"Đồng hồ Ngày tận thế" báo động nhân loại về “rủi ro thảm họa” chưa từng có

Trong báo cáo thường niên công bố hôm thứ Ba, Bulletin of the Atomic Scientists - tổ chức phi lợi nhuận do Albert Einstein cùng các nhà khoa học khác sáng lập - cho biết hợp tác quốc tế đang thụt lùi nghiêm trọng trên nhiều mặt trận, từ vũ khí hạt nhân, biến đổi khí hậu đến công nghệ sinh học, trong khi trí tuệ nhân tạo lại mở ra những mối đe dọa mới chưa từng có.

“Thông điệp của Đồng hồ Ngày tận thế chưa bao giờ rõ ràng đến thế. Những rủi ro mang tính hủy diệt đang gia tăng, hợp tác toàn cầu thì suy giảm, và chúng ta đang cạn dần thời gian", bà Alexandra Bell, Chủ tịch kiêm CEO của Bulletin of the Atomic Scientists, nhấn mạnh.

Theo bà Bell, thay đổi không chỉ là điều cần thiết mà còn hoàn toàn có thể xảy ra, song cộng đồng quốc tế phải gây sức ép mạnh mẽ hơn để buộc các nhà lãnh đạo hành động nhanh chóng và quyết liệt.

Trong bản giải trình chi tiết lý do đưa kim đồng hồ tiến sát nửa đêm, tổ chức này bày tỏ quan ngại rằng các cường quốc như Nga, Trung Quốc và Mỹ đang ngày càng trở nên “hung hăng, đối đầu và theo chủ nghĩa dân tộc”.

Những “thỏa thuận toàn cầu khó khăn lắm mới đạt được” đang sụp đổ, nhường chỗ cho một trật tự cạnh tranh quyền lực kiểu “được ăn cả, ngã về không”.

Bản đánh giá cũng dẫn lại hàng loạt xung đột trong năm 2025, bao gồm cuộc chiến của Nga tại Ukraine, các đụng độ giữa Ấn Độ và Pakistan bùng phát vào tháng 5, cũng như các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6.

Đối với cuộc khủng hoảng khí hậu, Bulletin nhận định phản ứng của các quốc gia, cả ở cấp độ trong nước lẫn quốc tế, dao động từ “hoàn toàn không đủ” cho tới “gây tổn hại nghiêm trọng”. Báo cáo chỉ ra rằng ba hội nghị thượng đỉnh khí hậu gần nhất của Liên Hợp Quốc đều không đặt trọng tâm vào việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch hay giám sát chặt chẽ lượng khí CO₂ phát thải.

Đặc biệt, tổ chức này cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “về cơ bản tuyên chiến với năng lượng tái tạo và các chính sách khí hậu hợp lý”, liên tục làm suy yếu các nỗ lực quốc gia nhằm đối phó với biến đổi khí hậu.

Tuy vậy, báo cáo cũng ghi nhận một điểm sáng: năng lượng tái tạo, đặc biệt là gió và mặt trời, đã đạt mức tăng trưởng kỷ lục về công suất và sản lượng trong năm 2024. Lần đầu tiên trong lịch sử, năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân cộng lại chiếm hơn 40% sản lượng điện toàn cầu.

Ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh, Đồng hồ Ngày Tận thế là biểu tượng cho mức độ mà loài người đang tiến gần đến sự tuyệt chủng. Kể từ năm 1947, kim đồng hồ từng dao động từ 17 phút trước nửa đêm cho tới mức 85 giây của hiện tại. Thời điểm an toàn nhất được ghi nhận là năm 1991, khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ cùng Nga bắt đầu cắt giảm mạnh kho vũ khí hạt nhân.

Phát biểu tại buổi công bố đánh giá mới, ông Daniel Holz, Chủ tịch Bulletin, cảnh báo rằng sự trỗi dậy của các chế độ chuyên quyền mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa đang làm trầm trọng thêm các mối đe dọa toàn cầu.

“Những thách thức lớn nhất của nhân loại đòi hỏi niềm tin và hợp tác quốc tế. Một thế giới bị chia rẽ thành ‘chúng ta’ và ‘bọn họ’ sẽ chỉ khiến toàn nhân loại dễ bị tổn thương hơn”, ông nói.

×