đội bay hoạt động ở nhiều khu vực, và chúng tôi có kênh vận hành thường xuyên đội ngũ này, nhờ đó AgriDrone có 6.000 kinh nghiệm từ 6.000 người sử dụng, thường xuyên trao đổi chia sẻ lẫn nhau. Chúng tôi cũng sẽ tiến hành đào tạo lại cho các đội bay, tổ chức tư vấn để xem có linh kiện nào cần bảo dưỡng, nâng cấp, thay thế hay các cách thức để vận hành đội bay ngày càng hiệu quả.

11:4 Bay drone gần khu dân cư, đường quốc lộ là vi phạm nguyên tắc an toàn

Nhiều bà con nông dân hiện nay vẫn còn băn khoăn về việc phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái (drone) liệu có làm lượng thuốc bị thất thoát, rơi vãi ra môi trường hay không? Bên cạnh đó, đối với những diện tích ruộng nằm gần các trục đường giao thông hoặc khu dân cư, việc vận hành drone ở trên cao như vậy có gây nguy hiểm hay làm thuốc bay vào người đi đường và cư dân xung quanh không?

Ông Phan Thành Trung trả lời: Về băn khoăn liệu phun thuốc bằng drone có làm lượng thuốc rơi vãi ra những khu vực không cần thiết hay không, tôi khẳng định điều này phụ thuộc hoàn toàn vào kỹ thuật bay. Chúng tôi luôn khuyến cáo độ cao bay phù hợp là từ 1,8m đến 2m hoặc 2,5m đối với cây lúa, tùy vào từng giai đoạn sinh trưởng của cây để chúng ta bay độ cao phù hợp và để thuốc có thể tán đều trên mặt lá. Về drone có chế độ phun hạt sương với kích thước micromet nên tán các hạt thuốc cực nhỏ và mịn. Khi tiếp xúc với mặt lá, hạt thuốc sẽ hấp thụ rất nhanh. Phun drone khác với hình thức phun truyền thống dùng béc phun hạt to dễ gây hiện tượng thuốc không hấp thu hết và chảy tràn xuống đất.

Thực tế cho thấy, nếu phun truyền thống bà con cần từ 70 đến 100 lít nước mỗi ha thì khi dùng drone chỉ cần khoảng 20 đến 30 lít. Việc hạt thuốc nhỏ thẩm thấu nhanh kết hợp với lượng nước ít trải đều mặt lá giúp tiết kiệm chi phí và tránh thất thoát thuốc ra môi trường. Đối với lo ngại về việc drone bay gần các tuyến quốc lộ có thể va chạm với người đi đường, tôi phải trả lời thẳng thắn rằng nếu để xảy ra tình trạng đó là người vận hành đã làm sai quy tắc.

Việc bay gần khu dân cư, đường quốc lộ hay nơi có đông người qua lại là hoạt động vi phạm nguyên tắc an toàn. Người sử dụng phải đặt yếu tố tuân thủ vùng bay và địa điểm bay lên hàng đầu để đảm bảo an toàn cho chính mình và mọi người xung quanh. Tôi nghĩ đây là những yếu tố cần đặt lên hàng đầu để tránh những tai nạn không đáng có.

Chúng tôi có quy tắc an toàn bay rất nghiêm ngặt gồm các bước trước, trong và sau khi vận hành. Đặc biệt, sau vận hành tôi thấy các đội bay chưa chú trọng lắm về một số nguyên tắc an toàn môi trường. Ví dụ như việc vệ sinh thùng thuốc sau khi phun. Nhiều đội bay có thói quen tiện tay súc rửa thùng thuốc ngay tại ao mương, điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái. Sau khi vận hành, bà con cần chú trọng vệ sinh đúng nơi quy định. Đồng thời sau khi vận hành bay, bà con cũng cần bảo dưỡng thiết bị thường xuyên. Như tôi đã chia sẻ ở trên, với một thiết bị có 70 đến 80% là linh kiện điện tử, độ bền của máy phần lớn do người dùng quyết định. Nếu chúng ta biết chăm sóc, bảo vệ máy thì tài sản của mình mới được đảm bảo lâu dài.

Đồng tình với ý kiến của ông Trung, bà Hương bổ sung thêm, dưới góc độ quản lý ngành, tôi muốn nhấn mạnh thêm về vấn đề an toàn môi trường sau khi phun thuốc. Để đảm bảo an toàn cho môi trường xung quanh, bà con cần thực hiện nghiêm túc quy trình súc rửa và thu gom bao gói thuốc bảo vệ thực vật. Hiện nay, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã phối hợp với CropLife xây dựng 15 video hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả, trong đó có nội dung rất chi tiết về cách súc rửa vỏ bao bì ngay sau khi pha thuốc. Những tài liệu này được đăng tải rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội để bà con dễ dàng tra cứu.

Bà con cần lưu ý tuyệt đối không súc rửa thiết bị trực tiếp xuống nguồn nước sinh hoạt hay hệ thống kênh mương vì sẽ làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái chung. Việc thu gom bao gói sau khi sử dụng phải đúng nơi quy định. Sáng nay, chúng tôi cũng vừa trao đổi về chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc thu gom và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật tại Đắk Lắk – một trong những vùng sản xuất trọng điểm. Việc thực hiện đúng các phương pháp này không chỉ đảm bảo hiệu quả sản xuất, an toàn cho chính bản thân bà con mà còn giữ gìn môi trường sống cho cộng đồng và các thế hệ mai sau.

11:12

Kết thúc Tọa đàm, lưu ý về cách sử dụng drone, ông Phạm Văn Hướng, Nông dân Việt Nam xuất sắc cho biết, để sử dụng drone hiệu quả nhất thì các doanh nghiệp cần cung cấp thiết bị tốt, đào tạo cơ bản và chuyên sâu về cách sử dụng drone. Là người đi làm dịch vụ, đây là những kinh nghiệm quý giá nhất của chúng tôi.

Từ phía doanh nghiệp, ông Phan Thanh Trung, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP thiết bị bay AgriDrone khuyến cáo người điều khiển phải tuân thủ các khung pháp lý mới về thiết bị bay, người điều khiển, phạm vi, khu vực bay.

Còn ông Huỳnh Văn Nghi - Đại diện Nhóm công tác về Drone, CropLife Việt Nam cho hay, ứng dụng drone trong sản xuất nông nghiệp đem lại rất nhiều lợi ích. Tuy nhiên, muốn những lợi ích này đạt hiệu quả cao hơn nữa, cần đảm bảo thiết bị drone với người vận hành thiết bị tuân thủ các quy định của Nhà nước. Croplife sẽ luôn đồng hành với các bên liên quan để đạt được hiệu quả tốt nhất và bền vững nhất.

Đánh giá cao hiệu quả của Tọa đàm hôm nay, bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và BVTV – Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, Tọa đàm hôm nay đã hội tụ nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này, Cục sẽ ghi nhận các ý kiến hôm nay. Từ góc độ của cơ quan quản lý, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật khuyến cáo nông dân sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả, đảm bảo nguyên tắc “4 đúng”.

Cục đã phối hợp với Croplife và các bên tổ chức các chương trình đào tạo về drone. Trong thời gian tới, Cục sẽ phối hợp với các bên liên quan để đảm bảo vấn đề pháp lý trong sử dụng drone, sử dụng thuốc BVTV; tiếp tục kết hợp với các bên tổ chức đào tạo cho bà con nông dân. Bà Bùi Thanh Hương cùng đề xuất các doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu và ra mắt các sản phẩm thuốc BVTV mới để đưa vào sản xuất an toàn hơn, hiệu quả hơn.