Chủ tịch nước, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng điều động lực lượng vũ trang trong tình trạng khẩn cấp

Chiều 27/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp.

Tránh lạm quyền bắt giữ người trong tình trạng khẩn cấp

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn TP.HCM) quan tâm đến quy định điều động lực lượng vũ trang đến địa bàn khẩn cấp. Ông tán thành việc quy định rõ vai trò điều hành của Thủ tướng, Chủ tịch nước và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong điều động lực lượng vũ trang.

Để thống nhất chỉ huy, đại biểu Hùng đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và chính quyền địa phương theo nguyên tắc một đầu mối chỉ huy, bảo đảm phản ứng nhanh, tránh chồng chéo, đồng thời, phù hợp với mô hình khu vực phòng thủ theo Nghị quyết 28 của Trung ương và Nghị định 21 của Chính phủ về xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Về thẩm quyền xử lý người bị tạm giữ trong tình trạng khẩn cấp, đại biểu ủng hộ quan điểm của cơ quan soạn thảo khi trao quyền tạm giữ cho lực lượng tổ tuần tra đặc biệt nhằm xử lý tình huống khẩn cấp ngay tại chỗ.

Song, để tránh hiểu nhầm hoặc lạm quyền, ông đề nghị nên làm rõ cơ cấu tổ chức, cấp bậc, phạm vi hoạt động và thời hạn tạm giữ. Như vậy, vừa bảo đảm tính cơ động, vừa phù hợp nguyên tắc tố tụng và quyền con người theo Hiến pháp.

Đồng tình, đại biểu Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) cho rằng quy định về việc sử dụng biện pháp vũ trang để ngăn chặn, bắt giữ người là cần thiết nhưng cần hết sức thận trọng để tránh lạm dụng và phải tôn trọng quyền công dân.

Ông đặc biệt lưu ý đến vai trò của "đội tuần tra khẩn cấp" được giao thẩm quyền này.

"Cần có quy định chặt chẽ, rành ròi để không bị lạm dụng. Nếu có trường hợp xấu xảy ra khi bắt giữ người, cần phải có sự tôn trọng quyền của người bị bắt giữ, kẻo chúng ta bị ảnh hưởng về mặt hình sự", ông nói.

Bảo vệ cán bộ, công chức trong một số trường hợp

Đại biểu Phạm Văn Hoà cũng đề nghị làm rõ quy định "tạm đình chỉ chức vụ người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương không thực hiện hoặc thực hiện không đúng chức trách trong thời gian thi hành lệnh công bố tình trạng khẩn cấp".

Ông cho rằng, khi trường hợp trình trạng khẩn cấp xảy ra, thì cấp nào đình chỉ những người tổ chức thực hiện này? Là Ban chỉ huy tình trạng khẩn cấp đình chỉ hay là người đứng đầu của cơ quan, đơn vị, hay là cấp trên của những cái người này tổ chức thực hiện?

“Tôi đề nghị làm rõ cấp nào xử lý đình chỉ chức vụ đối với những trường hợp không thực hiện đúng theo quy định của tình trạng khẩn cấp”, ông Hoà nêu.

Đại biểu đoàn Đồng Tháp cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc quy định rõ ràng chính sách cho các tổ chức, cá nhân tham gia ứng phó tình trạng khẩn cấp mà không may bị hy sinh, bị thương hoặc thiệt hại tài sản.

Cùng tham gia thảo luận, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) nhất trí với quy định "người ra quyết định trong tình trạng khẩn cấp không phải chịu trách nhiệm khi quyết định đó dựa trên thông tin có được tại thời điểm ra quyết định, có mục đích chính đáng và không có động cơ vụ lợi".

Ông Mai cho rằng, thực tế hiện nay, thủ tục công nhận liệt sĩ, thương binh cho các đối tượng không thuộc lực lượng vũ trang còn rất khó khăn, phức tạp và kéo dài. "Cần có quy định cụ thể, rõ ràng rằng khi người dân tham gia ứng phó mà không may gặp sự cố thì thủ tục công nhận chế độ cho họ sẽ được thực hiện như thế nào, có được công nhận hay không. Tránh tình trạng thủ tục rườm rà, nhiêu khê như hiện nay," ông Mai nói.

Vẫn theo ông Mai, quy định này vừa khuyến khích hành động nhanh chóng trong tình huống khẩn cấp, vừa bảo vệ cán bộ dám hành động vì lợi ích chung”. Ông cũng bày tỏ băn khoăn khi dự thảo Luật quy định phạm vi miễn trừ quá rộng và thiếu cơ chế hậu kiểm.

Từ đó, ông đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc quy định việc miễn trách nhiệm chỉ áp dụng nếu người ra quyết định đúng thẩm quyền, dựa trên thông tin khách quan có kiểm chứng, không vượt quá giới hạn cần thiết và phải có nghĩa vụ báo cáo giải trình cụ thể đến cơ quan có thẩm quyền sau khi tình trạng khẩn cấp kết thúc.

Về quy định "tạm đình chỉ chức vụ người đứng đầu cơ quan tổ chức, chính quyền địa phương không thực hiện hoặc thực hiện không đúng chức trách trong thời gian thi hành lệnh công bố tình trạng khẩn cấp” tại dự thảo Luật, đại biểu Mai cho rằng cần thiết, tuy nhiên, trong thực tế, tình trạng khẩn cấp sẽ phát sinh nhiều tình huống bất ngờ, khó lường trước và đòi hỏi người có thẩm quyền phải đưa ra quyết định nhanh chóng để kịp thời ứng phó.

Do đó, ông đề nghị cần bổ sung quy định theo hướng bảo vệ cán bộ, công chức trong một số trường hợp nhất định để phù hợp với chủ trương của Đảng về bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm, dám sáng tạo, đột phá vì một mục tiêu chung.

×