Bình luận
0
Trong quan niệm dân gian, tháng 12 Âm lịch – hay tháng Chạp – thường được nhắc đến như một khoảng thời gian "nhạy cảm", cần dè chừng đủ điều. Không ít người mặc nhiên cho rằng đây là tháng dễ gặp rủi ro, làm việc gì cũng phải kiêng kỵ. Tuy nhiên, khi nhìn lại dưới góc độ văn hóa và ngôn ngữ, các nhà nghiên cứu cho rằng cách hiểu này thực chất đã đi chệch khá xa so với ý nghĩa ban đầu của tên gọi "tháng Củ mật".
Theo VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam), "Củ mật" thực chất là cách đọc chệch trong dân gian của từ Hán – Việt "cẩn mật". Trong tiếng Việt cổ, "cẩn mật" mang nghĩa thận trọng, giữ gìn, đề phòng những rủi ro có thể xảy ra. Qua thời gian, cách phát âm được dân gian hóa thành "Củ mật" – một cách gọi ngắn gọn, dễ nhớ và dễ truyền miệng.
Điều đáng nói là, nếu "cẩn mật" mang ý nghĩa nhắc nhở con người sống cẩn trọng hơn, thì về sau, nhiều người lại hiểu "tháng Củ mật" theo chiều hướng ngược lại: coi đây là tháng xấu, tháng dễ gặp chuyện không may. Sự đảo chiều trong cách hiểu ấy khiến một khái niệm vốn mang tính cảnh báo tích cực lại bị gắn với tâm lý lo sợ, né tránh.
Các nghiên cứu về phong tục cho thấy, tháng Chạp trong xã hội truyền thống là giai đoạn đặc biệt bận rộn. Đây là lúc người dân phải lo toan việc kết thúc năm cũ: Thu xếp nợ nần, mua sắm Tết, chuẩn bị lễ lạt, đi lại nhiều hơn bình thường. Nhịp sống dồn dập khiến nguy cơ xảy ra sơ suất, va chạm hay mất mát tăng lên.
Báo Giáo dục & Thời đại dẫn ý kiến các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng, trong bối cảnh ấy, việc dân gian gọi tháng Chạp là "tháng Củ mật" thực chất là một lời nhắc cộng đồng phải cẩn trọng hơn trong sinh hoạt, lời ăn tiếng nói và việc giữ gìn tài sản. Nói cách khác, đây là tháng cần tỉnh táo, chứ không phải tháng cần sợ hãi.
Cách gọi này phản ánh rõ tư duy thực tế của người Việt xưa: Cộng đồng tự nhắc nhau bằng ngôn ngữ đời thường. Một cái tên vừa mang tính cảnh báo, vừa đủ gần gũi để ai cũng nhớ và tự điều chỉnh hành vi của mình.
Trong cuốn Việt Nam phong tục, học giả Phan Kế Bính từng chỉ ra rằng nhiều khái niệm dân gian không xuất phát từ mê tín, mà là kết tinh của kinh nghiệm sống lâu đời. Những cách gọi tưởng chừng đơn giản ấy thực chất hàm chứa các quy tắc ứng xử xã hội, được truyền từ đời này sang đời khác.
"Tháng Củ mật" cũng nằm trong mạch tư duy đó. Khi cuối năm là thời điểm dễ phát sinh rủi ro, việc nhấn mạnh sự "cẩn mật" giúp cộng đồng tự bảo vệ mình. Tuy nhiên, theo thời gian, khi bối cảnh xã hội thay đổi, ý nghĩa gốc dần bị phai mờ, nhường chỗ cho những diễn giải mang màu sắc kiêng kỵ.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, nếu hiểu đúng, "tháng Củ mật" không hề mâu thuẫn với tinh thần đón Tết hay khép lại năm cũ. Ngược lại, đó là lời nhắc sống chậm lại, chắc chắn hơn, để mọi việc được trọn vẹn trước khi bước sang năm mới.
Ngày nay, khi đời sống hiện đại vẫn khiến cuối năm trở thành giai đoạn bận rộn, tinh thần của "tháng Củ mật" vẫn còn nguyên giá trị. Điều quan trọng là hiểu đúng: đây không phải tháng xấu, mà là tháng cần cẩn trọng hơn bình thường.
Thay vì lo lắng mơ hồ, cách tiếp cận hợp lý hơn là xem "tháng Củ mật" như một lời nhắc tỉnh táo từ người xưa – nhắc con cháu giữ gìn, đề phòng, để năm cũ khép lại an toàn và năm mới bắt đầu trong tâm thế vững vàng hơn.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.
Nếu máy chém của Pháp và đội xử bắn của Nga nhằm xóa bỏ biểu tượng quân chủ bằng cái chết, thì Trung Quốc lại lựa chọn một phương thức khác: biến vị Thiên tử cuối cùng thành một người dân bình thường.
