Làm gì để miền núi tiến lên?

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thảo luận về việc gộp 3 chương trình phát triển kinh tế cho miền núi thành một chương trình. Đây là việc làm rất thiết thực. Tôi thấy các đại biểu Quốc hội đều thống nhất với chủ trương này. Điều đó cũng thể hiện quyết tâm của Đảng và Chính phủ về việc đưa miền núi tiến lên. Có lẽ hiện nay, khu vực miền núi vẫn là vùng còn nhiều nơi khó khăn nhất. Vì vậy, chủ trương của Chính phủ tập trung nguồn lực để đưa miền núi vươn lên là một quyết định hết sức đúng đắn…

Lâu nay, chúng tôi đã có mặt ở hầu khắp các tỉnh miền núi từ Tây Nguyên, Tây Bắc, Việt Bắc tới những vùng núi non ở miền Trung. Rất mừng là có nhiều gia đình bà con các dân tộc thiểu số đã vươn lên rõ rệt trong phát triển kinh tế.

Vừa qua, Hội Nông dân Việt Nam và báo Nông Thôn Ngày Nay/điện tử Dân Việt đã giới thiệu và tuyên dương rất nhiều điển hình nông dân ở miền núi đã vươn lên giàu có. Nhiều gia đình có thu nhập tới bạc tỷ! Điều này khẳng định, miền núi vẫn có thể vươn lên nếu như họ tiếp cận được với những cách làm hợp lý. Rất tiếc, những gia đình tiên tiến này còn quá ít. Vấn đề đặt ra là, làm cách nào để đông đảo bà con ở những vùng núi non có thể vươn lên mạnh mẽ. Tôi vẫn luôn đeo đẳng suy nghĩ “làm gì để miền núi tiến vượt miền xuôi”.

Bên cạnh rất nhiều khó khăn về đất đai, khí hậu, giao thông, thông tin, v.v.., miền núi cũng có những thuận lợi. Miền núi có diện tích đất đai hơn hẳn miền xuôi. Tuy đấy là những vùng đồi núi, đất đai khô cằn, khí hậu khắc nghiệt… nhưng nó lại phù hợp với một số cây trồng vật nuôi mà lâu nay ít người quan tâm tới. Xin hãy coi đó là tiềm năng mà chúng ta cần tập trung đầu tư để vực dậy thành những hướng sản xuất hiệu quả.

Nhiệm vụ phổ biến hiện nay ở miền núi là trồng rừng. Việc trồng rừng vừa đảm bảo phủ xanh, vừa đem tới thu nhập cho người dân. Công việc này rất nặng nề. Chúng ta còn rất nhiều nơi để đất trống, đồi núi trọc. Một phần lũ lụt vừa qua cũng là do rừng bị tàn phá hoặc đất rừng không có cây.

Chúng tôi xin mọi người quan tâm tới các loài cây lâm nghiệp đa tác dụng. Đó là các loại cây vừa làm nhiệm vụ phủ xanh, vừa đem tới thu nhập cao cho bà con nông dân. Mặt khác, chúng lại là loại cây vĩnh cửu, có thể sống tới hàng chục năm hoặc cả trăm năm! Ta có thể kể ra một vài đối tượng như: mắc ca, dổi, dẻ hạt lớn, hồi, quế, sấu, trám v.v.. Những loài cây này có tuổi thọ cao nhưng lại cho bà con thu nhập rất tốt.

Chúng tôi có rất nhiều địa chỉ các gia đình vươn lên giàu có nhờ trồng các loại cây này. Nhưng để phát triển các loại cây đó, dứt khoát, phải có sự tham gia của các doanh nghiệp. Chính phủ nên có các chính sách khuyến khích để huy động các doanh nghiệp cùng hợp lực với bà con nông dân. Vai trò của các doanh nghiệp vô cùng quan trọng. Khi nắm được hiệu quả của các loại cây này, họ có thể đầu tư cho bà con vốn liếng, kỹ thuật và tổ chức sản xuất lớn để rồi thu hoạch, chế biến và tiêu thụ. Họ mới đủ sức đưa sản phẩm ra những thị trường lớn, xuất khẩu sản phẩm ra thế giới…

Như tại Sơn La, tỉnh đã rất thành công khi đưa các loại cây ăn quả vào canh tác. Xoài, na, nhãn, vải… được bà con trồng kín trên những diện tích mà lâu nay chỉ có ngô và sắn. Thu nhập của nông dân tăng vọt! Tỉnh cũng đang quay lại với các giống cà phê và một số giống cây trồng khác như chuối, dứa… Điều rất hay là tỉnh đã mời được nhà máy Đồng Giao lên xây cả nhà máy chế biến ngay tại địa phương. Tôi nghĩ đây mới thực là “công, nông, liên minh”!

Ở miền núi, nguồn dược liệu của chúng ta vô cùng phong phú. Thế nhưng, ta thấy hổ thẹn khi Singapore, một đất nước nhỏ bé, cây cối ít ỏi nhưng lại làm ra rất nhiều loại thuốc từ thảo dược để cả thế giới đến tìm mua! Họ thường phải đi mua các nguồn cây dược liệu từ các nước khác để đưa về chế biến thuốc. Vậy, bao giờ Việt Nam chúng ta mới làm ra được các loại thuốc từ nguồn dược liệu rất phong phú trên khắp núi đồi? Để làm được việc này, Nhà nước cũng nên động viên và đầu tư cho các doanh nghiệp để thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp và bà con nông dân. Đây cũng là một hướng rất triển vọng cho nông dân.

Miền núi còn là nơi thuận lợi nhất để phát triển chăn nuôi. Ngoài lợn, gà ra, ta còn thế mạnh để phát triển chăn nuôi trâu, bò, dê, thỏ, v.v.. Một số gia đình nuôi ngựa bạch rất thành công. Đặc biệt các cơ sở nuôi bò sữa trên khắp đất nước đã giúp cho bà con có việc làm ổn định và thu nhập tốt.

Miền núi còn là nơi có hình thức du lịch rất phong phú và hấp dẫn. Phát huy tốt tiềm năng này, bà con ta trên vùng cao sẽ có cơ hội đổi đời…

Tôi không đủ sức liệt kê hết tất cả nhưng thế mạnh mà miền núi của chúng ta có để tiếp tục vươn lên. Vì vậy, khi tập trung các chương trình phát triển kinh tế cho miền núi vào một mối, chúng ta nên khai thác hết thế mạnh ở khu vực này. Rất cần có những chỉ đạo sát sao và cụ thể. Hết sức tránh việc chỉ đạo chung chung và cục bộ. Lãnh đạo chương trình nên là những người có uy tín cao, đủ sức tập hợp mọi lực lượng để đông tâm đóng góp cho miền núi.

Hy vọng, trong tương lai gần, miền núi sẽ có được những chuyển biến rõ rệt để bà con sớm vươn lên như mong muốn của Đảng và Chính phủ.

×