Xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang, dân nuôi gà ngon dưới tán cây gì mà "toàn thân thơm nức", bán vỏ cây, bán gà hết veo?

Nuôi gà ri lai dưới tán rừng quế

Về thôn Bế Triều, xã Bắc Quang những ngày này, không khó để nhận ra sự thay da đổi thịt của một vùng quê miền núi.

Những ngôi nhà khang trang mọc lên san sát, những con đường bê tông trải dài, và đặc biệt là những đồi quế xanh ngút ngàn – nơi đang ẩn chứa một "mỏ vàng" nông nghiệp mà người dân nơi đây đã khéo léo khai thác.

Trong căn nhà khang trang, đầy đủ tiện nghi, chị Hứa Thị Tiêu – người phụ nữ dân tộc Tày chất phác – không giấu được niềm tự hào khi kể về hành trình "lột xác" của gia đình mình. Ít ai biết rằng, trước đây, gia đình chị vẫn nằm trong danh sách hộ nghèo, chật vật với từng bữa ăn.

"Trước đây nghèo lắm, làm cái gì cũng thiếu vốn, thiếu kiến thức. Nhưng mình nghĩ, đất đai có, sức người có, tại sao lại cam chịu đói nghèo?" – Chị Tiêu mở đầu câu chuyện bằng một câu hỏi đã từng trăn trở bao đêm.

Cách đây khoảng 4 năm, nhận thấy tiềm năng từ diện tích đồi quế sẵn có, vợ chồng chị Tiêu quyết định đánh cược với mô hình nuôi gà Ri lai thả đồi. Khác với cách nuôi truyền thống "được chăng hay chớ", chị Tiêu áp dụng quy trình chăn nuôi sinh học khép kín đầy sáng tạo.

Gà được thả tự do dưới tán quế, tạo nên một hệ sinh thái cộng sinh tuyệt vời. "Cây quế ăn phân gà để phát triển, ngược lại, cây quế hít khí CO2 và thải ra O2, tạo bầu không khí trong lành giúp gà ít bị bệnh hô hấp, phát triển rất nhanh," chị Tiêu phân tích rành rọt như một kỹ sư nông nghiệp thực thụ.

Bí quyết để gà của chị Tiêu luôn "cháy hàng" nằm ở quy trình chăm sóc khắt khe. Gà nhập về mỗi lứa khoảng 1.000 con, được tiêm phòng đầy đủ ngay từ nhỏ.

Điều đặc biệt là chế độ dinh dưỡng: Chỉ 3 tháng đầu gà được ăn cám để kích thích khung xương, nhưng từ tháng thứ 3 trở đi, chị cắt hoàn toàn cám công nghiệp. Thay vào đó, đàn gà được vỗ béo bằng ngô hạt và rau xanh.

Với thời gian nuôi kéo dài trên 6 tháng – gấp đôi so với gà công nghiệp thông thường – khi xuất chuồng, gà mái đạt trọng lượng 2 – 2,3kg, gà trống từ 2,5 – 2,8kg. Thịt gà nhờ vận động nhiều trên đồi dốc nên săn chắc, da vàng óng, thơm ngọt tự nhiên, trở thành đặc sản được thương lái săn đón với giá lên tới 110.000 đồng/kg.

Với phương thức nuôi "cuốn chiếu" liên tục, mỗi năm gia đình chị xuất chuồng 4 lứa, tổng sản lượng đạt từ 8 đến 10 tấn gà hơi. Không dừng lại ở đó, chị còn tận dụng diện tích mặt nước để nuôi cá và đất trống để trồng dưa chuột, trồng quế và một số loại cây lâm nghiệp khác.

Mô hình kinh tế tổng hợp "trên vườn dưới ao" này đã mang lại lợi nhuận ròng hơn 200 triệu đồng mỗi năm.

Từ một hộ nghèo, vợ chồng chị Tiêu đã xây được nhà lầu, mua được xe hơi, nuôi các con ăn học thành đạt. Câu chuyện của chị Tiêu đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thổi bùng lên khát vọng làm giàu cho hàng trăm hộ nông dân khác tại Bế Triều.

Lan tỏa phong trào "Nông dân dạy nông dân làm giàu"

Trao đổi với PV, ông Hoàng Ngọc Đức – Chủ tịch Hội Nông dân xã Bắc Quang khẳng định: "Mô hình của chị Hứa Thị Tiêu là một điển hình xuất sắc, nhưng không phải là cá biệt. Nó là kết quả của một phong trào nông dân thi đua sản xuất - kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững đang diễn ra sôi nổi và rộng khắp trên toàn xã."

Thực tế cho thấy, phong trào tại xã Bắc Quang không còn là những khẩu hiệu hình thức, mà đã đi vào chiều sâu, tạo ra những con số biết nói. Hội Nông dân xã đã đóng vai trò là "bà đỡ", khơi dậy nội lực và tinh thần đoàn kết giúp nhau giảm nghèo.

Hàng loạt những "tỷ phú chân đất" đã xuất hiện, tạo nên một bức tranh kinh tế đa sắc màu. Có thể kể đến hộ bà Nguyễn Thị Sáu (thôn 8), ông Lý Kim Tư (thôn 14), hay gia đình bà Hứa Thị Tiêu thôn Bế Triều.

Những hộ này không chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ mà đã mạnh dạn đầu tư lớn vào chăn nuôi trâu, lợn, gà kết hợp với các dịch vụ thương mại như sấy lá rang, kinh doanh vật tư nông nghiệp. Thu nhập của họ dao động từ 200 triệu đến 1,2 tỷ đồng/năm.

