Liều thay cây vải thiều bằng cây bưởi da xanh ở Bắc Giang, trái quá trời, hiếm thấy, tỷ phú "Hoa Quả Sơn" thắng lớn

Ông chủ "Hoa Quả Sơn" ngày nay từng "cãi lại" cả làng vải thiều khi liều trồng bưởi da xanh trên đất Lục Ngạn

Giữa những vùng quê thuần nông yên bình, nơi mà người nông dân quanh năm gắn bó với đồng ruộng, có người đàn ông đã chọn cho mình con đường riêng- con đường của đam mê và khát vọng làm giàu chính đáng từ mảnh đất quê hương.

Đó là anh Nguyễn Văn Hữu, ở tổ dân phố Xẻ Cũ, phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (trước là xã Thanh Hải, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang), người đã biến các cây bưởi da xanh tưởng chừng giản dị thành “trái ngọt” của thành công.

Hành trình kiến tạo vườn bưởi da xanh trái quá trời, đẹp như phim của anh Hữu từ những ngày đầu đầy khó khăn đến khi sở hữu vườn bưởi trĩu quả là minh chứng sống động cho sức mạnh của niềm tin, nghị lực và tình yêu nông nghiệp.

Trên vùng đồi 10 ha đất khô cằn năm xưa ở phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (trước là xã Thanh Hải, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang), vải thiều từng là cây trồng chủ lực.

Nhưng cây vải thiều-cây chủ lực của nông nghiệp Lục Ngạn-Bắc Giang chỉ cho thu hoạch trong thời gian ngắn, khiến anh Hữu luôn trăn trở.

“Một năm trồng vải chỉ có mấy tuần thu hoạch, tiền chưa đủ tái đầu tư đã hết”, anh Hữu nhớ lại.

Quyết tâm tìm hướng đi khác, hơn 10 năm trước anh mạnh dạn "cãi lại cả làng", chuyển sang trồng cây có múi, bước ngoặt lớn trong đời người nông dân dám nghĩ, dám làm.

Để chuyển sang trồng cây bưởi da xanh - một giống cây “lạ” khi ấy mới chỉ phổ biến ở miền Nam. “Ai cũng ngăn, bảo đất Bắc không hợp, nhưng tôi tin nếu mình chăm đúng cách, cây bưởi da xanh sẽ sống và cho quả tốt”, anh kể.

Việc anh Nguyễn Văn Hữu đến với cây bưởi da xanh không chỉ là sự mạnh dạn cá nhân mà còn gắn liền với chủ trương hỗ trợ chuyển đổi cây trồng của Hội Nông dân huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang lúc bấy giờ.

Sau khi nhận thấy vùng đồi Thanh Hải có tiềm năng phát triển cây có múi, trong đó có cây bưởi da xanh, Hội Nông dân huyện phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Bắc Giang đưa giống bưởi da xanh về trồng thử nghiệm, kiểm tra độ thích nghi thổ nhưỡng.

Anh Hữu là một trong những hội viên, nông dân đầu tiên đăng ký tham gia mô hình, được cấp cây bưởi da xanh giống chất lượng và hỗ trợ phân bón hữu cơ ban đầu.

Người đàn ông vùng đất Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang ngày nào "cãi lại cả làng" chuyển từ trồng vải thiều sang "liều" trồng bưởi da xanh nay đã là nông dân tỷ phú, ông chủ "Hoa Quả Sơn" có doanh thu, lợi nhuận hàng tỷ đồng từ thứ trái cây đặc sản đất phương Nam-bưởi da xanh.

Cùng thời điểm, anh được mời tham dự các lớp tập huấn kỹ thuật trồng bưởi da xanh theo hướng hữu cơ, VietGAP, do cán bộ khuyến nông trực tiếp hướng dẫn.

Từ đó, anh Hữu nắm vững quy trình ủ phân chuồng, bón vi sinh, quản lý sổ nhật ký canh tác, từng bước hình thành hướng sản xuất nông nghiệp bền vững, sạch và hiệu quả, mở đầu cho mô hình “nhà nông sáng tạo” tiêu biểu của huyện Lục Ngạn.

Bán bưởi da xanh Lục Ngạn thu 6 tỷ, ông chủ lãi ròng 3 tỷ, tỷ suất lợi nhuận hiếm thấy trong nông nghiệp

Từ vài trăm cây bưởi da xanh trồng thử nghiệm ban đầu, anh Hữu mở rộng dần thành 5ha vườn bưởi da xanh, cùng các giống bưởi quý khác như bưởi ngọt, bưởi đỏ tiến vua, bưởi Hoàng.

