Vụ Vingroup kiện Lê Trung Khoa: Bài học về danh dự và pháp quyền

Vingroup kiện Lê Trung Khoa: Khi lời nói sai sự thật thành vũ khí

Ông Lê Trung Khoa, chủ biên trang tin Thoibao.de (Đức), trong suốt nhiều tháng liền đã đăng tải, phát biểu và lặp đi lặp lại những cáo buộc vô căn cứ: “Vingroup là mafia”, “VinFast hối lộ nhà báo”, thậm chí có lần còn nói “VinFast đặt bom trụ sở Thoibao.de”…

Những phát ngôn đó không chỉ xuyên tạc nghiêm trọng danh dự của một tập đoàn tư nhân Việt Nam, mà còn xâm phạm trực tiếp đến uy tín của người sáng lập, ông Phạm Nhật Vượng, và ảnh hưởng đến hình ảnh doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường quốc tế.

Vấn đề không nằm ở chỗ “ông Khoa có quyền nêu ý kiến”, mà là ông đã nhiều lần nói sai sự thật, biết sai vẫn nói lại – điều mà trong luật Đức được định danh rõ ràng là Verleumdung (vu khống nặng), có thể bị phạt tới 5 năm tù.

Trong phiên xét xử khẩn cấp tại Tòa án Berlin, ông Khoa không thể đưa ra bất cứ bằng chứng nào cho các cáo buộc của mình.

Vì thế, tòa đã ra lệnh cấm tuyệt đối, yêu cầu ông không được đăng hoặc cho phép đăng các nội dung liên quan tới phát ngôn “VinFast hối lộ nhà báo”. Mỗi lần tái phạm sẽ bị phạt đến 250.000 Euro hoặc giam giữ từ 6 tháng đến 2 năm.

Nguồn tin từ Vingroup cho biết, phiên tòa này chỉ là bước khẩn cấp nhằm dừng ngay các phát ngôn sai sự thật, trong khi các vụ kiện chính về hành vi vu khống, phỉ báng có hệ thống vẫn đang được chuẩn bị khởi tố.

Vingroup khẳng định sẽ kiện tới cùng tất cả các vụ việc để bảo vệ danh dự doanh nghiệp và uy tín quốc gia trước các hành vi xuyên tạc có chủ đích.

Tòa án Đức, vốn nổi tiếng bảo vệ tự do ngôn luận, cũng không thể khoan nhượng với sự lạm dụng tự do để phỉ báng.

Tự do ngôn luận – ở bất kỳ nền dân chủ nào – chưa bao giờ đồng nghĩa với quyền được vu khống người khác.

Ở đâu có sự thật, ở đó có công lý

Trong các vụ việc như thế này, nhiều doanh nghiệp chọn im lặng, vì họ sợ tranh cãi, sợ bị hiểu lầm là “đàn áp tiếng nói”. Nhưng Vingroup đã chọn con đường khác: Đem vụ việc ra tòa, tại chính nước mà bị đơn cư trú, với đầy đủ thủ tục pháp lý, minh bạch và công khai.

Đó là cách hành xử của một doanh nghiệp văn minh, tin vào luật pháp, và bảo vệ danh dự bằng công cụ của pháp quyền, chứ không bằng đám đông mạng xã hội.

Hành động khởi kiện của Vingroup – và trước đó là hàng loạt vụ kiện chống lại tin giả – không chỉ là biện pháp tự vệ, mà là một thông điệp về văn hóa pháp lý: “Ở đâu có sự thật, ở đó có công lý. Ở đâu có pháp luật, ở đó không thể có sự lộng ngôn”.

Trong thời đại mà chỉ một video cắt ghép hay một dòng trạng thái sai lệch có thể hủy hoại uy tín gây dựng hàng chục năm, việc doanh nghiệp đòi lại sự thật trước tòa án quốc tế là một bước tiến của chính nền pháp quyền Việt Nam.

Bởi danh dự của một doanh nghiệp Việt không chỉ là chuyện của riêng họ, mà còn là danh dự của nền kinh tế Việt Nam, của hàng triệu người đang nỗ lực làm ăn tử tế.

