Đại gian thần Trương Bang Xương: Ngồi ngai vàng 35 ngày, bị ép phải tự tử

Đại gian thần Trương Bang Xương

Trong lịch sử Trung Hoa, thời Bắc Tống là một giai đoạn đầy biến động với nhiều biến cố bi thương. Một trong những vết nhơ lớn nhất của thời kỳ này chính là sự tồn tại của Trương Bang Xương (1083 – 1127) – kẻ gian thần, cơ hội chủ nghĩa, từng cam tâm làm bù nhìn cho quân Kim, bán rẻ quốc gia chỉ để giữ mạng và vinh hoa phú quý.

Trương Bang Xương tự là Năng, quê ở Đông Quang, Vĩnh Tịnh Quân (nay thuộc tỉnh Hà Bắc). Ngay từ khi còn trẻ, ông ta đã đỗ tiến sĩ, được đánh giá là có tài văn chương, hiểu lễ nghĩa. Tuy nhiên, điểm nổi bật nhất ở Trương Bang Xương không phải là tài năng, mà chính là khả năng khéo léo nịnh bợ, xu thời.

Trong triều đình, Trương Bang Xương không ngần ngại uốn mình trước kẻ trên, tâng bốc để lấy lòng. Nhờ đó, con đường quan lộ của ông ta thăng tiến rất nhanh, vượt qua nhiều sĩ tử và quan lại chính trực khác.

Khi Tống Khâm Tông lên ngôi (1126), Trương Bang Xương đã lọt vào mắt xanh của hoàng đế, được trọng dụng, và chẳng bao lâu sau được thăng chức tể tướng, trở thành nhân vật quyền lực bậc nhất trong triều. Nhưng chính từ vị trí cao này, những bản chất hèn nhát, cơ hội và gian xảo của Trương Bang Xương đã bộc lộ, đẩy triều Tống vào bi kịch.

Cùng thời điểm Trương Bang Xương được trọng dụng, ở phương bắc, bộ lạc Nữ Chân dần dần hùng mạnh lên. Đến năm 1115, thủ lĩnh Nữ Chân, Hoàn Nhan A Cốt Đả tự xưng đế, kiến lập Đại Kim, sử sách gọi là Kim Thái Tổ. Khi đó, nhà Kim nhiều lần đưa quân xâm phạm biên giới nhà Tống để cướp bóc, đồng thời thăm dò sức mạnh của triều Bắc Tống.

Đến năm 1123, khi Kim Thái Tổ mất, con trai ông ta là Kim Thái Tông bắt đầu tính đến việc bành trướng lãnh thổ xuống phương nam. 

Nhận thấy Bắc Tống ngày càng suy yếu, Kim Thái Tông mới quyết định phái hai đạo quân cùng lúc đánh xuống phương nam, dưới sự chỉ huy của Đại tướng Hàn Ly Bất.

Để đối phó hiểm họa ngoại xâm, Tống Huy Tông trao ngai vàng lại cho con rồi cùng với hoạn quan Lương Phương Bình dàn quân bên bờ sông Hoàng Hà chống đỡ. 

Tuy nhiên, quân tướng Bắc Tống không địch nổi sức tiến công dũng mãnh của quân Kim liền tháo chạy về hậu phương. Quân Kim lần lượt đánh chiếm các thành trấn ở phía nam Hoàng Hà, thừa thắng tiến thẳng đến kinh đô của Bắc Tống.

Lúc quân Kim đang bao vây Biện Lương, Trương Bang Xương cực lực đề xướng nghị hòa. Ông ta cùng với Khang vương Triệu Cấu sang doanh trại quân Kim làm con tin, thỉnh cầu cắt đất bồi thường đáp ứng điều kiện nghị hòa. 

Nhưng đến năm 1127, nhà Kim bắt sống cả 2 vị hoàng đế Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông cùng với hơn 470 người trong hoàng tộc nhà Tống cùng văn võ bá quan hơn 15.000 người lên phía bắc, sử sách gọi là sự biến Tĩnh Khang.

Sau đó, nhà Kim lập Trương Bang Xương làm hoàng đế bù nhìn, quốc hiệu Đại Sở, đóng đô tại Kim Lăng. 

Tuy nhiên, là một người có đầu óc, Trương Bang Xương biết rõ, một khi quân Kim rút đi, đó sẽ là ngày ông ta phải chết.

Vì vậy, dù được đôn lên làm vua, Trương Bang Xương cũng không dám sống và hưởng thụ như một ông hoàng.

Thậm chí, ở trong triều, chỉ cần quần thần hô "bệ hạ", ông ta liền tức giận. Trương Bang Xương không cho phép ai gọi mình là hoàng thượng và luôn thể hiện rằng, ông ta không hề mơ tưởng ngai vàng, luôn trung thành với vua Tống. Việc ông ta trở thành vị vua bù nhìn, chỉ là bất đắc dĩ, không phải ý muốn của ông ta.

Được 33 ngày, khi quân Kim rút đi, Trương Bang Xương vội cởi hoàng bào, bỏ đế hiệu, không làm việc công tại chính điện, tự xưng là "thần Bang Xương", mọi lời nói, cử chỉ đều theo khuôn phép, hết mực cẩn thận.

Điều mỉa mai là Tống Cao Tông, vì nhiều lý do chính trị, đã không lập tức xử phạt, mà còn phong cho Trương Bang Xương những chức tước cao như tiết độ sứ Thái Bảo, Phong Quốc Quân, Đồng An quân vương. Đây là sự sỉ nhục đối với chính triều đình Tống, bởi kẻ từng làm bù nhìn cho giặc lại vẫn được ban thưởng, ung dung hưởng vinh hoa.

Tất nhiên, sự tồn tại của Trương Bang Xương trong bộ máy Nam Tống không thể kéo dài. Các trung thần như Lý Cương cùng nhiều sĩ phu khắp nơi liên tục dâng sớ, yêu cầu trừng trị kẻ bán nước. Họ cho rằng, nếu triều đình dung túng Trương Bang Xương, chẳng khác nào làm nhục xã tắc, khinh thường sĩ khí, gieo rắc tiền lệ xấu.

Tống Cao Tông cuối cùng cũng hiểu rõ tội ác của Trương Bang Xương không thể dung thứ. Năm 1127, ông ra lệnh buộc Trương Bang Xương tự xử bằng cách treo cổ. Đây là cái kết tất yếu cho một đời gian thần cơ hội, phản trắc.

Con người Trương Bang Xương là hiện thân của sự hèn nhát và phản bội trong lịch sử:

- Biết nịnh bợ để tiến thân, đặt lợi ích cá nhân lên trên hết.

- Sợ hãi chiến tranh, không dám gánh trách nhiệm bảo vệ quốc gia.

- Cam tâm làm bù nhìn cho kẻ thù, sẵn sàng phản bội dân tộc.

- Cơ hội và tráo trở, khi thấy tình thế thay đổi liền bỏ ngai vàng, quay sang nịnh bợ tân triều.

Cuối cùng, dù có lúc được phong chức tước, vinh hoa, ông ta vẫn phải nhận cái chết ô nhục, để lại tiếng xấu muôn đời.

×