Khai thác “mỏ vàng” sản phẩm OCOP ở nông thôn - Bài 3: Cần làm gì để phát triển bền vững?

Dân Việt ghi nhận ý kiến của các chủ thể sản xuất, doanh nghiệp phân phối và chuyên gia để đưa Chương trình OCOP phát triển bền vững, nông dân cùng làm giàu với sản vật trên mảnh đất quê hương.

Tăng chính sách “thực” hỗ trợ chủ thể OCOP

Ông Nguyễn Ngọc Luận - Giám đốc Công ty TNHH Liên kết Thương mại Toàn cầu, huyện Hóc Môn, TP.HCM cho biết các chủ thể sản xuất OCOP hiện nay hầu hết là hộ sản xuất, kinh doanh cá thể, HTX, doanh nghiệp nhỏ và vừa với nguồn lực tài chính, con người hạn chế.

Là chủ nhiệm câu lạc bộ OCOP huyện Hóc Môn nên ông Luận hiểu rõ những khó khăn lớn này của các chủ thể OCOP. Ông kiến nghị cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương, cần có chính sách thực, hỗ trợ thực về vốn, khoa học công nghệ, địa điểm bán hàng, kết nối với các hệ thống siêu thị lớn.

Hiện nay, sản phẩm OCOP cà phê nông sản của ông Luận đã vào được nhiều hệ thống siêu thị lớn và xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Dù vậy, ông kiến nghị các hệ thống bán lẻ, đặc biệt là siêu thị cần có chương trình ưu tiên về quầy kệ, tiếp thị cho sản phẩm OCOP, đặc biệt là sản phẩm OCOP 4-5 sao, sản phẩm chủ lực dẫn đầu.

"Các chương trình xúc tiến thương mại ở các nước và với các nhà bán lẻ nước ngoài cũng nên ưu tiên cho sản phẩm OCOP", ông Luận nói.

Theo ông Luận, việc hỗ trợ nhóm sản phẩm OCOP dẫn đầu sẽ tạo động lực để các doanh nghiệp này cùng bắt tay hợp tác, tạo luồng để các sản phẩm OCOP khác của địa phương cùng có cơ hội tiếp cận khách hàng. “Như tại Hóc Môn, chúng tôi đã liên kết cùng nhau, các chủ thể OCOP mạnh cùng hỗ trợ các sản phẩm OCOP khác đi ra thị trường và từng bước hướng tới xuất khẩu”, ông Luận nói.

TP.HCM đang tích cực triển khai Chương trình OCOP, khơi dậy sản phẩm đặc trưng của thành phố. Ông Phạm Quang Hợi - Giám đốc Trung tâm tư vấn và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp (Sở Công Thương TP.HCM), cho biết với lợi thế về thương mại, dịch vụ, mục tiêu của TP.HCM hiện nay tập trung làm nông nghiệp theo hướng kinh tế hàng hóa, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

“Chúng tôi đang tăng cường hỗ trợ chủ thể OCOP mở gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng để tăng doanh thu. Việc tiếp cận khách hiện nay không chỉ đi theo hướng bán hàng tại chỗ, mà còn phải đa dạng trên các kênh, đặc biệt là TikTok. Ngay tháng 6 này, chúng tôi sẽ tổ chức ngày hội quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP TP.HCM, chủ yếu thông qua kênh livestream TikTok”, ông Hợi nói.

Cần một cánh chim đầu đàn bàn chuyện làm ăn với siêu thị

So với cách đây vài năm, sản phẩm OCOP đã có mặt ngày càng nhiều trên quầy kệ các hệ thống siêu thị lớn như Co.opmart, GO!, SATRA, Aeon… Các nhà bán lẻ đánh giá cao chất lượng sản phẩm OCOP, đặc biệt gần đây, bao bì sản phẩm ngày càng bắt mắt, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng.

