Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Nguyễn Đắc Vinh lý giải nguyên nhân cần lộ trình tăng lương cho lĩnh vực giáo dục, y tế

Sáng 17/11, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển giáo dục và đào tạo.

Đề xuất đột phá về tuyển dụng và đãi ngộ giáo viên

Với tư cách là một nhà giáo, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) bày tỏ sự vui mừng khi Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ra đời, đánh giá rất cao và đặt đúng vị trí của ngành, khẳng định "giáo dục đào tạo quyết định đến tương lai, vận mệnh của đất nước, dân tộc". Ông cho rằng Nghị quyết của Quốc hội phải thể chế hóa các chủ trương này ở mức không thấp hơn, thậm chí phải cao hơn những định hướng mà Nghị quyết 71 đã đề ra, nhằm thực sự nâng tầm giáo dục.

Phân tích các chính sách cụ thể, ông Cường đặc biệt ủng hộ việc giao cho Sở Giáo dục và Đào tạo đứng ra tổ chức tuyển dụng và quản lý đội ngũ nhà giáo trong toàn tỉnh. Theo ông, đây là “đột phá rất lớn” bởi Sở Giáo dục và Đào tạo là đơn vị hiểu rõ nhất yêu cầu chuyên môn, từ đó sẽ tuyển được những nhân sự phù hợp nhất. Cơ chế này sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên cục bộ mà không thể điều chuyển như hiện nay, đồng thời tạo ra một mặt bằng chất lượng chung cho đội ngũ.

Về chính sách đãi ngộ, đại biểu đồng tình với việc áp dụng mức phụ cấp ưu đãi 70% đối với giáo viên mầm non, phổ thông và 100% đối với người công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.

“Tối qua xem đoạn phim tài liệu về một cô giáo vùng cao, tôi gần như rơi nước mắt. Cô giáo ấy đã hy sinh tất cả, lăn lộn đi gánh gạo, gánh rau… để các em học sinh ở trường nội trú có đồ ăn. Đó là sự hy sinh vô cùng lớn”, ông Cường xúc động chia sẻ và nhấn mạnh, đãi ngộ xứng đáng không chỉ giúp nhà giáo yên tâm công tác, mà người hưởng lợi cuối cùng chính là người học.

Băn khoăn về một bộ sách giáo khoa thống nhất

Liên quan đến vấn đề sách giáo khoa, đại biểu Hoàng Văn Cường ủng hộ việc Bộ Giáo dục và Đào tạo cung cấp một bộ sách thống nhất trên toàn quốc để mọi học sinh đều có tài liệu, nhưng không đồng tình với việc Bộ đứng ra biên soạn một bộ sách duy nhất.

“Nếu chúng ta quay lại viết ra một bộ sách rồi dạy theo bộ sách đó thì tôi cho rằng đấy là điều rất đáng lo ngại cho sự phát triển, đổi mới tư duy, tạo ra sáng tạo cho các thế hệ tương lai... Phải tránh chuyện học và thi theo đúng cuốn sách đấy. Điều đó tôi cho rằng tối kỵ đối với sự phát triển tư duy”, ông Cường nêu quan điểm.

Đại biểu Ma Thị Thuý (đoàn Tuyên Quang) bày tỏ đồng tình khi dự thảo nghị quyết nêu thực hiện cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh hoàn thành vào năm học 2030.

Theo bà Thuý, đây là chính sách rất lớn, mang ý nghĩa sâu sắc về phúc lợi xã hội và công bằng trong giáo dục.

“Sách giáo khoa không chỉ là công cụ học tập mà còn là biểu tượng của tri thức, là phương tiện đầu tiên để mọi trẻ em tiếp cận quyền học tập bình đẳng được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận. Chủ trương miễn phí sách giáo khoa là một bước tiến thể hiện tính nhân văn xã hội chủ nghĩa của nền giáo dục nước ta”, đại biểu nói và đề nghị cân nhắc kỹ về tính công bằng và khả năng thực hiện.

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (đoàn Hà Nội) cho rằng việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa là nội dung quan trọng, nếu không sẽ rất khó điều chỉnh, cập nhật chương trình. Bà nhấn mạnh Nhà nước phải đóng vai trò trụ cột trong việc này cũng như triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa.

Tuy nhiên, theo bà Hà, dự thảo chưa làm rõ lộ trình, phương án thực hiện; hiện nay vẫn chưa lựa chọn được bộ sách giáo khoa thống nhất trên cả nước, trong khi đây là vấn đề cử tri rất quan tâm.

Đại biểu cho rằng cần có giải pháp mạnh mẽ hơn nữa, cụ thể hơn nữa trong triển khai nội dung này, quy định rõ lộ trình thực hiện; đồng thời, thực hiện rà soát bộ sách giáo khoa hiện nay, xem xét cắt bỏ một số sách giáo khoa không cần thiết (về hoạt động trải nghiệm, giáo dục thể chất) để tránh lãng phí nguồn lực cho xã hội cũng như cho phụ huynh học sinh.

Lựa chọn những vấn đề cấp thiết, quan trọng nhất để đưa vào nghị quyết

Tham gia thảo luận và làm rõ ý kiến của các đại biểu, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, quy định giao thẩm quyền tuyển dụng cho Sở Giáo dục và Đào tạo nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa Luật Nhà giáo (giao cho Bộ trưởng) và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (giao cho UBND cấp tỉnh).

Việc này nhằm thống nhất thẩm quyền cho ngành giáo dục theo tinh thần của Luật Nhà giáo và đã nhận được sự đồng thuận cao của Chính phủ. Tuy nhiên, trong phạm vi một xã, có thể ủy quyền cho chủ tịch xã quyết định.

Về chính sách đãi ngộ, ông Vinh lý giải việc ưu tiên cho giáo viên và bác sĩ ở vùng khó khăn là để thu hút nhân lực chất lượng cao trực tiếp làm nhiệm vụ. Nếu mở rộng ra tất cả nhân viên khác trong trường học hay cơ sở y tế sẽ khó đảm bảo công bằng với các cán bộ ngành khác cũng đang công tác tại cùng địa bàn.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng nhấn mạnh, mong muốn đầu tư cho giáo dục là rất lớn nhưng điều kiện ngân sách có hạn, do đó cần lựa chọn những vấn đề cấp thiết, quan trọng nhất để đưa vào nghị quyết, tạo ra sự thay đổi nhanh chóng trước khi có lộ trình tổng thể hơn.

"Lương và phụ cấp của giáo dục, y tế chiếm khoảng hơn 80% toàn bộ viên chức rồi. Tăng lương cho giáo dục, y tế thực tế gần như là tăng lương cho cả hệ thống viên chức của chúng ta. Vì vậy, cần có lộ trình, nếu không ngân sách sẽ rất khó để đáp ứng được", ông Vinh lý giải.

×