Ở Đức – một trong những quốc gia bảo vệ tự do ngôn luận mạnh nhất thế giới – tòa án vẫn tuyên phạt ông Khoa, không phải vì ông “nói khác”, mà vì ông nói không đúng.

Pháp luật Đức quy định rất rõ: Nếu ai đó phát ngôn gây tổn hại danh dự người khác mà không thể chứng minh là đúng, thì đó là vu khống.

Nếu biết rõ là sai mà vẫn phát tán, đó là vu khống nặng, bị phạt tù.

Ranh giới rất mong manh giữa ý kiến có thể trái chiều, nhưng không được trái sự thật. Sự khác biệt giữa “tự do” và “vô trách nhiệm” nằm ở đúng một điều: Chứng cứ.

Ở mức độ đời thường, câu chuyện này cũng không khác gì việc một người bị hàng xóm vu khống bạn là “ăn trộm, ăn cắp”, trong khi bạn hoàn toàn trong sạch.

Dù người nói có quyền tự do ngôn luận, họ không có quyền nói sai sự thật, chưa nói đến việc họ phỉ bang. Cái gọi là “ý kiến cá nhân” không thể là lá chắn cho hành vi xúc phạm danh dự người khác.

Một doanh nghiệp bị vu khống trên mạng cũng vậy – chỉ khác ở chỗ mức độ ảnh hưởng lớn hơn gấp bội, và hậu quả không chỉ dừng ở một cá nhân, mà lan tới hàng nghìn người lao động, nhà đầu tư, đối tác.

Bảo vệ hình ảnh doanh nghiệp Việt ở môi trường quốc tế

Khi một người Việt, sống ở nước ngoài, dùng tiếng Việt để vu khống doanh nghiệp Việt, điều đó không chỉ xúc phạm một công ty, mà còn làm tổn thương lòng tự trọng dân tộc.

Bởi một khi doanh nghiệp Việt bị coi thường, niềm tin vào năng lực và uy tín của người Việt cũng bị kéo xuống cùng.

Ở đây, Vingroup không chỉ tự bảo vệ mình – họ đang bảo vệ cả hình ảnh của doanh nhân Việt Nam: Làm ăn minh bạch, hội nhập, dám bước ra thế giới bằng năng lực thật, không bằng chiêu trò.

Trong khi VinFast đang chật vật khẳng định vị thế ở Mỹ và châu Âu, thì việc bị bôi nhọ ngay tại Đức – nơi tôn trọng pháp quyền – là cú đánh hiểm vào uy tín quốc gia.

Không thể có một Việt Nam mạnh mẽ nếu những người Việt có diễn đàn lại dùng chính ngôn từ của mình để hạ thấp danh dự người Việt khác.

Luật sư Yannick Hoppe, đại diện của Vingroup, nói rất đúng sau phiên tòa: “Các vụ kiện phỉ báng như thế này là cần thiết, để không chỉ bảo vệ doanh nghiệp, mà còn vì tôn nghiêm của pháp luật. Tự do ngôn luận cũng phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật”.

Câu nói đó xứng đáng được nhắc lại như một lời cảnh tỉnh: Pháp luật không cấm người ta nói, nhưng buộc họ chịu trách nhiệm cho lời mình nói ra. Một xã hội dân chủ chỉ bền vững khi mọi người hiểu rằng ngôn luận không thể đứng trên sự thật, và tự do không thể dựa trên sự gian dối.

Vụ kiện giữa Vingroup với Lê Trung Khoa, dù mới là bước khởi đầu, nhưng cũng đã kịp khép lại một hành vi phỉ báng, và mở ra một chuẩn mực mới về cách ứng xử của doanh nghiệp Việt trước tin giả và bôi nhọ quốc tế.

Đó là sự trưởng thành của nền pháp quyền, của tư duy hội nhập và của lòng tự tôn dân tộc.

Bởi vì, như người Đức vẫn nói: “Wahrheit braucht keine Verteidigung, sie braucht nur Mut” (Sự thật không cần được biện minh – nó chỉ cần được bảo vệ bằng dũng khí).

×