Đề xuất giao việc tổ chức đoàn giám sát chuyên đề cho các cơ quan của Quốc hội

Sáng 24/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân (sửa đổi).

Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng hoạt động giám sát phải đặt trong một tổng thể chung, với mục tiêu đồng hành và kiến tạo phát triển, gỡ khó cho đất nước. Ông đề xuất ba trụ cột chính để nâng cao hiệu quả giám sát: phân cấp, phân quyền; gắn với chuyển đổi số; và hoàn thiện các hình thức giám sát cụ thể.

Về phân cấp, ông An nhấn mạnh cần tránh đẩy hết các sản phẩm giám sát lên Quốc hội mà phải tập trung vào các chủ thể như Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban để có kết quả thực chất.

Theo đại biểu, Quốc hội chỉ nên thực hiện giám sát tối cao tại kỳ họp, còn việc tổ chức các đoàn giám sát chuyên đề nên giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH).

"Thực tế địa phương không thể phân biệt đâu là đoàn giám sát của Quốc hội, đâu là của Thường vụ Quốc hội. Giao cho UBTVQH tổ chức sẽ giúp hoạt động chuyên nghiệp hơn, trong khi Quốc hội vẫn giữ vai trò tối cao", ông An nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, đại biểu đoàn Đồng Nai cũng đề nghị nâng tầm hoạt động giải trình tại UBTVQH để xử lý nhanh các vấn đề nóng, bức xúc, thay vì tổ chức chất vấn vốn chưa thực sự hiệu quả như ở các kỳ họp Quốc hội.

Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có một điều luật riêng quy định nguyên tắc giám sát văn bản quy phạm pháp luật và bổ sung một điều về "hậu giám sát" với các tiêu chí, trách nhiệm rõ ràng.

"Rất nhiều kết luận giám sát chỉ ra trách nhiệm của cá nhân, tổ chức, chúng ta cần có cơ chế chuyển các kết quả này cho cơ quan có thẩm quyền xử lý, qua đó nâng cao quyền năng của Quốc hội sau giám sát", ông An nói.

Đại biểu đoàn Đồng Nai đề xuất xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động giám sát.

"Hiện nay chúng ta cái dữ liệu về giám sát có thể nói là một rừng dữ liệu, rất nhiều kết luận, rất nhiều thông tin và rất nhiều các chuyên đề giám sát dày đến hàng nghìn trang nhưng chúng ta chưa có một cái hệ thống đồng bộ. Nếu không số hóa, chúng ta sẽ không thể tận dụng được nguồn dữ liệu quý giá này", đại biểu An nói.

Bày tỏ sự đồng tình với ý kiến của đại biểu Trịnh Xuân An, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cho rằng mục tiêu giám sát là kiến tạo phát triển, do đó cần đổi mới hoạt động này một cách toàn diện.

Cụ thể, bà ủng hộ đề xuất giao việc tổ chức đoàn giám sát chuyên đề cho các cơ quan của Quốc hội thay vì UBTVQH và cân nhắc việc tổ chức chất vấn tại phiên họp UBTVQH.

Đại biểu Nga cũng đưa ra các đề xuất mới, bao gồm việc xem xét bỏ quy định Đoàn đại biểu Quốc hội tổ chức cho đại biểu thực hiện giám sát tại địa phương trong điều luật về thẩm quyền của đại biểu.

Nữ đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung "quyền bảo lưu ý kiến" của đại biểu Quốc hội trong các hoạt động giám sát, vì đây là một quyền rất quan trọng nhưng chưa được đề cập trong dự thảo.

Bà Nga cũng nhấn mạnh sự cấp thiết của việc thành lập cơ sở dữ liệu về hoạt động giám sát để tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.

Đưa ra một góc nhìn khác với ý kiến của đại biểu Trịnh Xuân An, đại biểu Nguyễn Quang Huân (đoàn TP.HCM) bày tỏ băn khoăn với đề xuất Quốc hội không nên tổ chức đoàn giám sát chuyên đề. Theo ông, nên để quy định này linh hoạt, tùy trường hợp mà UBTVQH quyết định.

"Có những chuyên đề bao trùm, rất rộng lớn. Nếu chỉ để ở cấp Ủy ban thì nghị quyết ban hành có thể không đủ sức nặng. Nghị quyết của Quốc hội có tính pháp lý cao hơn, do đó với những vấn đề liên quan đến nhiều ngành, nhiều địa phương, việc nâng lên tầm giám sát tối cao là cần thiết để đảm bảo hiệu lực", ông Huân phân tích.

Đại biểu Huân cũng nêu việc dự thảo luật bỏ quy định cụ thể về thời hạn trả lời chất vấn bằng văn bản như trong luật cũ. Ông mong rằng các văn bản hướng dẫn sau này sẽ có quy định chặt chẽ để ràng buộc trách nhiệm của người được chất vấn, đảm bảo các câu hỏi của đại biểu không bị rơi vào quên lãng.

Cuối phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương đã làm rõ thêm về điểm còn khác biệt trong ý kiến của các đại biểu.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, ý của đại biểu Trịnh Xuân An là giao cho UBTVQH tổ chức đoàn giám sát. Sau khi giám sát xong, Thường vụ sẽ trình kết quả để Quốc hội thảo luận và thực hiện quyền giám sát tối cao tại hội trường.

"Như vậy, ý của hai đồng chí là thống nhất về bản chất, chỉ khác nhau trong cách diễn đạt về đoàn của Quốc hội hay đoàn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội", ông Phương nói và khẳng định các cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu để thể hiện rõ nội dung này trong dự luật.

×