Vai trò điểm tựa của già làng trong giữ gìn an ninh vùng biên A Lưới

Ở các xã vùng biên giới A Lưới, nơi có đông đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống và địa hình trải dài dọc tuyến biên giới Việt – Lào, công tác giữ gìn an ninh trật tự luôn được xem là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Cùng với lực lượng công an, bộ đội biên phòng, các già làng, trưởng bản – những người được bà con tín nhiệm, am hiểu phong tục và có uy tín cao – đang trở thành “cánh tay nối dài” góp phần giữ vững bình yên cho mỗi thôn bản.

Với đồng bào các dân tộc thiểu số ở A Lưới, tiếng nói của già làng có sức nặng hơn bất kỳ lời thuyết phục nào. Bởi họ không chỉ là người lưu giữ phong tục, đứng đầu các nghi lễ truyền thống, mà còn là người hiểu rõ từng gia đình, nắm bắt tâm tư của từng thanh niên trong bản. Nhờ đó, già làng thường là người đầu tiên phát hiện những mâu thuẫn nhỏ, những dấu hiệu bất ổn để kịp thời hòa giải, không để phát sinh thành điểm nóng.

Nhiều vụ tranh chấp đất đai, cãi vã do rượu, mâu thuẫn gia đình… đã được giải quyết ngay tại chỗ chỉ bằng sự mềm mỏng, thấu hiểu của các già làng, giúp hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện hay xô xát.

Tại xã A Lưới 2, già làng Hồ Minh Phương nhiều năm nay được xem là “người hòa giải của bản”. Mỗi khi trong thôn có mâu thuẫn, già Phương lại lặng lẽ đến tận nhà tìm hiểu nguyên nhân, sau đó mời hai bên lên nhà Gươl để nói chuyện thẳng thắn.

Nhờ uy tín của ông, nhiều vụ việc tưởng chừng kéo dài đã được hóa giải chỉ trong một buổi. Vì vậy, phần nhiều các vụ việc tranh chấp nhỏ trong cộng đồng nơi đây được giải quyết bằng hình thức hòa giải truyền thống mà không phải đưa lên cấp cao hơn.

Tại xã A Lưới 5, già làng Nguyễn Hoài Nam là người góp công rất lớn trong việc vận động bà con không nghe theo luận điệu kích động từ mạng xã hội và các đối tượng xấu ngoài địa bàn. Chỉ trong vài năm, hàng chục hộ dân trước đây còn nhiều ngộ nhận đã quay lại sống đoàn kết, chăm lo sản xuất. Ông Nam cũng là một trong những người đề xuất mô hình “Thôn không có người vi phạm pháp luật”, được bà con đồng thuận và duy trì hiệu quả đến nay.

Vai trò của các già làng ở A Lưới còn thể hiện rõ trong công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương của Đảng và pháp luật của nhà nước. Tại các hội nghị, cuộc họp thôn, khi già làng lên tiếng, bà con đều lắng nghe và làm theo.

“Nhiều nội dung pháp luật nếu cán bộ nói thì bà con còn bỡ ngỡ, nhưng già làng nói bằng tiếng Pa Cô, Cơ Tu, Tà Ôi, bằng ví dụ gắn với đời sống thì ai cũng hiểu và làm theo”, một cán bộ Công an xã A Lưới 5 kể.

Những năm gần đây, tình trạng tàng trữ, sử dụng vũ khí tự chế ở vùng cao từng là nỗi lo lớn. Nhờ sự vào cuộc mạnh mẽ của các già làng, hàng trăm khẩu súng kíp, súng tự chế đã được vận động tự nguyện giao nộp. Nhiều già làng ở các xã vùng A Lưới đã trực tiếp đến từng nhà vận động, thậm chí cùng lực lượng chức năng tháo gỡ, tiêu hủy vũ khí, giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối trong cộng đồng.

Vai trò của các già làng càng thể hiện rõ khi họ là lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc và tố giác các hành vi xâm phạm an ninh biên giới. Các tổ tự quản đường biên, cột mốc ở vùng A Lưới đều có sự tham gia của già làng. Sự gắn bó mật thiết giữa già làng và lực lượng biên phòng đã góp phần giữ vững chủ quyền và an ninh biên giới A Lưới suốt nhiều năm qua.

Không chỉ giữ ổn định an ninh thôn bản, các già làng còn đóng vai trò tích cực trong các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xóa bỏ hủ tục, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Ở nhiều xã vùng A Lưới, tình trạng tảo hôn từng tăng cao, nhất là trong cộng đồng Pa Cô, Cơ Tu, Tà Ôi. Nhưng nhờ sự kiên trì giải thích, vận động và đưa ra quy ước cộng đồng của các già làng, số vụ tảo hôn ở A Lưới đã giảm rõ rệt.

Bên cạnh đó, trong quá trình phát triển kinh tế, nhiều chủ trương mới như chuyển đổi cây trồng, trồng rừng gỗ lớn, phát triển lúa Ra dư hay du lịch cộng đồng đều được người dân đồng thuận khi các già làng vào cuộc tuyên truyền, vận động. Tại thôn A Năm (xã A Lưới 1), già làng Ploong Mền đã đứng ra cam kết với bà con về hiệu quả mô hình trồng rừng theo chứng chỉ FSC, nhờ vậy hơn 30 hộ tham gia, góp phần tạo vùng nguyên liệu bền vững cho địa phương.

Theo UBND xã A Lưới 1, các già làng trên địa bàn là lực lượng đặc biệt quan trọng, không chỉ giữ vai trò thủ lĩnh tinh thần mà còn là “người gác cổng” cho an ninh thôn bản. Với uy tín, sự am hiểu đời sống và tinh thần trách nhiệm cao, họ đã góp phần giảm các vụ vi phạm pháp luật, giúp cộng đồng đoàn kết, ổn định để tập trung phát triển kinh tế.

Theo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP. Huế, các già làng, trưởng bản, người có uy tín được xem là lực lượng nòng cốt tại khu vực biên giới. Họ không chỉ là những người gương mẫu đi đầu trong việc chấp hành và tuyên truyền các chủ trương, chính sách, mà còn là cầu nối hiệu quả giữa bộ đội biên phòng, cấp ủy, chính quyền địa phương với quần chúng nhân dân.

Những năm qua, Bộ đội Biên phòng TP. Huế luôn chú trọng phát huy vai trò của đội ngũ già làng trong công tác tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương và thực hiện hiệu quả phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia".

Với kinh nghiệm và hiểu biết sâu sắc về phong tục, tập quán, ngôn ngữ bản địa, các già làng đã triển khai tốt nhiệm vụ chính trị, vận động quần chúng tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ đường biên mốc giới, không xâm canh, xâm cư.

Bộ đội Biên phòng TP. Huế xác định việc phát huy vai trò của già làng, trưởng bản là nhiệm vụ thường xuyên, nhằm xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc nơi biên cương.

×