Chia sẻ
Dân Việt gửi tới quý độc giả link xem trực tiếp Tây Ban Nha vs Ả Rập Saudi trên VTV3. Trận đấu này sẽ diễn ra vào lúc 23h00 ngày 21/6 (theo giờ Việt Nam).
Chia sẻ
Trong bối cảnh đội bóng đất Cảng đang bước vào giai đoạn tái thiết lực lượng, khả năng chia tay giữa Nguyễn Thái Sơn và Hải Phòng FC hoàn toàn có thể xảy ra.
Chia sẻ
Sau nhiều năm gắn bó với nghề, BTV Phương Thảo cho rằng những chuyến đi thực tế chính là tài sản quý giá nhất của một nhà báo chiến sĩ.
Chia sẻ
Nhìn lại lịch sử, điều đáng chú ý là người Trung Quốc không sống sót dưới ách cai trị Mông Cổ bằng các cuộc chiến tranh liên miên. Trong phần lớn thời gian, họ lựa chọn thích nghi, bảo tồn văn hóa, duy trì mạng lưới cộng đồng và chờ đợi cơ hội.
Chia sẻ
Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa Iran sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nếu nước này không buộc các nhóm thân Iran ở Lebanon ngừng "gây rối".
Chia sẻ
Tối 21/6/2026, Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt vinh dự nhận hai Giải A, một giải B Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025.
Chia sẻ
Công an TP.HCM đã triệt xóa một tụ điểm đánh bạc bằng hình thức cá cược đá gà qua mạng, thu giữ hơn 100 triệu đồng cùng nhiều tang vật liên quan.
Chia sẻ
V.League 2026/2027 vẫn còn khá lâu nữa mới chính thức khởi tranh nhưng những biến động về tài chính, lực lượng và công tác chuyển nhượng đang khiến nhiều người hâm mộ lo ngại cho tương lai của một số đội bóng.
Chia sẻ
Giải pickleball các CLB Báo chí, truyền hình và doanh nghiệp toàn quốc lần thứ I - 2026, tranh Cúp “Nhân tài Việt” đã khai mạc tại Hà Nội. Giải diễn ra vào đúng dịp kỷ niệm 101 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam đã tạo ra sân chơi, không khí phấn khởi.
Chia sẻ
Chỉ sau 32 trận đấu đầu tiên của giải, các trọng tài đã rút ra tới 7 thẻ đỏ trực tiếp, nhiều hơn tổng số thẻ đỏ trực tiếp của hai kỳ World Cup 2018 và 2022 cộng lại.
Chia sẻ
Công dân châu Âu đang bị đe dọa do chính sách của các nhà lãnh đạo đối với Nga, theo nhận định của Glen Diesen, giáo sư tại Đại học Đông Nam Na Uy, khi bình luận về việc Anh thử nghiệm một loại vũ khí tầm xa mới cho Lực lượng vũ trang Ukraine.
Chia sẻ
Lee Williams cao 1m90 có quốc tịch Việt Nam vào tháng 9/2026?; Schlotterbeck có nguy cơ phải chia tay World Cup 2026; cựu thị trưởng Cuauhtemoc lên tiếng vì vòng một gây “bão mạng”; Barcelona đưa Sesko vào tầm ngắm; Beckham kiếm được 19 triệu bảng.
Chia sẻ
Thạc sĩ, nhạc sĩ Nguyễn Quang Vinh sinh năm 1978 tái đắc cử chức Chủ tịch Hội âm nhạc TP.HCM nhiệm kỳ 2026-2031, trước đó ông giữ chức vụ này nhiệm kỳ 2020-2025.
Chia sẻ
Trận hòa Cape Verde ở ngày ra quân khiến Tây Ban Nha bước vào cuộc đối đầu Saudi Arabia với áp lực lớn hơn dự kiến. Trước một đối thủ vừa cầm chân Uruguay, thầy trò HLV Luis de la Fuente hiểu rằng thêm một cú sảy chân nữa có thể khiến số phận họ ở World Cup trở nên cực kỳ mong manh.
Chia sẻ
Tại các xã vùng cao trên địa bàn tỉnh Cai Bằng hiện nay có nhiều đổi thay tích cực trong đời sống đồng bào khi đường sá được mở mang, nhà cửa khang trang hơn, nhiều hộ dân từng bước vươn lên thoát nghèo. Thế nhưng, bên cạnh những gam màu sáng ấy vẫn tồn tại một tập quán đã ăn sâu vào đời sống của không ít cộng đồng, đó là thói quen uống rượu.
