Bình luận
0
Cuộc đời của Lê Chất, cũng giống như người bạn thân của ông là Lê Văn Duyệt, đều lập nhiều chiến công hiển hách, sau khi giúp vua Gia Long thành công mỗi người được cử trấn giữ một đầu đất nước (Lê Chất làm Tổng trấn Bắc Thành gồm toàn bộ các tỉnh miền Bắc, Lê Văn Duyệt làm Tổng trấn Gia Định gồm toàn bộ các tỉnh miền Nam), nhưng sau khi đã chết, đều bị vua xử tội, mãi nhiều năm sau mới được giải oan.
Trong thời vua Minh Mạng, nhà Nguyễn xảy ra 3 vụ đại án, đó là các vụ xử Hoàng tôn Mỹ Đường (con Hoàng thái tử Cảnh), Lê Văn Duyệt, Lê Chất. Các sử quan sau này đều cho rằng đây là ba vụ án oan.
1.
Lê Chất sinh năm 1769 (kém Lê Văn Duyệt 5 tuổi), mất năm 1826, quê ấp Bình Trị, xã Mỹ Quang, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, được gọi là Hậu quân Chất, nguyên là danh tướng của triều Tây Sơn, từng được phong tới chức Đô đốc.
Thuở nhỏ ông theo cha là Lê Trung học văn lẫn võ. Lê Trung theo Nguyễn Huệ từ sớm, còn Lê Chất, mãi đến năm Kỷ Dậu (1789) mới được Nguyễn Nhạc (lúc này xưng là vua Thái Đức) sử dụng, phong cho chức Thủy quân Đô tùy trông coi cửa biển Thị Nại. Sau khi Quy Nhơn thuộc về vua Cảnh Thịnh, Lê Chất được toàn quyền nắm giữ thủy binh với chức vụ Thủy sư Đô đốc.
Sau khi vua Quang Trung mất, vua Cảnh Thịnh nối ngôi khi mới 9 tuổi, triều đình Tây Sơn bắt đầu lục đục vì các cuộc tranh giành quyền lực.
Nhà vua bắt giết bố, vợ Lê Chất, lại lùng bắt ông khi đó đang cầm quân tại Quảng Ngãi, khiến Lê Chất phải dùng kế “kim thiền thoát xác”, dùng thi thể người khác giả là mình, rồi trốn vào rừng núi ở Trà Bồng, Quảng Ngãi.
Sau có người dụ hàng, Lê Chất về theo hầu chúa Nguyễn Phúc Ánh, lập nhiều chiến công, tuy nhiên cũng gây nhiều hiềm khích với các đại tướng, quan lại đứng đầu triều Nguyễn như Đặng Trần Thường, Nguyễn Văn Thành, Trịnh Hoài Đức.
Bàn thờ Lê Chất tại Lăng Ông, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh. Sau khi giúp vua Gia Long nhà Nguyễn thống nhất giang sơn, đại thần Lê Chất được cử làm Tổng trấn Bắc Thành gồm toàn bộ các tỉnh miền Bắc.
Tháng 3 năm Kỷ Mùi (1799), Nguyễn Phúc Ánh ra đánh Quy Nhơn. Lê Chất có nhiều công lao, giúp quân chúa Nguyễn hạ được thành, rồi theo Nguyễn Phúc Ánh về Gia Định.
Năm sau, khi quân chúa Nguyễn đánh nhau với Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng tại Bình Định, theo lời khuyên của Võ Tánh, Nguyễn Phúc Ánh kéo quân đánh ra Phú Xuân. Đến ngày 2 tháng 5 năm Tân Dậu (1801), Nguyễn Ánh chiếm được Phú Xuân.
Sau đó, Lê Chất cùng Lê Văn Duyệt được cử kéo quân vào đánh Bình Định, tuy lúc đầu bị hai tướng Tây Sơn là Trấn thủ Quảng Nam Phạm Cần Chánh và Trấn thủ Quảng Nghĩa Lê Sĩ Hoàng đánh bại, nhưng khi các tướng Tây Sơn biết tin Phú Xuân đã thất thủ, đành rút quân theo đường thượng đạo ra Bắc.
