Thượng tướng Lê Tấn Tới nêu lo ngại việc người dân đưa thông tin khiếu nại, tố cáo lên mạng xã hội Facebook, Telegram

Sáng 13/10, tiếp tục phiên họp thứ 50, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.

"Tuyệt đối không ủy quyền tiếp công dân"

Với kinh nghiệm 4 năm rưỡi làm Trưởng ban Dân nguyện và thực tiễn công tác tại địa phương, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng chất lượng tiếp công dân là yếu tố quan trọng nhất.

"Người tiếp công dân phải là người có thẩm quyền giải quyết. Nhưng thực tế việc ủy quyền phổ biến đã làm giảm hiệu quả công tác này", bà Hải nhấn mạnh.

Bà Hải chỉ ra tình trạng Chủ tịch UBND tỉnh, người có trách nhiệm tiếp dân mỗi tháng một lần, lại ủy quyền cho cấp phó, thậm chí xảy ra "ủy quyền của ủy quyền". Người được ủy quyền thường không có đủ thẩm quyền quyết định, chỉ mang tính tham mưu, khiến người dân phải đi lại nhiều lần mà không giải quyết được vấn đề.

"Chúng tôi đã giám sát tại 40/63 tỉnh thành trước đây và thấy việc ủy quyền này là phổ biến. Có những vụ việc, khi người dân gặp được người đứng đầu thì chỉ cần 15-20 phút là giải quyết xong", bà Hải dẫn chứng và đề nghị luật hóa quy định "người đứng đầu tuyệt đối không được ủy quyền việc tiếp công dân".

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ thực tiễn, đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch HĐND TP.Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai cho rằng quy định cứng như vậy có thể sẽ bị vi phạm do khối lượng công việc của người đứng đầu rất lớn.

"Nên quy định Chủ tịch tỉnh phải tiếp dân trực tiếp một số buổi tối thiểu, còn lại có thể ủy quyền theo vụ việc cụ thể. Như vậy vừa đảm bảo vai trò của người đứng đầu, vừa có độ mở", bà Mai đề xuất.

Tiếp công dân trực tuyến còn nhiều thách thức

Tại phiên thảo luận, các đại biểu thống nhất cần bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến. Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới nhấn mạnh sự cấp thiết của việc xây dựng một cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo.

Theo ông, dù Chính phủ đang triển khai, việc đưa nội dung này vào Luật sẽ là một sự chỉ đạo thống nhất, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để xúc tiến nhanh hơn.

Từ thực tiễn công tác, ông Tới chỉ ra bất cập trong việc xử lý các vụ việc tập trung đông người. Ông cho rằng, dù việc đảm bảo an ninh trật tự là trách nhiệm của công an, nhưng nếu chỉ dùng biện pháp mạnh có thể phản tác dụng.

"Trách nhiệm của lực lượng công an, đặc biệt là công an cơ sở, không thể giải quyết hết được một mình. Nếu đám đông khiếu nại với nguyện vọng phù hợp tâm lý và pháp luật, thì việc bắt xử lý khi họ lớn tiếng có thể càng làm lây lan sự phức tạp", ông phân tích.

Ủng hộ việc bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến, ông Lê Tấn Tới còn đề xuất nghiên cứu thêm các mô hình hiệu quả đã được áp dụng tại cơ sở như tiếp công dân tại nhà. Mô hình đã được triển khai tại Cần Thơ, Hậu Giang cho thấy hiệu quả khi Chủ tịch xã phân công cán bộ xuống tận nhà những người dân ở xa để lắng nghe và giải quyết tại chỗ.

Bên cạnh đó là tiếp công dân qua mạng xã hội. Một số xã đã lập nhóm Zalo để Chủ tịch xã trực tiếp nhận đơn thư, phân công xử lý và thông báo kết quả lại cho người dân một cách nhanh chóng.

Một vấn đề khác được ông Tới nêu ra là tình trạng người dân đưa thông tin khiếu nại, tố cáo lên các trang mạng xã hội như Facebook, Telegram. Những thông tin này có sức lan truyền rất lớn, gây ra những ảnh nghiêm trọng về uy tín và danh dự người khác.

"Như các Tổng thống trên thế giới, ví dụ Tổng thống Trump hay ông Putin, họ chỉ cần đưa lên trang mạng X một câu thôi là có tác động đến cả thế giới", ông Lê Tấn Tới nêu ví dụ về sức ảnh hưởng của mạng xã hội.

Theo ông, cấp thiết phải có chế tài rõ ràng đối với việc lạm dụng mạng xã hội để phát tán thông tin khiếu nại chưa được kiểm chứng, gây tổn hại cho người khác, kể cả khi họ đã rút đơn sau đó.

Từ góc độ của người trực tiếp xử lý đơn thư, Phó Chủ tịch HĐND TP.Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai cũng chia sẻ về tình trạng các đại biểu dân cử bị "truy cứu trách nhiệm" trên mạng xã hội.

"Đơn thư bị chụp và đưa ngay lên môi trường mạng, nói rằng tôi gửi những ông bà như thế này mà ba tháng rồi không thấy hướng dẫn, không thấy giải quyết gì", bà Mai nêu thực tế.

Trong khi đó, các đại biểu có thể đang trong quá trình xử lý đúng theo quy trình, cần thời gian để xác minh, chuyển đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền. Áp lực từ mạng xã hội có thể khiến quy trình chuẩn mực bị xáo trộn, thậm chí gây tâm lý hoang mang cho người xử lý.

Đặc biệt, thách thức còn lớn hơn với hình thức tiếp công dân trực tuyến. Bà Mai lo ngại về tình trạng công dân vào livestream, biến một buổi làm việc nghiêm túc thành một phiên "tố cáo" công khai. Đối với những vụ việc phức tạp, đã được giải quyết hết thẩm quyền nhưng công dân vẫn không đồng tình và tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm.

"Thực sự là chúng tôi gần như bất lực trước các công dân này. Chúng tôi thấy nên giải quyết, nếu được thì nên quy định rõ về việc tiếp trực tuyến nhưng đồng thời phải có điều kiện để chúng ta loại bỏ được những vấn đề phức tạp khi thông tin được đưa lên trực tuyến như vậy", bà Mai nói.

Theo tờ trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo do Phó Tổng Thanh tra Chính Phủ Lê Tiến Đạt trình bày, dự thảo Luật gồm 4 Điều.

- Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân.

- Điều 2. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại.

- Điều 3. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố cáo.

- Điều 4. Điều khoản thi hành.

Dự án Luật tập trung sửa đổi, bổ sung: Thể chế hóa chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Thể chế hoá chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Đẩy mạnh phân cấp phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, theo đó bổ sung quy định Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Tổng Thanh tra Chính phủ trong giải quyết tố cáo; bổ sung cơ chế xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo trong trường hợp không xác định được thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật hiện hành; giao Chính phủ quy định hình thức tiếp công dân trực tuyến.

Khắc phục những bất cập, khó khăn, vướng mắc đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, sửa đổi quy định tiếp công dân định kỳ của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; bổ sung quy định về tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại; bổ sung hình thức rút khiếu nại nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn giải quyết khiếu nại.

×