Chia sẻ
Sau các thất bại trước Australia và Paraguay – hai đội có thứ hạng FIFA thấp hơn – hành trình của Thổ Nhĩ Kỳ đã khép lại chóng vánh. Dù vẫn còn trận cuối vòng bảng gặp Mỹ, họ thực chất đã chuẩn bị hành lý về nước
Chia sẻ
Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Anh, các nguyên mẫu vũ khí mới đã được thử nghiệm tại thao trường ở quần đảo Hebrides, ngoài khơi Scotland. Nhiều đợt thử nghiệm bổ sung sẽ tiếp tục diễn ra trong những tháng tới trước khi đưa vào sản xuất. Các hệ thống thử nghiệm, mỗi hệ thống mang một đầu đạn nặng 250kg, có khả năng vươn tới thủ đô Nga từ Kiev, tờ Telegraph đưa tin.
Chia sẻ
Về thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026, theo phương án sắp xếp, sau khi thực hiện đề án, xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh (địa phận huyện Tân Trụ, tỉnh Long An cũ) sẽ giảm từ 13 ấp xuống còn 9 ấp dân cư (ấp dân cư tương đương với thôn, tổ dân phố, khóm, bản, buôn, làng...).
Chia sẻ
Có những trái tim sinh ra đã mang theo một nhịp đập rất khác, chúng không hoà cùng đám đông, không đi theo lối mòn quen thuộc cũng chẳng dễ dàng được thấu hiểu. Những trái tim ấy có thể nhạy cảm hơn, mỏng manh hơn hay đơn giản chỉ là nhìn thế giới theo một cách riêng biệt.
Chia sẻ
Tiếp nối loạt bài “40 năm đổi mới - những tác phẩm đánh thức cả dân tộc” của Báo Dân Việt đúng ngày kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), cuộc trò chuyện với nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam là những lát cắt gai góc về bản lĩnh, góc khuất nghề nghiệp và lời cảnh tỉnh đanh thép trước mọi cám dỗ làm "bẻ cong ngòi bút".
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, vào tháng 5 Âm lịch, người tuổi Mão đặc biệt giỏi kinh doanh, sở hữu sự nhạy bén về tài chính và kỹ năng quản lý sự nghiệp xuất sắc.
Chia sẻ
Dùng toàn bộ tiền tích lũy cả đời để mua quyền nghỉ dưỡng, bà T. không ngờ mình tiếp tục trở thành "mồi ngon" cho băng nhóm lừa đảo núp bóng công ty du lịch.
Chia sẻ
Giữa biển đêm, khi tàu 561 vẫn lắc lư trên hành trình đến với Trường Sa, một “phòng thu” đặc biệt được mở ra ngay trong cabin chỉ huy. Không ánh sáng, không internet, không thiết bị chuyên dụng, các nhà báo vẫn cùng nhau làm nên bản tin 21h, đó là trải nghiệm có thể chỉ đến một lần trong đời làm báo.
Chia sẻ
Jude Bellingham mới đây đã tiết lộ lý do vì sao anh luôn cảm thấy xúc động mỗi khi đứng hát quốc ca cùng ĐT Anh.
Chia sẻ
Theo thống kê của Sở Nội vụ, hiện toàn thành phố Hải Phòng (gồm địa phận tỉnh Hải Dương cũ) có 1.236 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Đối với các trường hợp đăng ký nghỉ việc và hưởng chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ, UBND thành phố yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ...
Chia sẻ
Trồng lanh-trồng cây lanh ở xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai (địa phận Sa Pa cũ) từ lâu không chỉ là việc tạo ra nguyên liệu dệt nên những bộ trang phục truyền thống, mà giờ đây, cây lanh đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng, giúp đồng bào Mông nơi đây nâng cao thu nhập và gìn giữ vẹn nguyên bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình.
Chia sẻ
Khi trọng tài István Kovács thổi còi khai cuộc trận Nhật Bản - Tunisia tại Monterrey, World Cup chính thức chạm tới cột mốc 1.000 trận đấu trong lịch sử. Một con số khô khan, nhưng lại đủ để kể câu chuyện về hành trình gần một thế kỷ của giải đấu lớn nhất hành tinh.
Chia sẻ
Ngày 21/6, thông tin từ Khu Bảo tồn thiên nhiên-Văn hóa Đồng Nai cho biết, các cơ quan chức năng đã hoàn tất kiểm tra hiện trường vụ 2 con bò tót chết ở Đồng Nai xảy ra tại khoảnh 2, tiểu khu 123 thuộc khu phố Hiếu Liêm, phường Trị An, thành phố Đồng Nai. Đây là khu vực rừng đặc dụng nằm trong vùng sinh sống của quần thể bò tót hoang dã lớn nhất Việt Nam.
Chia sẻ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Nga đang chuẩn bị tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn trong những ngày tới và kêu gọi người dân đặc biệt chú ý đến các cảnh báo không kích.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Thu Phương (Theo Phụ Nữ Thủ Đô)