2.
Trong chiến dịch đánh ra Bắc năm 1802, Lê Chất làm Khâm sai Chưởng Hậu quân, Bình Tây tướng quân, lần lượt đánh lấy các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, rồi kéo quân vào Thăng Long, bắt được vua quan nhà Tây Sơn, lập được công to, được phong tước Quận công. Khi đó, Đặng Trần Thường có lòng ghen ghét, bàn với các tướng rằng: “Chất mà được quận công thì lũ ta phải mười lần quận công”.
Lấy được Thăng Long, vua Gia Long cho đổi tên thành Bắc Thành, Nguyễn Văn Thành được cử làm Tổng trấn, Lê Chất là Hiệp Tổng trấn.
Năm 1803, ở Quảng Yên có giặc cướp, Lê Chất cầm quân đi đánh, có thắc mắc với tướng Nguyễn Văn Trương là sao Tổng trấn Bắc Thành Nguyễn Văn Thành không đánh giặc, khiến Nguyễn Văn Thành bắt đầu gây lòng thù oán.
Năm 1820, vua Gia Long mất, vua Minh Mạng lên ngôi, Lê Chất vẫn được trọng dụng, được cử làm Tổng trấn Bắc Thành, con là trai Lê Hậu được cho lấy Trưởng Công chúa Nguyễn Thị Ngọc Cửu, con gái thứ tám của vua Gia Long. Con gái Lê Chất trước đó cũng được tiến vào cung làm vợ vua Minh Mạng, sinh hạ ra Quỳ Châu Quận công Miên Liên.
Lúc đương thời, Lê Chất cùng Lê Văn Duyệt là các khai quốc công thần, được vua Gia Long nể trọng. Tuy nhiên, sau khi vua Minh Mạng lên ngôi, đối xử với hai ông có phần giảm sút, có lẽ vì thế mà cả hai ông đều sinh bất mãn. Thái độ này đã gây vạ cho cả hai ông ngay cả sau khi đã chết.
Năm 1826, Lê Chất xin tạm nghỉ chức Tổng trấn Bắc thành về Bình Định lo việc tang cho mẹ, rồi mất ở quê nhà. Vua Minh Mạng nghe tin ấy, nghỉ chầu ba ngày để tỏ lòng thương xót, tặng hàm Thiếu phó, đồng thời ban cấp tiền lụa để lo đám tang Lê Chất rất hậu hĩnh.
3. Năm 1835, sau khi Lê Văn Duyệt mất 3 năm, ở Gia Định, Lê Văn Khôi là con nuôi Lê Văn Duyệt nổi dậy làm phản, chiếm thành suốt 3 năm. Vì tội phản nghịch của con, Lê Văn Duyệt đã chết cũng bị xử tội, Tả thị lang bộ Lại Lê Bá Tú mới hạch tội Lê Chất sáu tội đại ác đáng phải xử lăng trì, và mười tội lớn nữa, trong đó gồm tám tội phải xử chém, hai tội phải xử treo cổ.
Khi đình thần nghị tội, vua Minh Mạng dụ rằng: “Trước kia trẫm nghĩ hắn cùng Lê Văn Duyệt dẫu mang lòng bất thần, nhưng người ta không chịu theo, thì chắc không dám gây sự. Vả hắn là nhất phẩm đại thần, dù có mưu gian mà thần dân chưa cáo tố, thì không nỡ bắt tội. Nay đã có người tham hạch, vậy phải trái cho công, đã có triều đình pháp luật. Chuẩn cho đình thần đem mười sáu điều tội của hắn mà định rõ tội danh, vợ con cũng án luật mà nghi xử, duy con gái nào đã xuất giá cùng là cháu trai còn nhỏ thì tha”.