Đến nay, vườn bưởi da xanh của anh Nguyễn Văn Hữu, ở tổ dân phố Xẻ Cũ, phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (trước là xã Thanh Hải, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang) có hơn 1.000 cây, được chăm sóc theo quy trình hữu cơ kết hợp VietGAP.

Cây bưởi ghép thích nghi tốt, cho tép bưởi giòn, vị ngọt đậm, thời gian bảo quản dài, được thương lái trong và ngoài tỉnh ưa chuộng. Nhờ khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng, bưởi Thanh Hải có hương vị khác biệt, được người tiêu dùng đánh giá “ngon hơn bưởi miền Nam”.

Hiện nay, HTX Thanh Hải có diện tích 10 ha trồng bưởi, trong đó 5 ha bưởi da xanh là nguồn thu chính. Mỗi năm, HTX cung ứng gần 100 tấn bưởi quả, giá bán trung bình 40.000 đồng/kg, đạt doanh thu hơn 6 tỷ đồng, lợi nhuận ròng khoảng 3 tỷ đồng/năm.

Với phương châm sản xuất “an toàn - hữu cơ - bền vững”, anh Hữu đầu tư quy trình ủ phân chuồng, phân bò, kết hợp chế phẩm sinh học; ghi chép nhật ký sản xuất, dừng phun thuốc trước thu hoạch tối thiểu 2 tháng.

Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt, năm 2024, HTX Thanh Hải được Công ty Cổ phần Chứng nhận VinaCAB cấp Giấy chứng nhận VietGAP số VC80312.11CI, theo tiêu chuẩn TCVN 11892-1:2017, có hiệu lực đến 9/10/2027.

Cùng năm, sản phẩm bưởi da xanh Thanh Hải đạt 3 sao OCOP, trở thành thương hiệu trái cây đặc trưng của vùng Chũ - Lục Ngạn.

Dù đã thành công, anh Hữu luôn nhắc đến bài học “đắt giá” khi vườn bưởi từng ra quá sai, có cây đạt 300–400 quả khiến cây kiệt sức, năm sau mất mùa.

Năm 2023, mô hình trồng bưởi đặc sản, trong đó có bưởi da xanh của HTX Thanh Hải được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh) công nhận là điểm du lịch sinh thái mang tên “Hoa Quả Sơn”.

Sau đó, anh rút kinh nghiệm trồng bưởi da xanh trên đất Bắc, chỉ để lại khoảng 100 quả/cây, tập trung nuôi dưỡng chất lượng.

“Cây cũng như người, không thể bắt làm quá sức mà bền được. Và rủi ro lớn nhất vẫn là thiên tai, cơn bão YAGI năm ngoái làm rụng hơn 50 tấn quả, thiệt hại hơn 2 tỷ đồng”, anh chia sẻ.

Không dừng ở nông nghiệp sạch, anh Hữu còn tiên phong kết hợp sản xuất với du lịch sinh thái nông nghiệp.

Năm 2023, mô hình của HTX được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh) công nhận là điểm du lịch sinh thái “Hoa Quả Sơn” - nơi du khách có thể tham quan, trải nghiệm hái bưởi, tìm hiểu quy trình VietGAP, thưởng thức đặc sản trái cây ngay tại vườn.

Từ đây, vùng Chũ - Thanh Hải dần hình thành hướng phát triển mới: nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm.

Anh Hữu chia sẻ: “Khi làm du lịch, tôi muốn để du khách thấy nông dân giờ không chỉ trồng cây mà còn làm dịch vụ chuyên nghiệp, đem lại giá trị văn hóa, sinh thái cho quê hương”.

Từ “đồi sắn, đồi vải” năm nào, hôm nay vùng Xẻ Cũ đã khoác lên màu xanh trù phú của những vườn bưởi VietGAP, nơi du khách đến tham quan, chụp ảnh, thưởng thức hương vị trái ngọt.

Với những đóng góp đó, anh Nguyễn Văn Hữu nhiều lần được Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước, sản xuất - kinh doanh giỏi và giúp nhau làm giàu.

Năm 2023, Nguyễn Văn Hữu, ở tổ dân phố Xẻ Cũ, phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (trước là xã Thanh Hải, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang) được Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chỉ đạo, Báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt thực hiện, bình chọn là 1 trong 100 Nông dân Việt Nam xuất sắc, ghi dấu ấn từ một người nông dân thuần túy trở thành hình mẫu của nông nghiệp hiện đại.

×