Hiệp hội Bất động sản TP.HCM kiến nghị bổ sung hàng loạt cơ chế gỡ vướng thi hành Luật Đất đai

HoREA đề xuất tính giá tái định cư hợp lý cho người yếu thế

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản số 137/2025/CV-HoREA gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế – Tài chính Quốc hội và các bộ ngành góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Theo HoREA, dự thảo Nghị quyết là bước đi kịp thời, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc khơi thông nguồn lực đất đai, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước – người dân – doanh nghiệp, song vẫn còn một số quy định cần chỉnh sửa, bổ sung để đảm bảo tính thực tiễn và hiệu lực thi hành.

Một trong những nội dung HoREA đặc biệt quan tâm là khoản 6 Điều 3 của dự thảo, liên quan đến giá đất tái định cư. Hiệp hội đề nghị áp dụng mức thu 20% giá đất trong bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh, thay vì tính toàn phần như dự thảo hiện hành.

Theo HoREA, người được tái định cư đa phần là nhóm yếu thế, năng lực tài chính hạn chế, nên mức thu 20% là “hợp tình hợp lý”, giúp họ ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất. Hiệp hội dẫn chứng từ thực tế tại TP.HCM, có dự án phải áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất tới 35 lần bảng giá đất để đạt được đồng thuận với người dân.

Bên cạnh đó, HoREA cũng đề nghị bổ sung trường hợp giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá đối với diện tích đất thương mại – dịch vụ, y tế, giáo dục, công viên chuyên đề nằm trong dự án nhà ở thương mại hoặc khu đô thị mà chủ đầu tư đã tự thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất.

Kiến nghị này xuất phát từ trường hợp của Công ty CityLand tại dự án khu dân cư CityLand Z751 (Gò Vấp), gặp vướng mắc trong việc giao đất, cho thuê đất để xây dựng trường học, trạm y tế. HoREA cho rằng đây là tình huống phổ biến, nếu không tháo gỡ sẽ làm chậm tiến độ hoàn thiện hạ tầng xã hội, ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân.

HoREA đề nghị sửa quy định về quỹ đất thanh toán hợp đồng BT

Liên quan đến các hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA kiến nghị bỏ mốc thời gian 1/7/2025 trong quy định chuyển tiếp, để có cơ chế xử lý thống nhất cho các hợp đồng BT đã ký trước đó nhưng chưa được thanh toán bằng quỹ đất.

HoREA cũng đề xuất xác định giá đất thanh toán BT tại thời điểm giao đất, cho thuê đất hoặc ký kết hợp đồng, nhằm phù hợp với thực tế triển khai và tránh phát sinh khiếu kiện, thất thoát ngân sách.

Một nội dung đáng chú ý khác là kiến nghị bổ sung điều khoản mới (Điều 10a) quy định rõ về “khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung” trong các trường hợp chậm tính tiền sử dụng đất, trừ khi doanh nghiệp không có lỗi.

HoREA dẫn ví dụ vụ việc Công ty Lotte Properties HCMC tại dự án Thủ Thiêm Eco Smart City bị phát sinh khoản thu bổ sung hơn 2.600 tỷ đồng do thay đổi chính sách, dù hợp đồng ký từ năm 2017 – thời điểm chưa có quy định tương tự. HoREA cho rằng cần có cơ chế khấu trừ khoản tiền bổ sung này vào nghĩa vụ tài chính khác của doanh nghiệp, tránh tình trạng “doanh nghiệp bị oan” khi lỗi xuất phát từ sự chậm trễ của cơ quan quản lý.

HoREA cũng đề xuất bổ sung quy định riêng cho doanh nghiệp cổ phần hóa trong giai đoạn 2007–2021, khi nhiều đơn vị chưa lập hoặc chưa được phê duyệt phương án sử dụng đất. Theo đó, doanh nghiệp có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất phù hợp quy hoạch sẽ được giao đất hoặc cho thuê đất, sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

"Việc này sẽ giúp xử lý dứt điểm hàng nghìn khu đất đang “đắp chiếu” vì vướng pháp lý, đồng thời khơi thông nguồn lực đất đai, tạo nguồn thu lớn cho ngân sách mà vẫn đảm bảo kỷ cương quản lý", ông Châu cho hay.

Trên các cơ sở này, HoREA cho rằng dự thảo Nghị quyết cần được Quốc hội sớm thông qua nhưng cần bổ sung thêm các nội dung nêu trên để đảm bảo “vừa có tình, vừa có lý”. Các cơ chế mới không chỉ tháo gỡ khó khăn cho chính quyền và doanh nghiệp, mà còn tạo tiền đề cho thị trường bất động sản vận hành minh bạch, bền vững và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

×