Các quan bàn rằng: Do Chất đã bị bắt về âm phủ nên xin truy thu bằng sắc, đào mả quan tài và chém xác bêu đầu để răn. Vợ Chất là Lê Thị Sa cũng là kẻ đồng mưu, xin xử chém ngay.
Án làm xong, đưa xuống cho các quan Đốc phủ ở các địa phương đọc và gửi ý kiến vế triều đình. Các quan ở địa phương đều tâu xin y lời nghị bàn của triều thần.
Vua Minh Mạng mới kết luận: “Lê Chất cùng với Lê Văn Duyệt, dựa nhau làm gian, tội ác đầy chứa, nhổ từng cái tóc mà tính cũng không hết, giá thử bổ áo quan giết thây cũng không là quá. Song nghĩ lại Chất tội cũng như Duyệt, trước kia Duyệt đã không bị bổ áo quan, giết thây thì nắm xương thây của Chất cũng chẳng màng bắt tội”.
Sau đó, vua cho Tổng đốc Bình Phú (kiêm hai tỉnh Bình Định và Phú Yên) là Vũ Xuân Cẩn san bằng mồ mả của Lê Chất rồi dựng tấm bia đá lên đó, khắc lớn mấy chữ “Gian thần Lê Chất phục pháp xứ” (nơi gian thần Lê Chất chịu hình pháp). Vợ Lê Chất là Lê Thị Sa và các con là Lê Cận, Lê Trương, Lê Kỵ bị án trảm giam hậu.
Gia sản của Lê Chất bị tịch thu, tính ra được 22.000 quan tiền, vua hạ lệnh cho sung công, rồi cho Tổng đốc Hà Ninh là Đặng Văn Hòa đem tiền ấy cứu cấp cho dân nghèo 12 tỉnh Bắc Kỳ.
Người con gái Lê Chất tuy làm vợ vua sinh hoàng tử, cũng bị giam cho đến chết. Con Lê Chất là Lê Hậu lấy công chúa (cô ruột vua Minh Mạng) nhưng đã chết nên không liên quan.
Lê Cận, Lê Trương, Lê Kỵ bị xử chém năm 1838. Lê Thị Sa bị đưa về nguyên quán làm nô tì, cháu của Lê Chất là bọn Lê Luận được giảm tội, đày lên Cao Bằng để làm lính, đến năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), gặp kỳ ân xá mới được tha về.
Mãi đến khi vua Tự Đức lên ngôi (1847), Đại học sĩ Vũ Xuân Cẩn mới dâng biểu xin gia ơn con cháu Thái tử Cảnh, cùng xin bổ dụng con cháu các đại thần Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt, Lê Chất. Vua nghe cảm động, cho thi hành cả. Đến năm 1868 vua Tự Đức mới truy phong cho ông chức Tả đồn Đô Thống chế.
Cuộc đời của cha con Lê Chất mang nhiều bi kịch của, cả hai ông đều lập được nhiều công trạng phục vụ cho chủ của mình, song cuối đời đều bị các vua sau đối xử bất công, tàn nhẫn. Lê Trung bị vua Cảnh Thịnh chém đầu, Lê Chất bị Minh Mạng cho san bằng mồ mả, đều là những nỗi oan thiên cổ.
TP.HCM phấn đấu hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị giai đoạn 2025-2030, trong đó có tuyến Thủ Thiêm – Long Thành, hướng tới mạng lưới 700 km vào năm 2045 theo quy hoạch.
Chia sẻ
Theo thống kê của PV Báo Dân Việt, trong danh sách 123 trường THPT công lập, nhiều trường có số lượng đăng ký nguyện vọng lên tới trên 5.000-6.000.
Chia sẻ
Sự xuất hiện đồng thời của USS George H.W. Bush - tàu sân bay thứ ba của Mỹ được điều đến Trung Đông, kết hợp với siêu tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford và cụm tàu sân bay USS Abraham Lincoln trước đó để phong tỏa eo biểu Hormuz và các cảng biển của Iran có sức mạnh đáng gờm như thế nào?
