Những điểm mới nhất về chính quyền cấp xã và vai trò của chủ tịch xã sau khi sáp nhập

Những lưu ý trong sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã sau sáp nhập?

Thực hiện Kết luận 127-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư ngày 28/2/2025 về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thời gian qua, Quốc hội và Bộ Nội vụ đã ra nhiều nghị quyết, văn bản thực thi.

Điều 6, Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính của Quốc hội quy định tiêu chuẩn và số lượng của đơn vị hành chính xã, phường sau sắp xếp, sáp nhập như sau:

- Xã mới sau sắp xếp có đồng thời diện tích tự nhiên và quy mô dân số đạt từ 300% trở lên tiêu chuẩn của xã quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính.

Riêng đối với tiêu chuẩn quy mô dân số của xã miền núi, vùng cao hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền mà có từ 30% trở lên dân số là người dân tộc thiểu số thì mức tối thiểu là 7.500 người.

- Phường mới sau sắp xếp có đồng thời diện tích tự nhiên từ 35km2 trở lên; quy mô dân số từ 50.000 người trở lên; riêng phường ở miền núi, vùng cao có quy mô dân số từ 35.000 người trở lên.

- Trường hợp sắp xếp từ 4 đơn vị hành chính cấp xã trở lên thành 01 xã, phường mới thì không phải đánh giá tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

- Trường hợp việc sắp xếp đơn vị hành chính đã phù hợp với định hướng của cấp có thẩm quyền và bảo đảm các quy định của Nghị quyết này thì không xem xét điều kiện và không đánh giá tiêu chuẩn khác theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính.

- Tổng số lượng đơn vị hành chính xã, phường sau sắp xếp giảm tối thiểu 70% và giảm tối đa 75% so với tổng số lượng đơn vị hành chính cấp xã trước sắp xếp trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; đồng thời phải bảo đảm bảo tương quan hợp lý, tránh tạo sự giãn cách lớn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số giữa các xã, phường mới sau sắp xếp. Trường hợp đặc biệt không thể đáp ứng quy định tại khoản 1, 2 và 3 Điều này thì Chính phủ báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Khoản đ, điều 12, Chương III Kiện toàn tổ cức Bộ máy và áp dụng chế độ, chính sách đặc thù của đơn vị hành chính sau sắp xếp quy định: Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chỉ định Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã, phường sau sắp xếp.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các uỷ viên Ủy ban nhân dân xã, phường sau sắp xếp để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Ủy ban nhân dân theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương cho đến khi Ủy ban nhân dân khóa mới được bầu ra.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, dự kiến ban đầu sẽ có khoảng 34 tỉnh, thành phố trên cơ sở sắp xếp lại 63 tỉnh, thành phố hiện nay và có khoảng 5.000 xã phường.

Chủ tịch UBND xã có quyền hạn gì sau khi bỏ cấp huyện?

Điều 22, Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) vừa được Bộ Nội vụ xây dựng bổ sung thêm các quyền hạn, nhiệm vụ của chủ tịch UBND xã, phường.

Theo đó dự thảo đề xuất sửa đổi quy định về phân định nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp cơ sở với nguyên tắc ưu tiên cho cấp cơ sở. Nếu cấp cơ sở thực hiện tốt thì phân quyền, phân cấp cho cấp cơ sở thực hiện; trừ các công việc vượt quá khả năng thì mới giao cấp tỉnh thực hiện.

Nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch UBND cấp xã được quy định cụ thể tại Điều 22 dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Khoản 1 Điều 22 quy định chủ tịch UBND xã thực hiện 19 nhiệm vụ, quyền hạn (từ 1 đến 19). Trong khi đó, Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành (có hiệu lực từ 1/3/2025), chủ tịch UBND xã chỉ thực hiện 10 nhiệm vụ, quyền hạn.

Nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch UBND phường thuộc tỉnh được quy định tại Khoản 2 Điều 22. Theo đó, chủ tịch UBND phường thực hiện 19 nhiệm vụ, quyền hạn như chủ tịch UBND xã và thực hiện thêm 7 nhiệm vụ khác (từ 20 đến 26).

Khoản 3 Điều 22 quy định chủ tịch UBND phường thuộc thành phố trực thuộc trung ương thực hiện 18/19 nhiệm vụ, quyền hạn như chủ tịch UBND xã (trừ nhiệm vụ thứ 14) và thực hiện thêm 6 nhiệm vụ khác (từ 27 đến 32).

×