Giá gạo châu Á vẫn thấp, xuất khẩu gạo Việt Nam, Ấn Độ cho tới Thái Lan đồng loạt chững lại, vì sao vậy?

Xuất khẩu gạo chững lại, giá gạo giảm do áp lực chi phí

Thị trường lúa gạo thế giới đang đối mặt nhiều biến động phức tạp khi xung đột địa chính trị tại một số khu vực, cùng với biến động giá năng lượng, chi phí logistics và vận tải biển gia tăng, tác động trực tiếp đến cung - cầu và giá gạo toàn cầu.

Tuần qua, hoạt động xuất khẩu tại các trung tâm giao dịch gạo hàng đầu châu Á như Ấn Độ, Việt Nam và Thái Lan đồng loạt chững, kéo theo sự sụt giảm về giá.

Nguyên nhân chủ yếu vẫn là do đồng nội tệ của Ấn Độ mất giá và cước vận tải biển tăng mạnh dưới tác động của tình hình xung đột tại Trung Đông.

Tại Ấn Độ, giá gạo tiếp tục đà giảm do đồng rupee giảm xuống mức thấp kỷ lục và nhu cầu thị trường ảm đạm bởi cước phí vận chuyển cao. Cụ thể, giá gạo đồ 5% tấm tuần qua của nước này giao dịch ở mức 343-350 USD/tấn, giảm so với mức 348-353 USD/tấn của tuần trước đó. Giá gạo trắng 5% tấm được chào bán ở mức 342-348 USD/tấn.

Trong khi đó, tại Việt Nam, giá gạo 5% tấm cũng giảm xuống mức 350-355 USD/tấn, so với mức 355-360 USD/tấn của tuần trước. Dù nguồn cung lúa gạo trong nước đang dồi dào, nhưng chi phí vận tải biển tăng vọt do ảnh hưởng từ cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đã cản trở hoạt động xuất khẩu.

Còn ở Thái Lan, giá gạo 5% tấm gần như đi ngang, dao động ở mức 365-370 USD/tấn so với mức 370 USD/tấn của tuần trước đó. Người mua gạo Thái đang giữ tâm lý thận trọng, bám sát diễn biến tại Trung Đông trước bối cảnh chi phí vận tải leo thang.

Sức mua từ thị trường châu Phi có xuất hiện nhưng chưa đủ mạnh. Hiện thị trường Thái Lan đang chờ đợi nguồn cung từ vụ thu hoạch mới vào cuối tháng này.

Trong khi đó, tại Bangladesh, giá gạo nội địa vẫn duy trì ở mức cao bất chấp các vụ thu hoạch đạt năng suất tốt và nguồn dự trữ quốc gia dồi dào. Để hạ nhiệt thị trường, Chính phủ Bangladesh đã đẩy mạnh công tác thu mua và cho phép các doanh nghiệp tư nhân tham gia nhập khẩu gạo.

Nhìn chung, thị trường gạo châu Á đang trong tư thế nguồn cung gạo khá dồi dào. Các nhà xuất khẩu cho biết tiến độ chốt đơn hàng mới tại các thị trường vẫn chưa khởi sắc, giá gạo xuất khẩu thấp.

Tại thị trường trong nước, giá lúa gạo hôm nay 30/3/2026 tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ít biến động, giao dịch mua bán ít.

Theo cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang và doanh nghiệp Lúa gạo Việt, hiện gạo nguyên liệu Đài Thơm 8 dao động 9.200 - 9.400 đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu CL 555 dao động ở mức 7.800 - 7.950 đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 5451 đồng/kg dao động ở mức 8.300 - 8.400 đồng/kg so với cuối tuần; gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 380 dao động ở mức 7.500 - 7.600; gạo nguyên liệu xuất khẩu IR 504 dao động ở mức 8.000 - 8.100 đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 18 dao động ở mức 8.900 - 9.100 đồng/kg; đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu Sóc thơm dao động ở mức 7.500 - 7.600; gạo thành phẩm IR 504 dao động ở 9.500 - 9.700 đồng/kg, so với cuối tuần.

Với mặt hàng lúa, theo cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, hiện giá lúa tươi OM 18 dao động ở mốc 5.600 - 5.700 đồng/kg; giá lúa Đài Thơm 8 (tươi) dao động ở mốc 5.600 - 5.700 đồng/kg; giá lúa IR 50404 (tươi) dao động ở mức 5.200 - 5.300 đồng/kg; giá lúa OM 5451 (tươi) dao động mốc 5.400 - 5.500 đồng/kg; giá lúa OM 34 (tươi) dao động mốc 5.100 - 5.200 đồng/kg, so với cuối tuần.

Theo thông từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, khối lượng gạo xuất khẩu trong 2 tháng đầu năm 2026 đạt 1,3 triệu tấn, trị giá 599,3 triệu USD, tăng 5% về khối lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 47,6%, tiếp sau là Trung Quốc 18,3% và Gana 8,9%.

