Chủ tịch Quốc hội: Cần cơ chế vượt trội thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho giáo dục đào tạo

Tối 5/11, tại phiên họp thứ 51, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế đặc thù về một số chủ trương, chính sách trong Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Góp ý vào dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ các nội dung liên quan đến chuyển đổi số và khoa học công nghệ, tránh trùng lặp với Luật Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vừa được thông qua, nhằm đảm bảo tính trọng tâm và tránh gây khó khăn khi triển khai.

Bà Hải bày tỏ sự thống nhất cao với chủ trương miễn phí bộ sách giáo khoa dùng chung và đề xuất nghiên cứu hình thức sách giáo khoa điện tử để có thể rút ngắn lộ trình thực hiện mục tiêu này trước năm 2030.

Bên cạnh đó, bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có thời hạn cụ thể cho việc kết thúc hoạt động của mô hình hội đồng trường tại các cơ sở giáo dục đại học.

Bà phản ánh băn khoăn từ nhiều trường đại học về việc chuyển tiếp vai trò của Bí thư Đảng ủy (hiện là Chủ tịch hội đồng trường) sang Hiệu trưởng theo tinh thần Nghị quyết 71, đề nghị có quy định tường minh hơn để tránh những vướng mắc, mất đoàn kết trong quá trình thực hiện.

Thông tin về vấn đề nguồn lực, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khẳng định, các chính sách miễn giảm học phí và các nội dung khác trong Nghị quyết đã được tính toán, cân đối.

"Ngoài nguồn lực ngân sách nhà nước, các cơ chế xã hội hóa, đặc biệt là hợp tác công-tư, đã được mở rộng để nguồn lực tư nhân tham gia vào trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là các nội dung đã quy định trong nghị quyết của Bộ Chính trị về chuyển đổi số và công nghệ, y tế, giáo dục và đào tạo. Qua đánh giá tác động, nguồn lực cơ bản đáp ứng được yêu cầu", ông Phương cho biết.

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao sự chuẩn bị của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như báo cáo thẩm tra, song yêu cầu dự thảo Nghị quyết cần được cô đọng, gọn gàng và chỉ tập trung vào những cơ chế, chính sách thật sự đặc thù, vượt trội, thể hiện đúng tinh thần đột phá của Nghị quyết 71.

Ông đặc biệt lưu ý cần rà soát kỹ lưỡng để tránh chồng chéo với ba dự án luật khác thuộc lĩnh vực giáo dục cũng đang được trình Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị làm rõ địa vị pháp lý, mô hình của hội đồng kỹ năng nghề để tránh những bất cập như việc bỏ hội đồng trường trước đó.

Về chủ trương thí điểm đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, ông cho rằng cần cân nhắc kỹ lưỡng, đồng thời gợi mở việc đào tạo các ngoại ngữ khác phù hợp với nhu cầu hội nhập và quan hệ đối ngoại của đất nước như tiếng Trung Quốc, tiếng Lào, tiếng Campuchia...

Đối với chuyển đổi số, ông bày tỏ lo ngại về việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm giảm khả năng sáng tạo của học sinh và đề nghị các bộ ngành liên quan tính toán kỹ lưỡng mức độ ứng dụng phù hợp.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh sự cần thiết phải bổ sung cơ chế vượt trội nhằm khuyến khích thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho giáo dục đào tạo, cho phép cơ sở giáo dục đại học tự chủ quyết định chính sách đãi ngộ chi trả đối với giảng viên, nhà khoa học.

Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền cho chủ tịch UBND cấp xã được điều động luân chuyển nhà giáo trong phạm vi địa bàn, quản lý; phân cấp, ủy quyền cho cơ sở giáo dục, thực hiện tuyển dụng, tiếp nhận nhà giáo, nhân viên trường học nếu đáp ứng đủ điều kiện, năng lực theo quy định.

Giải trình các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết sẽ tiếp thu, rà soát kỹ lưỡng để dự thảo nghị quyết không trùng lặp, cô đúc và khả thi hơn.

Về phân cấp quản lý, Bộ trưởng đồng tình với phương án để cấp xã điều động giáo viên trong nội bộ địa bàn, còn cấp tỉnh sẽ đảm nhiệm việc tuyển dụng, luân chuyển trên phạm vi rộng hơn nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ.

Ông cũng cho biết, việc xây dựng sách giáo khoa điện tử đã nằm trong kế hoạch của Chính phủ nên không cần đưa vào nghị quyết.

Bộ trưởng khẳng định sẽ tiếp tục nghiên cứu các gợi ý về ứng dụng AI, thúc đẩy quốc tế hóa và tăng cường xã hội hóa giáo dục để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội.

×