Chia sẻ
Tin dự báo thời tiết mới nhất, theo các chuyên gia khí tượng, miền Bắc sắp đón một đợt mưa "giải nhiệt" do ảnh hưởng của không khí lạnh. Bản tin mới nhất cũng dự báo, thời tiết miền Bắc có thể có mưa đến giữa tuần sau.
Chia sẻ
Bệnh nhân vỡ động mạch chủ bụng nhập viện trong tình trạng sốc, huyết áp tụt sâu, thời gian sống chỉ còn tính bằng phút. Trong thời điểm mỗi quyết định đều tiềm ẩn rủi ro, tất cả dồn vào một câu hỏi duy nhất: can thiệp hay không can thiệp?
Chia sẻ
Khu mới Hùng An của Trung Quốc quy hoạch từ năm 2017 đang vươn mình mạnh mẽ với hàng nghìn công trình, công nghệ thông minh và không gian xanh chiếm tới 70%, trở thành hình mẫu tiêu biểu cho “thành phố tương lai” trong thế kỷ 21.
Chia sẻ
Ngày 15/04 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast, Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh GSM và Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Ý Nghĩa (Taxi Lavi) đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về việc thay thế toàn bộ dàn xe Taxi Lavi hiện hữu bằng 2.000 ô tô điện VinFast, đồng thời chuyển đổi mô hình hoạt động truyền thống sang nền tảng công nghệ vận tải xanh do GSM tư vấn và hỗ trợ.
Chia sẻ
Sáng nay ngày 16/4, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức toạ đàm trực tuyến với chủ đề "Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7: Khởi động giao thông xanh, người dân thích ứng ra sao?".
Chia sẻ
Trong 14 ngày tới, 3 con giáp nhờ sự khéo léo và linh hoạt sẽ xoay chuyển tình thế, biến khó thành dễ. Nhờ đó, vận may dần khởi sắc, tài lộc gia tăng.
Chia sẻ
Sắp xếp thôn, tổ dân phố năm 2026, một vấn đề được nhiều địa phương quan tâm là Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố có được kéo dài nhiệm kỳ hay không. Theo hướng dẫn hiện hành, căn cứ điều kiện thực tiễn, UBND cấp tỉnh có thể xem xét kéo dài nhiệm kỳ hoặc cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố lâm thời để bảo đảm hoạt động ổn định, liên tục.
Chia sẻ
Cựu Trung tá Daniel Davis của quân đội Mỹ bày tỏ quan điểm trên mạng xã hội rằng Hoa Kỳ sẽ không chủ động gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran khi nước này đang chuẩn bị một chiến dịch lớn mới chống lại Iran.
Chia sẻ
Dự kiến từ 1/7 tới đây, tiền lương cơ sở sẽ tăng thêm 8%. Lương cơ sở tăng làm nền tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức người lao động, trong đó có cả viên chức ngành Y tế tăng theo.
Chia sẻ
Lương Duy Cương 1m82 chia tay hay ở lại SHB Đà Nẵng?; Casemiro sắp trở thành đồng đội của Lionel Messi; Achraf Hakimi muốn tài hợp Real Madrid.
Chia sẻ
Giám đốc Công an TP Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường công tác kiểm tra, xử lý trách nhiệm của công an cấp xã trong việc giải quyết các vấn đề vi phạm trật tự đô thị thuộc phạm vi quản lý. Chỉ huy, cán bộ tại một số đơn vị công an cấp xã đã bị phê bình, xử lý theo quy định của ngành.
Chia sẻ
Ca sĩ Trần Vân Anh mồ côi bố lúc lên 4 tuổi, từng khóc ướt đơn xin phúc khảo vì bị đánh trượt... đã có một hành trình vượt lên số phận đáng nể.
