Những chuyển biến rõ nét vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Nghiên Loan nhờ chương trình Mục tiêu quốc gia

Tập trung chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn từ cơ sở

Năm 2025 xã Nghiên Loan – địa bàn vùng cao mới hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã Nghiên Loan, Xuân La và An Thắng đang đứng trước nhiều thách thức khi tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao 50,46% và đời sống người dân chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp. Tuy vậy, nhờ sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và các lực lượng tại cơ sở, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã bắt đầu tạo ra chuyển biến rõ rệt, mở ra kỳ vọng đổi thay bền vững cho người dân nơi đây.

Ngay sau khi ổn định tổ chức bộ máy mới, Ban Chỉ đạo chương trình Mục tiêu quốc gia của xã Nghiên Loan được kiện toàn, bám sát tình hình thực tế, trực tiếp làm việc với các thôn và các chủ đầu tư để nắm bắt tiến độ, giải quyết kịp thời những vướng mắc phát sinh. Cùng với đó, UBND xã đã ban hành Kế hoạch số 17/KH-UBND để triển khai toàn diện Chương trình trong năm 2025, tạo nền tảng thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Nhờ đó, nhiều nội dung quan trọng đã được triển khai theo đúng lộ trình, nhất là công tác giải ngân nguồn lực, một trong những điểm nghẽn thường gặp tại các xã vùng cao sau sáp nhập. Tổng nguồn vốn chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của xã năm 2025 đạt hơn 38,3 tỷ đồng, bao gồm vốn đầu tư công, vốn sự nghiệp và vốn chuyển tiếp từ các năm trước; đến thời điểm báo cáo, xã đã giải ngân được 14,871 tỷ đồng (đạt 39% kế hoạch).

Trong bối cảnh địa hình phức tạp, dân cư phân tán, việc duy trì nhịp độ giải ngân ổn định cho thấy sự nỗ lực lớn của chính quyền cơ sở trong điều hành và tổ chức thực hiện.

Những điểm sáng từ các dự án an sinh và hạ tầng

Một trong những nội dung được địa phương quan tâm nhất là hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ khó khăn. Theo báo cáo, xã Nghiên Loan đã bố trí 5,66 tỷ đồng để triển khai hỗ trợ theo tiểu dự án 2 của Dự án 1. Đến nay, 48 hộ đã được giải ngân với tổng số tiền hơn 2,17 tỷ đồng, các hồ sơ còn lại đang được hoàn thiện và dự kiến chi trả trong tháng 11/2025. Đây là bước tiến quan trọng trong bối cảnh xã có số lượng lớn hộ nghèo và nhu cầu nhà ở rất lớn.

Song song với hỗ trợ nhà ở, xã cũng triển khai nội dung nước sinh hoạt phân tán, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống ở những thôn xa, nơi hạ tầng cấp nước còn nhiều hạn chế. Đến nay, tổng kinh phí 48,8 triệu đồng đã được phân bổ, dự kiến hoàn thành vào đầu tháng 12/2025.

Ở lĩnh vực hạ tầng, Dự án 4 cho thấy bước tiến rõ nét nhất. Từ nguồn vốn đầu tư hơn 17,2 tỷ đồng, xã đang triển khai 21 công trình và đã giải ngân hơn 12,27 tỷ đồng, đạt 71%, tỷ lệ cao nhất trong các nhóm dự án năm 2025. Bên cạnh đó, 380 triệu đồng vốn sự nghiệp cũng được sử dụng hiệu quả, giải ngân đạt 86,6%. Những công trình giao thông nội thôn, mương dẫn nước, nhà văn hóa… khi hoàn thành sẽ trực tiếp tác động đến sản xuất và đời sống đồng bào vùng cao.

Hỗ trợ sản xuất: Tạo nền tảng sinh kế bền vững

Trong bức tranh phát triển kinh tế của xã, hai tiểu dự án thuộc Dự án 3 đóng vai trò then chốt. Với đặc thù địa hình đồi núi và tỷ lệ lao động làm nông nghiệp chiếm hơn 90%, việc mở rộng sản xuất theo hướng bền vững, gắn với bảo vệ rừng và phát triển chuỗi giá trị là yêu cầu cấp thiết.

Tiểu dự án 1 được phân bổ hơn 6,8 tỷ đồng vốn sự nghiệp, trong khi tiểu dự án 2 – hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, vùng dược liệu và khởi nghiệp có hơn 6,75 tỷ đồng. Đến thời điểm báo cáo, xã đã triển khai 7 mô hình thuộc tiểu dự án 2 và giải ngân 1,721 tỷ đồng (đạt 24%). Các dự án dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2025, tạo đà cho việc hình thành vùng nguyên liệu và mô hình kinh tế mới tại địa phương.

Với diện tích tự nhiên hơn 13.000 ha, tiềm năng phát triển lâm nghiệp, cây dược liệu, chăn nuôi gia trại… tại địa phương này là rất lớn. Khi các dự án sản xuất được triển khai đồng bộ, người dân sẽ có thêm cơ hội tăng thu nhập, giảm dần phụ thuộc vào sản xuất nhỏ lẻ truyền thống.

Năm 2025, xã Nghiên Loan cũng chú trọng đầu tư vào các lĩnh vực văn hóa – xã hội, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống tinh thần của người dân.

Trong Dự án 5, tổng vốn 739 triệu đồng được bố trí để đổi mới hoạt động của các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú và tổ chức xóa mù chữ. Xã đã thành lập Trung tâm học tập cộng đồng và dự kiến hoàn tất giải ngân trong tháng 11.

Dự án 6 về bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, dù giải ngân mới đạt 7,1%, đang được triển khai cho các hoạt động sưu tầm, tổ chức sự kiện cộng đồng, góp phần giữ gìn bản sắc của các dân tộc Tày, Mông, Dao, Nùng… sinh sống lâu đời trên địa bàn.

Ngoài ra, chương trình bình đẳng giới và bảo vệ phụ nữ, trẻ em cũng được phân bổ 18,785 triệu đồng và sẽ hoàn thiện trong nửa đầu tháng 12. Đây là nhóm dự án quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững ở vùng cao, nơi phụ nữ thường chịu nhiều thiệt thòi trong cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội.

Kỳ vọng về một diện mạo mới nơi vùng cao Thái Nguyên

Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang từng bước lan tỏa vào đời sống người dân Nghiên Loan. Những ngôi nhà mới được dựng lên, những tuyến đường đang hoàn thiện, các mô hình kinh tế chuẩn bị hình thành… tất cả đang mở ra hy vọng về sự chuyển mình mạnh mẽ của một xã vùng cao còn nhiều gian khó.

Với sự quyết tâm của chính quyền và đồng thuận của người dân, Nghiên Loan đang từng bước biến nguồn lực của Chương trình thành động lực phát triển thực sự, không chỉ cải thiện điều kiện sống trước mắt mà còn hướng tới tương lai bền vững cho đồng bào các dân tộc nơi đây.

×