Chuyện lạ Quảng Ninh, một ông "họa sỹ nghiệp dư" biến phế liệu thành tranh nghệ thuật, nhìn là mê ngay

Tái chế kính cường lực vỡ thành tranh nghệ thuật

Một buổi sáng tháng 7, chúng tôi có dịp đến gặp ông Nguyễn Đức Toàn ở phường Hà Lầm, tỉnh Quảng Ninh (trước đây là phường Cao Thắng, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh). Phòng khách của gia đình ông Toàn không bày biện nhiều thứ, chỉ có tranh chân dung của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng… được đặt trang trọng. Còn ở ngoài hiên nhà, ông Toàn cũng treo chân dung anh hùng Che Guevara, nữ diễn viên Marilyn Monroe…

Nếu không nhìn kỹ, ít ai biết rằng những bức tranh đen trắng, nhiều kích cỡ khác nhau này đều do ông Toàn tái chế kính cường lực vỡ mà thành.

Sinh ra và lớn lên ở Quảng Ninh, ông Toàn đã gắn bó gần 30 năm cuộc đời với những hòn than ở Công ty CP Than Hà Lầm, sau đó là Tổng Công ty Đông Bắc (nay là Binh đoàn 19). Ở độ tuổi 50, ông Toàn về hưu với hàm Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp.

Cái duyên đến với những bức tranh bằng kính cường lực vỡ của ông Toàn thật ra rất tình cờ. Ông Toàn bảo, ban đầu vốn chỉ để giết thời gian, không hề nghĩ đến việc làm tranh bằng kính cường lực vỡ lại được nhiều người biết tới như vậy.

“Thời gian mới nghỉ hưu rất buồn, lúc nào tôi cũng cảm giác chống chếnh. Sáng nào tôi cũng sang hàng xóm uống nước chè, xong lại về nhà xem truyền hình, đọc báo để giải khuây” – ông Toàn kể.

Cuối năm 2022, ông Toàn xem một chương trình truyền hình nói về chàng trai Hứa Duy Thanh tái chế rác thủy tinh thành những bức tranh sống động. Thấy cùng trú tại Quảng Ninh, ông Toàn đã tìm kiếm cách liên hệ, dành thời gian tới nhà anh Thanh để học hỏi cách thực hiện một bức tranh sỏi.

Nhưng làm sỏi thủy tinh từ rác thủy tinh vất vả quá. Những mảnh thủy tinh vỡ được trộn với bột đá mài, nước và cho vào máy quay liên lục. Sau 4-5 ngày quay liên tục như thế, những mảnh thủy tinh sắc nhọn mới trở thành những viên sỏi thủy tinh nhẵn nhụi, màu sắc bắt mắt.

Ông Toàn cũng tự chế một chiếc máy mài thủy tinh tương tự như của anh Thanh. Thậm chí ông còn mua một két bia Liquan của Trung Quốc vì chúng có màu xanh đẹp mắt, để hàng xóm uống bia, còn ông lấy vỏ chai để làm thành sỏi thủy tinh.

Nhưng rồi một lần, ông Toàn bắt gặp một tấm kính cường lực màu trắng bị vỡ, vứt chỏng chơ. Kính cường lực là một loại vật liệu được sử dụng phổ biến nhất trong đời sống hằng như làm tường kính các tòa nhà, cửa sổ, cầu thang, kính chắn gió của ô tô, hay đơn giản nhất là lớp bảo vệ màn hình điện thoại… Khi kính cường lực bị vỡ, chúng sẽ vỡ vụn thành những mảnh nhỏ với nhiều hình dáng khác nhau, nhưng không sắc nhọn như kính thông thường.

Khi gặp nước, những miếng kính cường lực vỡ cũng lấp lánh, đẹp không kém gì những chai lọ thủy tinh nhiều màu sắc kia. Bởi vậy, ông Toàn nảy ra ý tưởng làm tranh từ kính cường lực vỡ, vừa giúp tiết giảm công đoạn mài thủy tinh, song vẫn mang hiệu ứng lấp lánh.

