Quốc gia châu Phi mua gạo nhiều thứ ba của Việt Nam gặp khủng hoảng về lúa, Philippines sẽ nhập khẩu gạo có kiểm soát

11 tháng năm 2025, Philippines vẫn là nước mua nhiều nhất gạo của Việt Nam

Theo thống kê của Cục Hải quan, lượng gạo xuất khẩu từ ngày 01/11 đến 30/11/2025 đạt 374.288 tấn, trị giá 190,142 triệu USD, so với cùng kỳ giảm 46,79% về số lượng và giảm 57,06% về trị giá.

Lũy kế xuất khẩu gạo của Việt Nam đến 30/11/2025 đạt 7,535 triệu tấn, trị giá 3,851 tỷ USD, so với cùng kỳ năm 2024 giảm 10,88% về số lượng và giảm 27,37% về trị giá.

Mặc dù đã có chính sách tạm ngừng nhập khẩu gạo nhưng trong 11 tháng năm 2025, Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam.

Cụ thể, Philippines đã nhập khẩu từ Việt Nam hơn 3 triệu tấn gạo, chiếm 39,92% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam trong 11 tháng năm 2025. Tiếp theo là đến Bờ Biển Ngà với lượng gạo mua từ Việt Nam trong 11 tháng năm 2025 là 988.073 tấn, trị giá 451 triệu USD, chiếm 13,1%.

Ghana là nước xuất khẩu gạo lớn thứ ba của Việt Nam trong 11 tháng năm 2025 với sản lượng 873.255 tấn, trị giá 490 triệu USD, chiếm 11,59%; Trung Quốc đứng ở vị trí thứ tư với 686.512 tấn, trị giá 346 triệu USD.

Theo bản tin lúa gạo tháng 11/2025 của Hiệp hội Lương thực Việt Nam, hai cơn bão liên tiếp Kalmaegi và Fung-Wong đã gây thiệt hại khoảng 3,7 tỷ peso (62,6 triệu USD) cho ngành nông nghiệp Philippines, ảnh hưởng tới 36.630 ha đất canh tác và gần 55.000 nông dân.

Dù chịu thiệt hại do bão, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết nguồn cung gạo trong nước vẫn ổn định. Tính đến ngày 1/10/2025, lượng dự trữ gạo quốc gia đạt 2,354 triệu tấn, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước; Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA) vẫn nắm đủ lượng dự trữ để ổn định thị trường và phục vụ cứu trợ.

Để hỗ trợ nông dân và điều tiết giá, Chính phủ Philippines đã gia hạn lệnh cấm nhập khẩu gạo thường và gạo xay xát tốt đến 31/12/2025. Lạm phát gạo đã hạ nhiệt kể từ đợt tạm ngừng nhập khẩu hồi tháng 9, góp phần giữ lạm phát chung trong mục tiêu 2–4%.

Philippines dự kiến sẽ mở lại một khung nhập khẩu có kiểm soát 300.000 tấn vào tháng 1/2026 để bổ sung dự trữ, trước khi dừng nhập khẩu lần nữa trong vụ thu hoạch tháng 2–4. Thuế nhập khẩu gạo sẽ duy trì ở mức 15% đến năm 2028.

Indonesia vẫn cấm nhập khẩu gạo, một nước châu Phi cũng tạm ngừng nhập khẩu gạo 1 tháng

Trong khi Philippines dự kiến sẽ mở lại một khung nhập khẩu có kiểm soát vào tháng 1/2026 thì Indonesia đã tăng cường thực thi lệnh cấm nhập khẩu gạo sau khi thu giữ 250 tấn gạo nhập lậu tại Sabang, Aceh. Giới chức đã niêm phong lô hàng và một kho chứa liên quan đến công ty bị cáo buộc đưa gạo vào mà lô hàng không có giấy phép nhập khẩu.

Tổng thống Indonesia đã cấm nhập khẩu gạo vì nguồn cung trong nước đang dồi dào. Sản lượng lúa năm 2025 dự kiến tăng 13,54%, đạt 34,77 triệu tấn, nhờ điều kiện canh tác thuận lợi và năng suất cao hơn. Riêng giai đoạn tháng 9 - 12 dự kiến đạt 9,5 triệu tấn. Giới chức trách Indonesia cũng cho rằng việc không nhập khẩu đã góp phần hạ nhiệt giá gạo toàn cầu.

Để tiếp tục củng cố an ninh lương thực, Tổng thống Indonesia đã chỉ đạo xây dựng 100 kho dự trữ mới do Bulog quản lý nhằm mở rộng khả năng lưu trữ gạo và ngô thu mua từ nông dân trong nước. Với ngân sách 5.000 tỷ rupiah (khoảng 300 triệu USD), dự án hướng đến tăng cường năng lực sau thu hoạch, nâng cao khả năng dự trữ của chuỗi cung ứng và hỗ trợ mục tiêu tăng sản lượng năm 2025.

Senegal, quốc gia châu Phi cũng đã thông báo tạm dừng khai báo nhập khẩu gạo trong 1 tháng để giải phóng lượng tồn kho nội địa lớn, khiến giá gạo 100% tấm của Ấn Độ giảm xuống 298 USD/tấn. Tồn kho Senegal tăng gấp đôi, làm nhu cầu giảm mạnh. Dù nguồn cung trong nước tăng, Senegal vẫn cần 1,65 triệu tấn nhập khẩu (70% nhu cầu).

Ghana - nước mua gạo nhiều thứ ba của Việt Nam trong 11 tháng năm 2025 cũng đang đối mặt khủng hoảng lúa nghiêm trọng với hơn 1 triệu tấn lúa tồn, trị giá khoảng 330 triệu USD, do cạnh tranh từ nhập khẩu giá rẻ, chi phí chế biến cao và các nhà máy đóng cửa. Nông dân yêu cầu cấm nhập khẩu tạm thời (6 tháng) đối với gạo, ngô, đậu tương; hỗ trợ tín dụng và cơ chế giá công bằng. Ghana kêu gọi đầu tư xây dựng nhà máy xay xát tại Hội nghị Gạo Thế giới 2025 nhằm xử lý dư thừa và giảm chi phí nhập khẩu.

×