Tân Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng giải trình trước Quốc hội

Lần đầu phát biểu giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã dành sự quan tâm sâu sắc, theo dõi sát sao và có nhiều ý kiến phát biểu tâm huyết, thẳng thắn, mang tính xây dựng cho công tác bảo vệ môi trường.

Ông cho rằng những ý kiến này thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, tầm nhìn và sự đồng hành của Quốc hội, là nguồn động viên và động lực quan trọng để Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh những góp ý này sẽ được hiện thực hóa trong quá trình tham mưu, hoạch định, ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, qua đó không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đóng góp vào tiến trình phát triển bền vững của đất nước.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tư duy và phương thức phát triển bền vững của Việt Nam, khẳng định tinh thần đổi mới và hành động vì tương lai xanh.

Luật đã thiết kế nhiều chính sách đột phá, chuyển hướng rõ ràng từ cách tiếp cận thụ động, xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro và thúc đẩy các công cụ kinh tế theo thị trường.

Sau gần 4 năm triển khai, công tác bảo vệ môi trường đã có chuyển biến rõ nét. Nhiều cơ chế, chính sách mới bước đầu phát huy hiệu quả như thay đổi phương thức quản lý coi chất thải là tài nguyên, mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất trong tái chế, xử lý chất thải, và thúc đẩy cộng đồng tham gia giám sát.

Thực tiễn đã ghi nhận nhiều mô hình phát triển xanh, đô thị sinh thái, khu công nghiệp tuần hoàn được hình thành; việc ứng dụng công nghệ số và quan trắc tự động được mở rộng; chất lượng môi trường ở nhiều khu vực được cải thiện và nhận thức của toàn xã hội có chuyển biến rõ rệt.

Để minh chứng cho những kết quả này, Bộ trưởng dẫn ra các chỉ tiêu môi trường đã có sự cải thiện đáng kể so với mốc năm 2020.

Cụ thể, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị tăng từ 94,71% lên 97,28%; tỷ lệ khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung tăng từ 89,47% lên 95,37%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 42,03% và số cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã giảm từ 83 cơ sở xuống còn 38 cơ sở.

"Những kết quả này đã góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ phát triển bền vững toàn cầu, với thứ hạng 54/166 quốc gia, tăng 34 bậc so với năm 2016", ông Thắng cho hay.

Làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu quan tâm về quản lý rác thải sinh hoạt và rác thải nhựa, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đánh giá đây là thách thức lớn với khoảng 25,3 triệu tấn rác sinh hoạt phát sinh mỗi năm. Nguyên nhân hạn chế chủ yếu do hạ tầng kỹ thuật còn thiếu và yếu, cùng với thói quen của người dân còn chậm thay đổi.

Đối với ô nhiễm không khí, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ Kế hoạch hành động quốc gia giai đoạn 2026-2030, đề xuất các giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện thể chế đến kiểm soát nguồn thải và chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.

Về phân cấp, phân quyền, Bộ đã tham mưu cắt giảm 16% thủ tục hành chính và phân cấp khoảng 73% thủ tục cho địa phương, dự kiến sẽ tiếp tục phân quyền đến gần 90% sau khi sửa đổi Luật.

Liên quan đến bảo vệ rừng tự nhiên, tổng diện tích rừng toàn quốc năm 2024 đạt 14,87 triệu hecta, tỷ lệ che phủ đạt 42,03%. Người đứng đầu ngành nông nghiệp và môi trường cho biết, thời gian tới Bộ sẽ tham mưu Chính phủ tiếp tục chính sách đóng cửa rừng tự nhiên đến năm 2030.

Về phát triển thị trường carbon, hành lang pháp lý đã cơ bản hình thành và dự kiến trong năm 2025, Chính phủ sẽ ban hành 3 nghị định liên quan để tạo cơ sở cho doanh nghiệp triển khai.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế như Đoàn giám sát và các đại biểu đã chỉ ra như tình trạng suy thoái môi trường vẫn diễn biến phức tạp, ô nhiễm không khí và một số lưu vực sông chưa được giải quyết triệt để, hạ tầng xử lý chất thải còn hạn chế.

Nguyên nhân chủ quan được xác định là chủ yếu, do một số chính sách chưa được cụ thể hóa, năng lực cán bộ chưa đáp ứng và nguồn lực đầu tư còn thấp.

Để khắc phục những hạn chế này, trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, đột phá về thể chế, chính sách pháp luật, trọng tâm là kinh tế hóa môi trường.

Thứ hai, đột phá về quản lý chất thải, giải quyết các điểm nghẽn và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Thứ ba, đột phá về khoa học công nghệ và chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống quan trắc và xây dựng sàn giao dịch carbon.

Cuối cùng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý môi trường tinh thông nghiệp vụ.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định kết quả triển khai Luật mới chỉ là bước khởi đầu và nhiều thách thức vẫn còn ở phía trước.

"Với tinh thần “Bảo vệ môi trường cùng với phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trung tâm”, chúng tôi tin rằng, với sự quan tâm, giám sát của Quốc hội, sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và sự ủng hộ của toàn xã hội, Việt Nam nhất định sẽ tiếp tục tiến những bước vững chắc trên con đường phát triển xanh, bền vững, vì tương lai thịnh vượng và an lành cho các thế hệ mai sau", Bộ trưởng Trần Đức Thắng phát biểu.

×