Và rồi, những bức tranh bằng kính cường lực vỡ của ông Toàn ra đời từ đó. Hình ảnh các vị lãnh tụ, người nổi tiếng, bạn bè, người thân đều trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho những bức tranh của ông.

"Kính cường lực có hạn chế về màu sắc, chủ yếu là bốn màu đen, trắng, nâu, xanh ngọc, gây khó khăn trong việc thực hiện ý tưởng. Do đó phần lớn các tác phẩm của tôi đều là tranh chân dung, tranh phong cảnh đơn giản" - ông Toàn chia sẻ.

Chỉ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh có kích thước 1,25 x 0,85m được đặt trang trọng trong phòng khách, ông Toàn bảo, ông đã dành thời gian 5 ngày để hoàn tất bức tranh này. Đây chỉ là một trong những bức tranh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh mà ông Toàn từng thực hiện.

Bên cạnh, bức chân dung Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng có kích thước tương tự. Ông Toàn bảo, đây là bức tranh thứ hai về cố Tổng Bí thư mà ông thực hiện. Trước đó vào năm 2023, ông đã gửi tặng Bảo tàng Quảng Ninh một bức chân dung khác về Tổng Bí thư để phục vụ trưng bày.

Những sản phẩm tái chế có một không hai

Những bức tranh này được làm thủ công nên đòi hỏi tỉ mỉ, thời gian, còn lại không mất nhiều chi phí bởi nguyên liệu được ông Toàn xin từ các xưởng nhôm kính.

“Những bức tranh này tôi chủ yếu để dành tặng bạn bè, người thân, những người rất yêu quý và trân trọng. Tuy nhiên, vì tranh chân dung chủ yếu màu đen trắng, nên trước khi tặng, tôi đều hỏi ý kiến của họ. Ngoài ra, cũng có nhiều người yêu thích những bức tranh làm từ kính cường lực vỡ tái chế, thậm chí là người trẻ cũng thích. Do đó, hiện nay cùng với làm quà tặng, tôi cũng làm bán theo đơn đặt hàng” – ông Toàn cho hay.

Không chỉ tái chế kính cường lực vỡ thành tranh, ông Toàn còn tái chế lốp xe bỏ đi thành những mô hình. Đầu năm 2023, ông Toàn tình cờ đọc một bài báo viết về một chàng trai ở Bến Tre tái chế lốp xe thành mô hình king kong khổng lồ. Ông nhận thấy lốp xe là loại rác thải rất khó phân phân hủy trong môi trường tự nhiên, nhưng có thể tái chế thành những những mô hình, đồ vật hữu ích.

Vậy là ông lại đi khắp các tiệm sửa xe lớn nhỏ để thu thập lốp xe cũ, đôi khi còn mua lại của đồng nát, rồi tái chế thành sản phẩm có tính thẩm mỹ.

Theo ông Toàn, để làm ra những mô hình, ngoài lốp xe cũ, còn cần chuẩn bị nhiều nguyên liệu khác như khung sắt, tôn, que hàn, sơn… Sau hơn nửa năm mày mò, ông Toàn đã làm được cả một "sở thú lốp xe" với những con vật như king kong, voi mẹ con, khủng long, tê giác, đại bàng.

Trong đó, mô hình khủng long với chiều dài 7,9m, rộng 1,3m, cao 3m, trọng lượng 480kg là mô hình ông dành nhiều thời gian, công sức, tâm huyết nhất.

Hiện nay, "sở thú lốp xe" của ông Toàn đã được HTX Green Life Hạ Long – một đơn vị cũng chuyên tái chế các loại rác thải nhựa ở Quảng Ninh, mua lại để trưng bày phục vụ du khách tham quan.

Với việc việc tái chế những mảnh kính cường lực vỡ, những chiếc lốp xe cũ... ông Nguyễn Đức Toàn không chỉ tạo ra niềm vui cho mình, mà còn góp phần vào việc nâng cao nhận thức về giữ gìn và bảo vệ môi trường.

×