Trưởng ban Điều hành Quỹ hỗ trợ nông dân Trung ương gợi mở cách sử dụng vốn hiệu quả, vươn lên làm giàu, giảm nghèo bền vững

Làm gì để sử dụng đồng vốn hiệu quả

Tại tọa đàm trực tuyến: “Nguồn vốn quỹ hỗ trợ nông dân với mục tiêu hỗ trợ vốn cho nông dân xây dựng mô hình sản xuất, thúc đẩy liên kết, giảm nghèo bền vững”, do Báo NTNN/Dân Việt tổ chức, bà Nguyễn Thị Kim Hoa - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Trưởng ban Điều hành Quỹ hỗ trợ nông dân (HTND) cho biết, để triển khai các nhiệm vụ được Hội Nông dân Việt Nam giao trong việc hỗ trợ các chi tổ hội nghề nghiệp, sử dụng nguồn quỹ Hội hiệu quả từ đó đóng góp tích cực vào Chương trình mục tiêu Quốc gia giai đoạn 2021 – 2025, Quỹ HTND đã triển khai nhiều giải pháp trọng tâm, vừa đảm bảo tính linh hoạt, hiệu quả, vừa phát huy vai trò đặc thù của tổ chức Hội trong hỗ trợ nông dân.

Trong đó, Quỹ đã tập trung cho vay theo nhóm hộ từ 10 hộ trở lên, cùng sản xuất kinh doanh một loại sản phẩm. Mức vay tối đa lên đến 100 triệu đồng/hộ, không cần tài sản đảm bảo, tổng quy mô dự án có thể đạt tới 2 tỷ đồng. Cách làm này giúp hình thành các chi, tổ hội nông dân nghề nghiệp, là nền tảng quan trọng hình thành các tổ hợp tác, HTX kiểu mới, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị.

Thứ hai, Quỹ áp dụng mức lãi suất ưu đãi; quy trình cho vay đơn giản, nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ. Các bước cho vay, quản lý và thu hồi vốn được thực hiện thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và dễ giám sát.

Thứ ba, Hội Nông dân các cấp chủ động phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tư vấn pháp lý, hướng dẫn xây dựng thương hiệu, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, dạy nghề… Qua đó, giúp người vay sử dụng vốn đúng mục đích, phát triển sản xuất bền vững và có khả năng mở rộng quy mô.

Thứ tư, lựa chọn mô hình cho vay gắn với đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương. Quá trình cho vay được kết hợp với tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hội viên nông dân thành lập các chi, tổ hội nghề nghiệp và lồng ghép với các chương trình đào tạo, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật.

Thứ năm, phát huy lợi thế hệ thống tổ chức Hội, hướng dẫn hồ sơ vay, thẩm định phương án, giải ngân đến giám sát sử dụng vốn và thu hồi nợ. Nhờ đó, chất lượng vốn vay luôn được đảm bảo, hạn chế tối đa nợ quá hạn, không phát sinh tình trạng vay hộ, vay ké, xâm tiêu hay chiếm dụng vốn.

"Từ các giải pháp trên đã góp phần đưa nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân đến đúng người, đúng nhu cầu, đúng thời điểm và ngày càng phát huy hiệu quả trong thực tiễn", bà Hoa khẳng định.

Để sử dụng vốn vay hiệu quả, giúp vươn lên làm giàu và giảm nghèo bền vững, bà Hoa cho rằng người nông dân cần lập kế hoạch sử dụng vốn vay rõ ràng. Trong đó, phân tích nhu cầu, trước khi vay, người nông dân xác định rõ mục đích gì. Để giúp tránh tình trạng sử dụng vốn vay vào những mục đích không hiệu quả.

Lập kế hoạch kinh doanh cụ thể: Bao gồm các mục tiêu về năng suất, doanh thu, chi phí, và lợi nhuận. Kế hoạch này giúp đảm bảo rằng vốn vay sẽ được sử dụng đúng mục đích và có thể đạt được kết quả như mong muốn.

Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Trong đó, sử dụng giống cây trồng, vật nuôi đảm bảo chất lượng. Đặc biệt chọn giống cây trồng hoặc vật nuôi có năng suất cao, khả năng chống chịu tốt với thời tiết và dịch bệnh, giúp gia tăng hiệu quả sản xuất.

Đồng thời, áp dụng công nghệ vào sản xuất để giúp giảm chi phí lao động và nâng cao năng suất.

