Bài dự thi "Việt Nam trong tôi": “Huân chương Vị Xuyên” được đúc từ bột đá

Vùng núi đá biên giới Vị Xuyên - Hà Giang (nay Tuyên Quang) cây lá đã xanh tươi trở lại, nhưng dấu tích chiến tranh vẫn in đậm trong tâm trí của người dân đất Việt. Với Vị Xuyên:

Huân chương được đúc từ bột đá

Đất biên cương thành trang ghi tội ác kẻ thù

Lịch sử mấy ngàn năm giữ nước

Đã thêm trang Vị Xuyên đánh cho quân xâm lược quay đầu...

Có một bài ca không quên

Ngày ấy, khi “tiếng súng đã vang trên bầu biên giới”, cũng như những thanh niên tuổi đôi mươi ở mọi miền đất nước, chúng tôi ai ai cũng hăm hở lên đường bảo vệ Tổ quốc. Đầu năm 1984, chúng tôi nhập ngũ, rồi có mặt tại mặt trận Vị Xuyên – Hà Giang, nơi cuộc chiến chống chống quân Trung Quốc xâm lược ác liệt nhất ngày đó. Chính nơi điểm tựa tiền tiêu này, mỗi tấc đất, hốc đá, ngọn cỏ vùng biên giới Vị Xuyên đều thấm đẫm máu xương của bao cán bộ, chiến sĩ. Tình yêu thương đồng đội như ngọn lửa nhen lên, rực cháy trong trái tim của bao tân binh lần đầu tiên cầm súng chiến đấu.

Vị Xuyên, ngày chúng tôi trở lại “tìm về ký ức tuổi đôi mươi”, khung cảnh và cuộc sống của người dân nơi đây đã thay đổi quá nhiều. Ký ức bám đá đánh giặc ùa về trong xúc động. Từng tên đất, tên làng cùng với những kỷ niệm một thời áo lính cứ hiện về trong tâm trí.

Mới hơn 2 tháng huấn luyện, nhưng tiếng súng biên giới ngày càng nóng bỏng. Một đêm trời mưa lạnh, tiếng nổ của đạn pháo, ánh sáng của hỏa châu miền sơn cước tỏa sáng đến từng những tảng đá đã biến thành bụi trắng, những gốc cây bị cháy đen như những nhân chứng tội ác của kẻ thù. Đơn vị đang sinh hoạt thì nhận được hiệu lệnh báo động “cơ động chiến đấu”. Ba hồi còi vang lên, chỉ sau 20 phút, đơn vị hàng ngũ chỉnh tề, súng ống, trang bị phương tiện đầy đủ. Mặc dù đã xác định nhiệm vụ, nhưng đến giờ phút hành quân lên biên giới trực tiếp chiến đấu, chúng tôi vẫn không khỏi hồi hộp, lo lắng và xúc động. Nhiều đứa đã tranh thủ viết vội lên tờ giấy: “Ba mẹ ơi, anh chị ơi! Con đã lên chốt rồi, chúc gia đình bình an mạnh khỏe…”, để rồi khi đi qua những ngôi làng nhờ bà con gửi hộ thư về cho gia đình.

Máu lửa Vị Xuyên

Đêm cheo leo, núi đá tai mèo dựng đứng. Đội hình đi qua Thanh Thủy rồi đến hang Dơi, tới làng Mè thì trời vừa sáng. Đại đội dừng lại ẩn trú.

Sau một tuần thực hiện nhiệm vụ vận chuyển đạn dược lên tuyến trên, vận chuyển thương binh, tử sĩ về tuyến sau, đã quen với tiếng hít, tiếng nổ của đạn pháo, cuộc sống và không khí chiến đấu trên chiến trường, chúng tôi bắt đầu mang ba lô cơ động qua “Thác âm phủ”, “Thung lũng gọi hồn”, “Ngã ba cửa tử”, “Đồi đài quan sát” và cuối cùng là trèo lên ba cái thang dây, mỗi cái trung bình dài 20-40m để lên chốt ở điểm cao núi đá 673- Vị Xuyên.

Điểm cao 1509, 685, 673, 468 và bình độ 400… ngày đêm hứng chịu hàng ngàn quả đạn pháo, lửa khói không bao giờ tắt. Trong cái tột cùng tội ác của kẻ thù, lửa không thể thiêu rụi mà ngược lại còn tiếp thêm ý chí cho đồng đội nơi đây. Sau ngọn lửa bom đạn của kẻ thù là tinh thần chiến đấu hết mình để giữ vững biên cương Tổ quốc, là tình yêu thương, tình đồng chí đồng đội và lòng thiết tha yêu quý hòa bình. Khói lửa của chiến tranh đã gợi lại ký ức về làng quê biển mặn, con sông nhỏ, con đường làng cát trắng, nước mắt và lời mẹ dặn lúc ra đi, và em, và bạn bè, và trường lớp… Tất cả là nỗi nhớ lung linh, đẹp và thánh thiện.

