Xử lý vi phạm hành chính ở TP.HCM, khắc phục hậu quả… trần ai

Ngày 5/9, UBND TP.HCM công bố bản báo cáo tổng kết thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Đáng chú ý, trong báo cáo này, UBND TP.HCM cho biết: Các biện pháp khắc phục hậu quả thường xuyên được áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính; buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép.

Hoặc, buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại; buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh… Việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, góp phần tạo ra sức răn đe, làm tăng ý thức chấp hành pháp luật của đối tượng vi phạm, đặc biệt trong trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính…

Tuy nhiên, thời gian qua, việc tổ chức thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế do các cá nhân, tổ chức vi phạm thường không tự giác chấp hành khắc phục hậu quả.

"Trong khi đó, pháp luật xử lý vi phạm hành chính chưa hướng dẫn, quy định cụ thể các biện pháp cưỡng chế thi hành biện pháp khắc phục hậu quả. Lực lượng thực thi công vụ còn mỏng, đặc biệt sau sắp xếp, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Điều này khiến cho việc thực thi pháp luật đã khó khăn, càng khó khăn hơn" – Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Thọ cho biết.

Ngoài ra, đối với việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả “Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính”, trên thực tế, còn nhiều bất cập, do có những vụ việc phức tạp. Hoặc vi phạm diễn ra trong thời gian dài nhưng lại thiếu quy định hướng dẫn cụ thể về cách xác định chính xác số lợi bất hợp pháp.

Theo quy định tại Điều 119 Luật Xử lý vi phạm hành chính, có 9 biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Trong đó, biện pháp “Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề” là biện pháp được áp dụng thường xuyên, phổ biến. Vì biện pháp này có thể được áp dụng trong mọi lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính và có hiệu quả cao trong việc ngăn chặn hành vi vi phạm hành chính. Cũng như bảo đảm cho việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Thế nhưng, qua thực tiễn áp dụng biện pháp “Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề” phát sinh khó khăn, vướng mắc như sau: Việc quản lý, bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề bị tạm giữ đòi hỏi phải có kho, nơi lưu giữ…

Tuy nhiên, do quỹ đất, hạ tầng còn hạn chế, thực tế nhiều nơi tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính chưa bảo đảm về cơ sở vật chất, các điều kiện bảo quản. Dẫn đến tình trạng nhiều tang vật, phương tiện bị hư hỏng, giảm giá trị do các nguyên nhân khách quan như thời tiết, độ ẩm; số lượng tang vật, phương tiện bị tạm giữ tăng cao, gây áp lực về bố trí phương tiện vận chuyển, kho bãi tạm giữ. Đặc biệt là kho, bãi chuyên dụng, đủ điều kiện để bảo quản các tang vật là hàng hóa dễ hư hỏng, dễ cháy nổ.

Mặt khác, quy trình xử lý đối với tang vật, phương tiện không xác định được người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp còn nhiều thủ tục. Thời gian thực hiện kéo dài, dẫn đến khó khăn trong công tác lưu giữ, bảo quản như một số hàng hóa bị hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng, không còn giá trị sử dụng, gây tồn đọng, ùn ứ tại các nhà, kho, bãi tạm giữ, làm tăng chi phí thuê kho bảo quản…

Được biết, từ năm 2013-2024, tổng số vụ bị xử phạt vi phạm hành chính trên địa bàn TP.HCM là 5.111.319 vụ. Trong đó, khu vực TP.HCM cũ: 4.657.877 vụ; khu vực Bình Dương: 166.823 vụ; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu: 286.619 vụ.

Tổng số quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 5.381.016 quyết định. Trong đó, khu vực TP.HCM cũ: 4.952.032 quyết định; khu vực Bình Dương: 164.507 quyết định; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu: 264.477 quyết định.

Tổng số tiền phạt thu được từ xử lý vi phạm hành chính trên 9.639,8 tỷ đồng (khu vực TP.HCM cũ: 7.525,5 tỷ đồng; khu vực Bình Dương: 923,6 tỷ đồng; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu: 1.190,6 tỷ đồng).

×