Còn theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, tính đến hết ngày 15/3/2026, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt khoảng 1,74 triệu tấn, trị giá 826,2 triệu USD, tăng 2,3% về lượng nhưng giá trị giảm 8,7% so với cùng kỳ 2025.

Xuất khẩu gạo vẫn đối mặt với nhiều thách thức năm 2026

Từ đầu tháng 3 đến nay, hoạt động xuất khẩu gạo đã đối mặt với những khó khăn lớn do cuộc xung đột tại Trung Đông. Xung đột đã khiến chi phí vận chuyển trong nước tăng lên do giá dầu tăng.

Tình trạng thiếu hụt container rỗng phục vụ đóng hàng số lượng lớn trên thị trường quốc tế cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Các hãng tàu điều chỉnh liên tục giá cước, lịch trình hoặc cắt giảm các tuyến vận chuyển đến Trung Đông, khiến tiến độ thực hiện các đơn hàng bị trì hoãn.

Một doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn cho biết, khó khăn tức thì của doanh nghiệp là chi phí vận tải tăng và thiếu container.

Ví dụ, tuyến vận chuyển đến cảng Hamburg (Đức), trước đây cước phí khoảng 1.500 euro/container, nhưng hiện nay đã tăng lên khoảng 2.800 euro/container. Một số đơn vị vận tải trong nước cũng điều chỉnh, phụ thu phí theo biến động giá nhiên liệu.

Không chỉ vậy, tiến độ vận chuyển cũng bị kéo dài. Trước 1 lô hàng xuất khẩu mất 40 ngày thì nay có thể lên hơn 60 ngày mới đến nơi. Việc đặt container cũng không ổn định, trước doanh nghiệp đăng ký bao nhiêu có bấy nhiêu nhưng giờ có khi đăng ký 20 container chỉ được 2 container. Nhiều lô hàng nhỏ khác thì hãng tàu thông báo doanh nghiệp chờ.

Cũng theo đại diện doanh nghiệp, tác động của xung đột Trung Đông không chỉ ảnh hưởng với các tuyến đi Trung Đông, châu Âu,… mà còn ảnh hưởng lan đến tất cả các tuyến vận tải quốc tế khác, kể cả trong khu vực Đông Nam Á.

Tình trạng này khiến cả bên bán và bên mua đều gặp khó khăn khi hàng hóa không chỉ đi chậm mà có trường hợp không thể vận chuyển.

Theo các chuyên gia, thời gian tới, xuất khẩu gạo vẫn đối mặt với nhiều thách thức do giá gạo tiếp tục duy trì ở mức thấp, trong khi nhu cầu từ các thị trường chủ lực thiếu ổn định, cùng với việc chi phí vận chuyển tăng do tác động của xung đột tại Trung Đông chưa biết bao giờ hạ nhiệt.

Các số liệu gần đây cho thấy nhu cầu từ thị trường châu Phi đang chứng lại. Philippines thì đã đẩy mạnh nhập khẩu gạo trong 2 tháng đầu năm, nên dự kiến sẽ giảm lượng nhập trong thời gian tới để hỗ trợ vụ thu hoạch trong nước.

Theo đó, lượng gạo nhập của Philippines có thể giảm xuống khoảng 150.000 tấn/tháng đến hết tháng 4 và 5 so với mức bình quân khoảng 400.000 tấn/tháng trước đó.

Trong khi đó, xuất khẩu gạo của ta sang 2 thị trường vùng Vịnh là Ả rập xê út và UAE đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn do căng thẳng trong khu vực. 2 tháng đầu năm, 2 thị trường này lần lượt là thị trường mua gạo lớn thứ 8 và 9 của Việt Nam, với tổng lượng nhập khẩu gần 20.000 tấn, chiếm 1,5% thị phần.

Không chỉ tác động trực tiếp, xung đột tại Trung Đông còn ảnh hưởng gián tiếp đến hoạt động xuất khẩu gạo sang các thị trường khác như châu Phi và châu Âu, khi chi phí vận chuyển gia tăng do phí bảo hiểm và giá nhiên liệu leo thang. GIá nhiên liệu và phân bón tăng cũng được cho là yếu tố gây áp lực đến sản xuất lúa gạo trong nước.

Để giảm thiểu rủi ro cho người trồng lúa, Hiệp hội lương thực Việt Nam - VFA đang kiến nghị Nhà nước có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp mua và dự trữ lúa gạo trong thời điểm nông dân thu hoạch rộ, thúc đẩy các hợp đồng xuất khẩu cấp chính phủ, đây là kênh giúp thị trường ổn định trong nhiều năm qua.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần tiếp tục mở rộng thị trường và tìm kiếm ký kết các hợp đồng xuất khẩu để tìm đầu ra cho sản phẩm.

Trong bối cảnh chi phí sản xuất và lãi suất cao, việc hỗ trợ chính sách tín dụng cho doanh nghiệp thu mua lúa gạo được xem là yếu tố cần thiết...

×