Xóa nhà tạm, nhà dột nát khó thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp

Xóa nhà tạm, nhà dột nát gặp khó về nguồn lực tài chính

Tại tọa đàm “Tập trung gỡ vướng khó khăn để hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát” do Báo NTNN/Dân Việt tổ chức, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Chuyên gia kinh tế, giảng viên cao cấp Học viện Tài chính cho biết, xóa nhà tạm, nhà dột nát là một chủ trương lớn, rất nhân văn của Đảng, Nhà nước, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đem lại ý nghĩa quan trọng trên nhiều khía cạnh như khẳng định tình dân tộc, nghĩa đồng bào, thể hiện trách nhiệm, tình thương, sự sẻ chia của cả cộng đồng.

Việc triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Trong đó, việc xây dựng nhà mới và phá dỡ nhà tạm, nhà dột nát đã trở thành một trong những động lực phát triển mạnh mẽ trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, khó khăn cần được tháo gỡ, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có các nghị quyết và chỉ thị nhằm giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong việc xóa nhà tạm, nhà nát. Trong đó, Chỉ thị số 42 năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ quy định về quan điểm, mục tiêu và giải pháp nhằm tạo cơ sở pháp lý cho cả hệ thống chính trị cũng như toàn xã hội chung tay vào việc xóa nhà ở, nhà dột nát cho những đối tượng chính sách, những người yếu thế trong xã hội. Chỉ thị này là lời hiệu triệu để toàn xã hội chung tay vào lĩnh vực này.

Cùng với đó, Nghị quyết số 124 năm 2025 của Chính phủ xác định rõ những kết quả đạt được và những nhiệm vụ cần đẩy mạnh để hoàn thành việc xóa nhà ở, nhà dột nát cho hộ nghèo và đối tượng yếu thế trong xã hội vào cuối năm 2025. Nghị quyết này tạo khuôn khổ pháp lý để huy động mọi lực lượng, nguồn lực trong xã hội vào công tác xóa nhà dột nát, vì phải có cơ sở pháp lý và chính sách rõ ràng thì công tác này mới được chỉ đạo thống nhất.

Về những khó khăn, ông Thịnh đánh giá vẫn còn khó khăn về nguồn lực tài chính trong việc triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát. Trong đó, nguồn lực tài chính là yếu tố quan trọng nhất để hoàn thành mục tiêu xóa nhà dột nát trong cả nước.

Trong thời gian qua, việc huy động nguồn lực tài chính gặp nhiều khó khăn, cần phải chia sẻ, tháo gỡ những khó khăn này. Do đó, cần có sự quan tâm, chỉ đạo từ Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ để bảo đảm nguồn lực tài chính cho công tác xóa nhà dột nát.

"Với mục tiêu là chúng ta tập trung cho cái việc phát triển kinh tế cũng như đáp ứng các yêu cầu trước mắt và vì thế cho nên nguồn lực tài chính của chúng ta phải được các cơ quan quản lý nhà nước đưa ra như là một cái biện pháp. Từ đó, chúng ta có những cái ưu tiên nguồn lực cơ sở hạ tầng về phát triển kinh tế xã hội để mà đáp ứng các đổi thay về mặt kinh tế, chính trị xã hội và chúng ta cũng biết rằng là cái nguồn lực này nó còn rất nhiều khó khăn. Chính vì vậy, cho nên việc mà chúng ta xem xét tinh thần đưa các cái nguồn lực xây dựng, phát triển kiến tạo thị trường cho cái hoạt động phát triển kinh tế xã hội là bao nhiêu, nó phải được xem xét một cách chắc chắn và từ đó đảm bảo cái hoàn thành nó được thực thi trong một cái giới hạn nhất định", ông Thịnh nói.