Bên cạnh đó, người nông dân cần lựa chọn những phương pháp canh tác bảo vệ môi trường, giảm sử dụng hóa chất, thuốc trừ sâu và tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ. Điều này không chỉ giúp bảo vệ đất đai mà còn tạo ra sản phẩm an toàn và bền vững hơn. Ngoài ra, ứng dụng các phương pháp canh tác thông minh, sử dụng giống cây trồng chịu hạn, mưa nhiều, hoặc biến đổi khí hậu.

Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Tìm kiếm thị trường đầu ra ổn định; Chuyển đổi sang sản xuất nông sản sạch

Quản lý tài chính và chi tiêu hợp lý. Trong đó, quản lý tài chính tốt để tránh tình trạng lãng phí vốn vay. Cần phải chi tiêu rõ ràng, ưu tiên cho những khoản chi cần thiết nhất cho sản xuất.

Đảm nợ vay được thanh toán đúng kỳ hạn để tránh lãi suất cao. Tránh vay quá nhiều cùng một lúc, làm tăng gánh nặng trả nợ.

Nâng cao kiến thức và kỹ năng quản lý, tham gia các lớp học, hội thảo về nông nghiệp, quản lý tài chính, kỹ thuật canh tác hiện đại để nâng cao kiến thức và kỹ năng quản lý; Xây dựng mạng lưới hỗ trợ.

"Để sử dụng vốn vay hiệu quả và phát triển bền vững, người nông dân phải tính toán cẩn thận trong việc vay vốn và chi tiêu, nâng cao năng lực sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật và đổi mới phương thức canh tác. Ngoài ra, việc quản lý tài chính chặt chẽ, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm sẽ giúp nông dân giảm nghèo bền vững và tiến tới làm giàu", bà Hoa cho hay.

Nhiều mô hình hiệu quả, để lại dấu ấn tích cực

Theo bà Hoa, qua thực tiễn triển khai, đã xuất hiện nhiều mô hình hiệu quả, để lại dấu ấn tích cực. Theo đó, Quỹ không đơn thuần cho vay vốn, mà cho vay có định hướng, thông qua hình thức dự án nhóm hộ gắn với chi, tổ hội nghề nghiệp. Đây là cơ sở hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã kiểu mới, giúp hội viên, nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi.

Phát huy tối đa vai trò hệ thống tổ chức Hội, cán bộ Hội Trung ương đến tận các thôn, ấp, bản đều tham gia tích cực vào tất cả các công đoạn của quy trình cho vay vốn. Đây là lợi thế riêng có tổ chức Hội giúp đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả.

Các cấp Hội lồng ghép hoạt động cho vay với các chương trình chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nghề, xây dựng thương hiệu, kết nối đầu ra sản phẩm... Qua đây, hội viên, nông dân không chỉ được tiếp cận vốn vay mà còn có kiến thức, kỹ năng và cơ hội tham gia thị trường.

Lựa chọn mô hình cho vay của Quỹ HTND phù hợp với tiềm năng, lợi thế địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư và tính bền vững của mô hình.

Đảm bảo chất lượng tín dụng. Nhờ quy trình quản lý vốn chặt chẽ, công khai, minh bạch, kết hợp với sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống cán bộ Hội, chất lượng vốn vay Quỹ luôn được đảm bảo. Nợ quá hạn thấp, hạn chế tình trạng vay hộ, vay ké, chiếm dụng hay sử dụng sai mục đích.

Tuy nhiên, theo bà Hoa, dù đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng thực tiễn triển khai hoạt động cho vay Quỹ cũng gặp nhiều khó khăn.

Thứ nhất, quy mô vốn nhỏ trong khi nhu cầu rất lớn. Nguồn vốn Quỹ hiện nay chỉ mới đáp ứng 50% nhu cầu của hội viên, nông dân, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, nơi hội viên nông dân ít có điều kiện tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Điều này đặt ra áp lực trong việc lựa chọn phương án vay phù hợp, ưu tiên đúng đối tượng, tránh dàn trải nhưng cũng không để sót nhu cầu cấp thiết.

Thứ hai, khó khăn trong chuyển đổi từ sản xuất hộ gia đình sang tổ chức liên kết. Việc hình thành các chi, tổ hội nghề nghiệp theo mô hình tổ chức sản xuất liên kết chuỗi là một xu hướng cần thiết, tuy nhiên đây là quá trình cần thời gian, đòi hỏi sự thay đổi tư duy của người nông dân. Thực tế, tâm lý sản xuất nhỏ lẻ, ngại liên kết, thiếu niềm tin giữa các thành viên vẫn còn khá phổ biến, khiến việc tổ chức hoạt động chung gặp nhiều khó khăn.