Đáng quý hơn, sự giàu có của họ không hề vị kỷ. Các mô hình kinh tế này đã tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương. Điển hình như hộ ông Đỗ Văn Chiến (thôn Thanh Bình), hộ ông Lê Hồng Tư (thôn Thanh Sơn) đã tạo công ăn việc làm thường xuyên cho từ 5 đến 30 lao động, với mức thu nhập ổn định từ 5 đến 10 triệu đồng/người/tháng.

Đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho tính nhân văn của phong trào: Làm giàu cho mình để giúp đời, giúp người.

Số liệu thống kê trong nhiệm kỳ qua cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của phong trào: Xã Bắc Quang có tới 600 lượt hộ đăng ký danh hiệu SXKDG các cấp. Trong đó, có 25 lượt hộ đăng ký cấp Trung ương, 120 lượt hộ cấp tỉnh. Kết quả bình xét có 12 lượt hộ đạt danh hiệu cấp Trung ương, 52 lượt hộ cấp tỉnh và 350 lượt hộ cấp xã.

Câu lạc bộ "Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi" với 80 thành viên đã trở thành diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật và vốn liếng. Họ "cầm tay chỉ việc", hỗ trợ nhau từ con giống đến đầu ra sản phẩm. Tinh thần tương thân tương ái ấy đã giúp 60 hộ hội viên thoát nghèo ngoạn mục trong nhiệm kỳ qua. Trong đó, Hội trực tiếp và phối hợp giúp đỡ hàng chục hộ với số tiền mặt hàng chục triệu đồng và hàng trăm ngày công lao động.

Mô hình hay, nhân rộng cách làm mới

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy chìa khóa thành công của nông dân xã Bắc Quang nằm ở sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy: Từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa; từ làm ăn riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị.

Tuy nhiên, để giữ vững thành quả và hướng tới mục tiêu cao hơn trong nhiệm kỳ 2025 – 2030 (Đại hội đại biểu Hội Nông dân xã Bắc Quang lần thứ I), ông Hoàng Ngọc Đức cho biết Hội đã vạch ra những chiến lược dài hơi và cụ thể.

Mục tiêu đặt ra đầy thách thức nhưng cũng rất nhân văn: Mỗi năm xóa 12 hộ nghèo, 8 hộ cận nghèo và tổ chức Hội trực tiếp "đỡ đầu" 5 hộ thoát nghèo. Để hiện thực hóa điều này, Hội Nông dân xã xác định không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

Thứ nhất, lấy khoa học kỹ thuật làm mũi nhọn. Hội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông lâm nghiệp. Việc vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi sẽ bám sát các đề án phát triển kinh tế của huyện, đảm bảo sản xuất phải gắn với quy hoạch và nhu cầu thị trường, tránh tình trạng "được mùa mất giá".

Thứ hai, giải quyết bài toán vốn và đầu vào. Thông qua các chương trình cung ứng phân bón trả chậm, dịch vụ chuyển tải vốn vay ưu đãi, Hội giúp nông dân giải tỏa "cơn khát" về vốn đầu tư, để họ yên tâm mở rộng sản xuất mà không lo gánh nặng lãi suất "tín dụng đen".

Thứ ba, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ. Đây là bước đi sống còn trong bối cảnh kinh tế thị trường. Hội sẽ đóng vai trò cầu nối, phối hợp với các ngành chức năng để xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu sản phẩm cho nông sản Bắc Quang. Câu chuyện con gà Ri lai của chị Tiêu hay các sản phẩm nông sản khác cần được "định danh" trên thị trường để gia tăng giá trị.

Thứ tư, phát huy vai trò đại diện và bảo vệ quyền lợi nông dân. Hội Nông dân xã cam kết sẽ là "người phát ngôn" tin cậy, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của hội viên để phản ánh với Đảng, chính quyền; đảm bảo các chính sách hỗ trợ sản xuất hàng hóa được triển khai minh bạch, hiệu quả và đến đúng đối tượng.

Kết thúc câu chuyện với chúng tôi, hình ảnh chị Hứa Thị Tiêu tất bật bên đàn gà hàng nghìn con dưới tán rừng quế xanh ngát, cùng nụ cười rạng rỡ của những nông dân Bắc Quang đã để lại ấn tượng sâu sắc. Đó là hình ảnh của một thế hệ nông dân mới: Năng động, dám nghĩ, dám làm và giàu lòng nhân ái.

Mô hình kinh tế tổng hợp dưới tán rừng và phong trào thi đua của Hội Nông dân xã Bắc Quang không chỉ là bài toán giải quyết đói nghèo, mà còn là lời khẳng định: Trên chính mảnh đất quê hương, nếu có tư duy đúng đắn và sự đồng hành của tổ chức Hội, đá sỏi cũng có thể biến thành vàng.

Việc kết hợp chăn nuôi dưới tán rừng (nông - lâm kết hợp) như mô hình tại xã Bắc Quang là hướng đi phù hợp với xu thế nông nghiệp sinh thái bền vững. Nó giải quyết được ba bài toán lớn: Hiệu quả kinh tế (tăng thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích), Hiệu quả xã hội (giải quyết việc làm, giảm nghèo) và Hiệu quả môi trường (bảo vệ đất, giảm sử dụng hóa chất).

Đây là mô hình cần được nhân rộng và quy hoạch bài bản để trở thành sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) đặc trưng của địa phương trong tương lai.

×