Suốt những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc, các chiến sĩ ở Vị Xuyên nói chung, ở Đại đội 7, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 881, Sư đoàn 314, Quân khu 2 đơn vị của chúng tôi nói riêng, đã anh dũng, mưu trí, kiên cường chiến đấu, quyết tâm giữ gìn từng viên đá, mỏm đồi, vách núi, điểm cao với lời thề “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Làm sao quên được hình ảnh và tiếng gọi “Mẹ ơi!” của những đồng đội trước lúc hy sinh, làm sao quên được những giọt nước mắt, cái bắt tay như nắm chặt lần cuối cùng của bạn.

Bom đạn, nắng mưa không dừng bước, mỗi cung đường đi qua, mỗi địa danh thôn xóm, núi cao, sông, suối, hình ảnh và tình cảm của bà con các dân tộc dành cho bộ đội đều ghi dấu ấn đậm nét, người lính Vị Xuyên, gắn với bao công sức, mồ hôi và xương máu đồng đội.

Thời gian trôi qua đã 41 năm, tôi cùng những người lính may mắn trở về với người thân gia đình, nhưng vẫn còn nhiều đồng đội hy sinh vì Tổ quốc mà giờ đây hài cốt của họ vẫn còn nằm lại ở chiến trường, ở vách núi, khe đá... Trên 1.860 liệt sĩ ở Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, hàng thẳng hàng, lối thẳng lối “quân ngũ chỉnh tề, quân dung tươi tỉnh”, vẫn ngày đêm thao thức, trường tồn cùng với sự phát triển của dân tộc.

Nếu như trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đất nước ta viết nên trang sử về trận Điện Biên Phủ hào hùng; trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Thành Cổ Quảng Trị đã khắc ghi tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”; đến cuộc chiến đấu chống quân xâm lược ở biên giới phía Bắc, ý chí của quân dân cả nước lại được thể hiện “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”… Đây là những vùng đất thiêng, những địa danh lịch sử nổi tiếng được nhiều người biết và tìm về để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sĩ.

Trong tầm mắt, những đỉnh núi đá trước đây bị vùi dập hàng ngàn quả đạn pháo trong một ngày, bạc trắng, bụi đá phủ dày, nay cây cối đã phủ đầy một màu xanh của sự sống.

Đồng hành cùng người vợ từ Gia Lai trở lại thăm chiến trường xưa, chúng tôi lặng lẽ thắp nén hương thơm, lau từng phần mộ cho đồng đội mình ở Nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên, ở Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên điểm cao 468 mà lòng quặn đau và không cầm được nước mắt nhớ thương đồng đội.

Làm sao quên được những cơn mưa rừng như trút nước, ba anh em tôi ở trong một cái hang đá nhỏ. Như thành lệ cứ đến khoảng 8 giờ 30 phút trong ngày thì kẻ địch dừng bắn pháo đến 9 giờ, lúc này được coi là thời gian “hòa bình trong chiến tranh”, phía bên kia biên giới chúng bắc loa tu hú kêu gọi… Kệ, những người lính chúng tôi tranh thủ nấu cơm, lấy nước, tắm giặt… Đây cũng là thời gian mà cánh lính trẻ hay viết thư về nhà với nỗi nhớ quê hương, cha mẹ, bạn bè, nhất là người yêu (nhưng ít đứa có) đến cồn cào, cháy bỏng.

Thời gian trôi qua đã lâu, nhưng “ký ức một thời máu lửa” của chúng tôi, những người lính Vị Xuyên đến nay đã U70 vẫn vẹn nguyên như buổi ban đầu. Cây lá ở Vị Xuyên đã xanh tươi trở lại, dòng sông Lô vẫn hiền hòa xuôi chảy, dấu tích của cuộc chiến bảo vệ biên giới thiêng liêng của Tổ quốc và những hy sinh mất mát để giữ từng tấc đất, từng mỏm đá của hàng nghìn liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến ác liệt vẫn còn đó. Những chứng tích hào hùng và bi thương đó luôn nhắc nhở về chủ quyền biên giới, về cương vực lãnh thổ ngàn đời cha ông để lại; nhắc nhở mỗi người dân nước Việt về: Hòa bình, Độc lập, Tự do, Tự cường!

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh, Báo NTNN/Điện tử Dân Việt tổ chức cuộc thi viết "Việt Nam trong tôi", nhằm tạo một bức tranh đa sắc về hành trình 80 năm của đất nước – từ ngày khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến một Việt Nam hòa bình, vươn mình mạnh mẽ hôm nay. Đối tượng dự thi là toàn bộ công dân Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam và nước ngoài, người nước ngoài đang sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.

Xem Thể lệ cuộc thi tại đây.

×