TP.HCM nâng chất môi trường nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới

Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, môi trường luôn được xác định là một trong những tiêu chí khó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng dân cư và các chủ thể sản xuất.

Nhận diện rõ thách thức này, UBND TP.HCM vừa ra Quyết định 3125 ban hành Quy định hướng dẫn áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho hoạt động xử lý chất thải, xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn Thành phố.

Rạch ròi chất thải ở nông thôn

Điểm đáng chú ý của Quy định là phạm vi điều chỉnh được xác định rõ, tập trung vào các hoạt động xử lý chất thải phát sinh trong khu vực nông thôn, bao gồm thu gom, tái sử dụng và xử lý chất thải từ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Việc phân định rạch ròi giữa chất thải nông thôn và chất thải từ hoạt động tiểu thủ công nghiệp, hay chất thải nguy hại giúp tránh chồng chéo trong quản lý, đồng thời bảo đảm các giải pháp hỗ trợ được áp dụng đúng đối tượng, đúng mục tiêu.

Quy định cũng cho thấy cách tiếp cận toàn diện khi đối tượng áp dụng không chỉ giới hạn ở cơ quan quản lý nhà nước mà mở rộng tới tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân. Điều này phản ánh quan điểm xuyên suốt của TP.HCM trong bảo vệ môi trường nông thôn, không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó người dân giữ vai trò trung tâm.

Ở góc độ nội dung, Quy định hướng dẫn cụ thể việc áp dụng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với những lĩnh vực then chốt đang tác động trực tiếp đến môi trường nông thôn. Trong lĩnh vực chăn nuôi, các hoạt động xử lý chất thải được thực hiện theo quy định của Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi, giảm thiểu ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi. Đây vốn là vấn đề vốn gây nhiều áp lực cho môi trường nông thôn trong quá trình phát triển sản xuất hàng hóa.

Đối với nuôi trồng thủy sản, Quy định nhấn mạnh vai trò của các công trình xử lý nước thải chung tại các vùng nuôi tập trung, vùng sản xuất giống tập trung. Việc dẫn chiếu và thực hiện thống nhất theo các nghị định của Chính phủ không chỉ bảo đảm tính pháp lý, mà còn giúp huy động hiệu quả nguồn lực từ ngân sách trung ương, qua đó giải quyết những bài toán môi trường vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương.

Một nội dung quan trọng khác là xử lý phụ phẩm cây trồng – nguồn phát sinh chất thải lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều giá trị nếu được khai thác đúng hướng. Quy định khuyến khích sử dụng chế phẩm sinh học, ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật trong xử lý phụ phẩm, đồng thời gắn với các chính sách xây dựng và nhân rộng mô hình khuyến nông.

Cách tiếp cận này cho thấy định hướng rõ ràng của TP.HCM trong việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, biến phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn lực phục vụ sản xuất, thay vì trở thành gánh nặng môi trường.

Không dừng lại ở xử lý chất thải, Quy định còn dành sự quan tâm đáng kể cho việc xây dựng cảnh quan nông thôn. Thông qua chính sách hỗ trợ trồng cây phân tán, tăng diện tích cây xanh, không gian nông thôn được kỳ vọng sẽ ngày càng xanh – sạch – đẹp hơn, góp phần cải thiện khí hậu, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo tiền đề phát triển du lịch nông thôn gắn với bảo vệ môi trường.

Nâng cao chất lượng môi trường nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới

Đáng chú ý, Quy định cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá các hoạt động bảo vệ môi trường nông thôn. Đây được xem là yếu tố “mềm” nhưng có ý nghĩa lâu dài, góp phần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng, từ đó tạo sự chuyển biến bền vững trong công tác bảo vệ môi trường.

Về tổ chức thực hiện, nguồn kinh phí thực hiện được bố trí trong dự toán ngân sách hằng năm của các cấp, đồng thời lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia như Chương trình xây dựng nông thôn mới; Quỹ bảo vệ môi trường và huy động các nguồn lực xã hội hóa, tín dụng xanh, tài trợ quốc tế.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố được giao vai trò đầu mối, chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai Quy định, hướng dẫn chi tiết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh và kịp thời tham mưu điều chỉnh khi có yêu cầu mới từ thực tiễn. Cơ chế phối hợp rõ ràng này được kỳ vọng sẽ bảo đảm Quy định không chỉ dừng lại ở văn bản, mà thực sự đi vào cuộc sống.

UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND cấp xã tổ chức triển khai thực hiện Quyết định này và chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra việc thực hiện. Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc phát sinh các đơn vị phản ánh kịp thời về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố xem xét, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp

Việc ban hành Quy định hướng dẫn áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho hoạt động xử lý chất thải, xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường nông thôn cho thấy quyết tâm của TP.HCM trong việc nâng chất tiêu chí môi trường, coi đây là nền tảng quan trọng để xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững, hiện đại và đáng sống.

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, những bước đi chủ động và bài bản này sẽ góp phần giữ gìn không gian sinh thái nông thôn, tạo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố.

×