Virus cúm A khiến người khỏe mạnh có thể rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ trong 48 giờ

Nguy kịch vì cúm A

Những tuần gần đây, các bệnh viện ghi nhận số ca cúm nhập viện tăng, nhiều trường hợp là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Tại Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, số ca cúm A và các bệnh do virus đường hô hấp tăng đột biến, trong đó 80% bệnh nhi nhập viện vì cúm A.

Theo bác sĩ Lê Sỹ Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm, các bệnh lây qua đường hô hấp, phổ biến nhất là cúm A và virus hợp bào hô hấp (RSV), đang chiếm tỉ lệ cao trong số trẻ đến khám. Khoảng 1-3% ca khám phải nhập viện, trong đó có nhiều trẻ cần chăm sóc đặc biệt.

Gia đình một bệnh nhi 10 tuổi, học sinh lớp 4 tại Hà Nội, nhập viện trong tình trạng sốt cao 39,5°C, ho nhiều, nôn trên 10 lần mỗi ngày, mệt lả, không ăn uống được. Trẻ còn đau mỏi xương khớp, ê ẩm toàn thân và đau đầu - những dấu hiệu điển hình khi nhiễm cúm A.

Kết quả xét nghiệm xác định trẻ dương tính với cúm A. Gia đình cho biết dự định tiêm vắc-xin cúm cho con nhưng chưa kịp thực hiện thì trẻ đã mắc bệnh. Tại lớp học của con, gần nửa số học sinh phải nghỉ học vì sốt, ho, sổ mũi, nhiều trẻ phải nhập viện vì cúm A.

Theo các bác sĩ, virus cúm lây chủ yếu qua giọt bắn và tiếp xúc gần. Mật độ đi lại, học tập, làm việc đông đúc khiến tốc độ lây lan nhanh hơn, đặc biệt vào thời điểm giao mùa, độ ẩm cao. Người khỏe mạnh vẫn có thể mắc, trở thành nguồn lây trong gia đình và cộng đồng. Một người nhiễm cúm có thể lây cho hơn 5 người xung quanh.

Virus cúm thay đổi hàng năm, dẫn đến khả năng miễn dịch từ mùa trước không còn phù hợp. Người chưa tiêm vắc-xin hoặc chủ quan trong phòng bệnh dễ gặp biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Triệu chứng cúm thường giống cảm lạnh với sốt, ho, sổ mũi, nhức mỏi và đau đầu. Tuy nhiên, virus cúm, đặc biệt chủng A và B, lây lan nhanh và có thể gây biến chứng nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền.

Một số trường hợp, bệnh tiến triển rất nhanh chỉ sau 24–48 giờ, dẫn đến viêm phổi, bội nhiễm vi khuẩn, suy hô hấp cấp, thậm chí tử vong.

Ai nên tiêm vắc-xin cúm hàng năm?

Trước xu hướng số ca cúm tăng trở lại trong 3 tháng gần đây, Bộ Y tế cho biết chưa ghi nhận thay đổi về độc lực của các chủng virus cúm mùa.

Tuy nhiên, dữ liệu giám sát mới nhất cho mùa cúm 2025-2026 cho thấy hoạt động của virus cúm đang gia tăng toàn cầu. Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận hơn 132.000 ca cúm mùa. Các chủng cúm lưu hành chủ yếu gồm A/H1N1, A/H3N2 và cúm B.

Thời điểm hiện nay, nhiệt độ thay đổi thất thường, thời tiết hanh khô cùng các hoạt động cuối năm tạo điều kiện cho virus đường hô hấp trong đó có bệnh cúm A, cúm B phát triển, lây lan, đặc biệt ảnh hưởng trẻ em và người cao tuổi.

Vì thế các gia đình nên chú ý tiêm vắc-xin cúm mùa sớm, kết hợp giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang và tránh nơi đông người, giúp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng. Đặc biệt khuyến cáo người già, trẻ em, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch là nhóm dễ có biến chứng nặng khi mắc cúm.

Tại Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, vắc xin cúm là một trong số vắc xin được người dân quan tâm hỏi và tiêm chủng nhiều nhất ở thời điểm hiện nay. Các bác sĩ ở đây cho biết tiêm vắc-xin cúm hàng năm là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và phòng biến chứng nặng, đặc biệt ở nhóm trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Vắc-xin cúm giúp hệ miễn dịch tạo kháng thể nhận diện và vô hiệu hóa virus khi xâm nhập. Vì virus cúm thay đổi chủng hàng năm nên vắc xin có hiệu lực bảo vệ trong 9-12 tháng. Theo các bác sĩ của Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, các gia đình đã bắt đầu đi tiêm phòng cúm nhiều từ tháng 9 đến nay và số người đến tiêm gia tăng mạnh từ đầu tháng 11.

Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới, dịch cúm có thể xảy ra quanh năm, thường gặp nhiều vào các tháng 4 và 10, năm nay số ca mắc tháng 11 tăng hơn tháng 10 khoảng 20%. Do đó, người dân nên tiêm vắc-xin bất cứ khi nào có thể và tiêm nhắc lại hàng năm để bảo vệ tối ưu.

×