Thiếu cơ chế để thu hút doanh nghiệp tham gia hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, trong xu thế mới, kỷ nguyên vươn mình, rõ ràng, đã đến lúc các tập đoàn Nhà nước lẫn tư nhân phải trở thành đầu tàu, hạt nhân trong tổ chức sản xuất, từ đó, có thể tạo ra được sản phẩm, hàng hóa, năng lực, khả năng cạnh tranh với thế giới.

“Trong việc xóa đói giảm nghèo, chúng ta tạo ra sự phát triển bền vững chính là mục tiêu lâu dài để phát triển nhân lực có chất lượng, kỹ thuật, hiệu quả trong tương lai. Đây là bài toán lâu dài mà các doanh nghiệp lớn đặc biệt doanh nghiệp Nhà nước cần có kế hoạch cụ thể, ở đâu, ra sao, như thế nào? Từ đó, sự hỗ trợ của các tập đoàn lớn mới có hiệu quả. Vì thế, chúng ta kêu gọi sắp xếp, làm sao định hướng có kế hoạch, tiến độ, để trong tháng 8/2025, chúng ta có thể xóa nhà tạm, nhà dột nát. Nếu như chúng ta không đặt lại trở thành nhiệm vụ cho các tập đoàn, doanh nghiệp, không có kế hoạch về mặt tài chính, tổ chức, thì không thể thực hiện được. Để chúng ta trở thành những người đóng góp lớn cho phong trào nhân văn của Nhà nước”, ông Thịnh đề xuất.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cũng cho rằng, hiện đã thực hiện nhiều giải pháp để thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia vào việc xây dựng nhà ở bền vững. Trong đó có giải pháp là giảm số tiền chịu thuế của doanh nghiệp trong năm. Cơ quan thuế bao giờ cũng giảm trừ, luật thuế nhà nước cũng cho giảm trừ không tính thuế thu nhập.

“Chúng ta muốn các nhà đầu tư tư nhân tham gia vào nhiều hơn đối với việc phát triển nhà ở xã hội, xóa nhà tạm, nhà dột nát, quan trọng nhất có lẽ là vấn đề công khai minh bạch và tạo niềm tin. Thực tế, nhiều doanh nghiệp muốn đến tận nơi để khảo sát tình hình, xây dựng nhà ở vì họ có suy nghĩ đồng tiền họ bỏ ra phải đúng đối tượng, đảm bảo chất lượng nhà ở, đảm bảo uy tín của doanh nghiệp. Nếu đầu tư xây dựng không đúng đối tượng hoặc xây dựng chất lượng nhà ở không tốt, ồ ạt sẽ rất dễ xảy ra tình trạng người đáng được ở thì không được ở, làm xói mòn lòng tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư, tư nhân”, ông Thịnh chia sẻ.

Ngoài ra, phải xác định mức độ ưu tiên với tùy ngôi nhà. Những người đang có nhà xập xệ không thể ở được thì phải được ưu tiên xây dựng trước. Việc này được quy hoạch từng làng, xã, địa phương, để người dân được ở trong nhiều năm, tránh tình trạng đường một nẻo, nhà một nơi.

“Chúng ta phải chia tiến độ thực hiện, cái nào cần làm ngay, cái nào cần để lâu hơn. Nếu như chính quyền địa phương không thống kê, cụ thể hóa số lượng căn nhà cần xây và tiến độ thực hiện thì khó có thể huy động nhà đầu tư tư nhân được. Bản thân các thôn, bản, làng, xã phải chủ động thống kê, dự toán… Doanh nghiệp xây dựng có kế hoạch, có hỗ trợ của chính quyền địa phương và sự giúp đỡ của chính người dân. Sự kết hợp này sẽ khiến cho việc xây dựng nhà ở và sự đầu tư từ doanh nghiệp tư nhân nhiều hơn, doanh nghiệp tư nhân bỏ tiền xây dựng không phải thu lợi nhuận cho họ mà là vì sự phát triển của địa phương”, ông Thịnh nhấn mạnh.

×