Thứ ba, năng lực xây dựng phương án sản xuất của hội viên còn hạn chế. Nhiều hội viên chưa có kỹ năng lập phương án sản xuất kinh doanh, chưa nắm vững các yếu tố thị trường, kỹ thuật, phương án sử dụng vốn hiệu quả… dẫn đến phương án thiếu tính khả thi. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ từ đội ngũ cán bộ Hội trong quá trình lập hồ sơ, thẩm định và giám sát sau giải ngân.

Thứ tư, đầu ra sản phẩm còn thiếu ổn định. Nhiều mô hình liên kết ban đầu hoạt động tốt, nhưng không có sự hỗ trợ kết nối thị trường và truyền thông sản phẩm thường xuyên dẫn đến rất dễ bị ảnh hưởng khi thị trường biến động. Khi đầu ra không đảm bảo, hiệu quả sản xuất bị ảnh hưởng, từ đó tác động trực tiếp đến khả năng thu hồi vốn, tái đầu tư và niềm tin của người dân vào mô hình.

Tập trung xây dựng các mô hình điển hình từ nguồn vốn Quỹ HTND

Nhằm lựa chọn và hỗ trợ các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Theo bà Hoa, thời gian tới Quỹ HTND sẽ chỉ đạo tập trung xây dựng các mô hình điển hình từ nguồn vốn Quỹ HTND, có sức lan tỏa, ưu tiên các nội dung sau:

- Ưu tiên các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao:

Tăng năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất: Ưu tiên các mô hình áp dụng công nghệ mới như: tưới nhỏ giọt, nhà màng, nhà lưới, cảm biến môi trường, công nghệ sinh học...

Chuyển đổi số trong nông nghiệp: Hỗ trợ các mô hình ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, giám sát qua thiết bị thông minh.

Khả năng nhân rộng: Mô hình cần có tính khả thi để áp dụng cho nhiều hộ, nhiều vùng khác nhau.

- Ưu tiên mô hình nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ

An toàn thực phẩm và thân thiện môi trường: Ưu tiên các mô hình không sử dụng hoặc sử dụng rất hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học.

Đáp ứng tiêu chuẩn thị trường cao: Các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ… để phục vụ nhu cầu xuất khẩu hoặc thị trường trong nước cao cấp.

Hướng tới sản phẩm có thương hiệu: Góp phần xây dựng thương hiệu nông sản địa phương gắn với vùng nguyên liệu, chỉ dẫn địa lý.

- Ưu tiên mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu

Sử dụng giống chịu hạn, chịu mặn, ngập úng: Nhằm đảm bảo ổn định sản xuất trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Tái sử dụng tài nguyên và tuần hoàn: Như sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm phân hữu cơ, hệ thống biogas, mô hình VAC (vườn – ao – chuồng).

Giảm phát thải khí nhà kính: Hỗ trợ mô hình thân thiện môi trường, giảm khí thải trong trồng trọt và chăn nuôi.

- Ưu tiên liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị

Liên kết giữa nông dân – HTX – doanh nghiệp: Tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm, giảm rủi ro thị trường.

Tạo vùng nguyên liệu tập trung: Giúp đáp ứng yêu cầu sản lượng lớn, đồng đều của thị trường trong nước và quốc tế.

Có cam kết đầu ra ổn định: Ưu tiên các mô hình có hợp đồng liên kết tiêu thụ hoặc đầu tư từ doanh nghiệp.

- Ưu tiên hộ nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã yếu thế

Nông dân nghèo, cận nghèo, phụ nữ, dân tộc thiểu số: Có khả năng sản xuất nhưng thiếu vốn, thiếu cơ hội tiếp cận công nghệ.

Tăng cơ hội tiếp cận tài chính vi mô: Hỗ trợ vốn không chỉ về tài chính mà còn kết hợp đào tạo kỹ năng sản xuất, quản lý vốn.

- Gắn hỗ trợ vốn với chuyển giao kỹ thuật và đào tạo

Quỹ HTND không chỉ giải ngân vốn, mà còn phối hợp với các đơn vị khuyến nông, viện nghiên cứu, doanh nghiệp để hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo kỹ năng quản lý, xây dựng thương hiệu, marketing… cho nông dân.

Giám sát và đánh giá hiệu quả mô hình để điều chỉnh, nhân rộng các mô hình tốt.

×