Tuy nhiên, do đặc thù sản phẩm OCOP thường không sản xuất với số lượng lớn, gây khó trong khâu logistic, vận chuyển khiến các chủ thể sản xuất OCOP thiệt thòi hơn so với các doanh nghiệp khác. Điều này dẫn đến một số sản phẩm dù đã được ưu tiên hỗ trợ đưa lên kệ siêu thị nhưng chỉ được một thời gian ngắn rồi biến mất.

Ông Hà Ngọc Sơn - Phó tổng giám đốc SATRA, gợi ý các hộ sản xuất, HTX, doanh nghiệp OCOP tại các tỉnh nên thông qua một doanh nghiệp đầu mối để làm việc với siêu thị.

Doanh nghiệp này sẽ tập trung thu gom hết sản phẩm OCOP của địa phương. Khi đó, siêu thị đến làm việc rất dễ. Doanh nghiệp này sẽ làm việc trực tiếp và giao hàng cho siêu thị. Như vậy, sẽ giải quyết được bài toán manh mún, mạnh ai người nấy tự giao hàng vốn đang rất khó cho chủ thể OCOP.

Ông Sơn cũng đề nghị các địa phương không chỉ nên chạy đua phát triển OCOP, mà quan trọng hơn là nắm rõ số lượng, chất lượng sản phẩm, hỗ trợ các chủ thể cùng làm ăn, kết nối với siêu thị. Bởi về bản chất, OCOP cũng là sản phẩm hàng hóa, phải đáp ứng quy luật cung - cầu của thị trường, khi đó, sản phẩm mới thực sự đứng vững trên thị trường.

Đón khách quốc tế trải nghiệm OCOP

Bà Phan Yến Ly - chuyên gia du lịch, đánh giá sản phẩm OCOP mang tính đặc trưng vùng miền và văn hóa địa phương rất cao. Do đó, ngoài giá trị hàng hóa thông thường, sản phẩm OCOP rất phù hợp đưa vào phục vụ du lịch, nhất là hoạt động du lịch trải nghiệm ở nông thôn.

Bà Ly cho biết thời gian qua, bà tham gia tư vấn phát triển sản phẩm du lịch cho nhiều tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long, mới đây nhất là phát triển sản phẩm du lịch tỉnh Hậu Giang. Bà nhận thấy sản phẩm OCOP như khóm Cầu Đúc, mãng cầu Long Mỹ, mắm cá đồng… là chất liệu quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp hiện nay.

“Khách rất thích thú trải nghiệm đi xuyên qua cánh đồng trồng toàn mãng cầu, hái mãng cầu, xem quy trình làm trà, mứt mãng cầu OCOP. Tại từng hoạt động, chính nông dân là người giới thiệu về sản phẩm. Mạch cảm xúc cùng tương tác, cùng trải nghiệm giúp du khách thích thú, giúp nông dân vừa có thể kiếm tiền từ du lịch và bán sản phẩm OCOP”, bà Ly nói.

Điều này cho thấy ngoài giá trị thương mại, sản phẩm OCOP còn rất có giá trị trong hoạt động du lịch. Bà gợi ý phát triển các hoạt động trải nghiệm, đặc biệt với các sản phẩm OCOP đặc trưng, độc đáo của địa phương.

Chuyên gia du lịch Phan Yến Ly cho biết khách quốc tế rất thích các hoạt động khám phá, trải nghiệm nông thôn Việt Nam. Cũng xuất phát từ nhu cầu của họ mà xuất hiện các sản phẩm du lịch như cùng nông dân ra đồng trồng lúa, cày ruộng.

Bà kỳ vọng hoạt động sáp nhập các địa phương sắp tới sẽ mở ra cơ hội cho các sản phẩm OCOP trong việc cùng liên kết, tạo ra sản phẩm du lịch chất lượng, độc đáo đón dòng khách chịu chi.

Tuy nhiên, chuyên gia mong muốn cần có những cái bắt tay trách nhiệm của các sở ngành từ nông nghiệp đến công thương và du lịch, khi đó, sản phẩm OCOP mới có thể phát huy tính đa giá trị của nó, hướng đến phát triển bền vững, lâu dài.

×