Chia sẻ
Nhiều người xếp hàng dài để thưởng thức kem, topokki, bún miến, thịt bò thượng hạng tại Triển lãm quốc tế Lương thực thực phẩm đang diễn ra tại TP.HCM. Đáng chú ý, các món ăn đều được phục vụ miễn phí để khách trải nghiệm.
Chia sẻ
Cục Hải quan vừa có công văn hỏa tốc yêu cầu các đơn vị trên cả nước khẩn trương triển khai áp thuế xăng dầu về 0% ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 19/2026/QH16. Việc nhiều sắc thuế với xăng, dầu và nhiên liệu bay được điều chỉnh xuống 0% trong thời gian ngắn đang thu hút sự quan tâm lớn của doanh nghiệp và thị trường.
Chia sẻ
"Sao nhập ngũ concert 2026" mới đây đã ấn định ngày diễn ra tại Thủ đô Hà Nội cùng dàn nghệ sĩ đình đám.
Chia sẻ
Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.
Chia sẻ
Bệnh nhân nhập viện với triệu chứng đau âm ỉ vùng bụng dưới, không sốt, không buồn nôn và từng có tiền sử xoắn buồng trứng năm 2025.
Chia sẻ
Việc Philippines khởi xướng điều tra tự vệ sơ bộ với gạo nhập khẩu được dự báo sẽ không gây ra sự thay đổi lớn đối với lượng gạo nhập khẩu từ Việt Nam vì Việt Nam tiếp tục giữ vị trí nhà xuất khẩu gạo chính tại thị trường này khi chiếm trên 80% nguồn cung nhập khẩu.
Chia sẻ
Bộ Chiến tranh Mỹ đang xây dựng “một loạt phương án hành động” liên quan tới Cuba và sẵn sàng thực hiện các chỉ thị tương ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thông tin này được Lầu Năm Góc đưa ra với hãng tin Sputnik khi bình luận về các tin tức liên quan tới khả năng chuẩn bị một chiến dịch quân sự trên hòn đảo này.
Chia sẻ
Tại lễ trao giải Cống hiến 2026, Nguyễn Đình Bắc trải lòng về mong muốn ra nước ngoài thi đấu ngay sau khi mùa giải khép lại.
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 16/4 trong nước. Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY hạ nhiệt khi hy vọng về lệnh ngừng bắn của Mỹ - Iran làm giảm một phần nhu cầu trú ẩn an toàn đối với đồng bạc xanh.
Chia sẻ
Tối qua (15/4), tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô, Lễ trao giải Cống hiến lần thứ 20 do Báo Thể thao và Văn hóa tổ chức đã chính thức được tổ chức.
Chia sẻ
Số hóa di sản văn hóa phi vật thể ở dân tộc thiểu số đang đối diện với nhiều nguy cơ khi các "di sản sống" đang dần thưa vắng.
Chia sẻ
Cục Thuế vừa có văn bản yêu cầu tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng, trong đó Công ty Cổ phần Viễn thông Di động Vietnamobile nằm trong danh sách cần kiểm tra về thuế.
Chia sẻ
Lực lượng an ninh cho biết, lính đánh thuê nước ngoài đang tháo chạy khỏi Lữ đoàn số 13 thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine do tổn thất nặng nề gần Kupyansk.
Chia sẻ
Rừng ngập mặn Bàu Cá Cái tại thôn Thuận Phước, xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi (địa phận huyện Bình Sơn trước đây) có diện tích hơn 100ha. Đến đây, du khách sẽ được hướng dẫn đi thuyền tham quan rừng cây cóc trắng-một loài cây đặc hữu, ngắm chim hoang dã, trải nghiệm cuộc sống thiên nhiên hoang sơ, hấp dẫn.
Chia sẻ
Rạng sáng sớm nay 16/4, trên địa bàn xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã xảy ra mưa đá lịch sử kèm dông lốc khiến 4 người bị thương và nhiều diện tích mận, lê bị thiệt hại.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lê Tiên Long
