“Con sóc nhỏ” giữa đời thường: Huyền thoại nữ điệp báo Ngô Thị Huệ và những năm tháng chiến đấu trong lòng địch

Tuổi thơ trong khói lửa

Ở tuổi ngoài 80, bà vẫn giữ vóc dáng nhỏ nhắn, nhanh nhẹn. Giọng nói ấm áp, ánh mắt hiền hậu và nụ cười mộc mạc khiến người đối diện có cảm giác gần gũi ngay từ lần gặp đầu tiên. Ít ai có thể hình dung, phía sau dáng vẻ bình dị ấy là cả một cuộc đời gắn với những chiến công thầm lặng nhưng đặc biệt xuất sắc của lực lượng tình báo, an ninh trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở vùng đất Quảng Đà kiên cường, tuổi thơ của Ngô Thị Huệ gắn liền với những biến động dữ dội của lịch sử. Khi phong trào cách mạng dâng cao, cũng là lúc chính quyền Sài Gòn đẩy mạnh các chiến dịch “tố cộng, diệt cộng” với mức độ khốc liệt.

Gia đình bà không nằm ngoài vòng xoáy ấy. Cha bà bị bắt, tra tấn dã man đến mù lòa mới được thả về. Những mất mát, đau thương ấy không làm chùn bước, mà ngược lại càng hun đúc ý chí cách mạng trong lòng cô gái trẻ.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, phong trào cách mạng tại địa phương tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Chỉ trong vòng 3 năm, gia đình bà đã có tới 5 người tham gia kháng chiến. Từ môi trường đó, tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm với quê hương đã sớm hình thành và lớn lên trong bà.

Nhắc đến mình, giữa nhiều cách gọi mỹ miều như “bông hồng thép”, bà Huệ lại thích nhất cái tên “Con sóc nhỏ”. Với bà, đó không chỉ là biệt danh, mà còn là biểu tượng của cả một quá trình hoạt động cách mạng.

“Nhỏ là vóc dáng, nhưng phải đi cùng sự nhanh nhạy, linh hoạt. Làm điệp báo, chậm một giây là có thể mất mạng, hỏng cả nhiệm vụ”, bà chia sẻ.

Chính sự nhanh trí, khả năng ứng biến linh hoạt “nhanh như sóc” đã giúp bà nhiều lần thoát khỏi tình huống nguy hiểm, hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện hoạt động bí mật vô cùng khắc nghiệt.

Những năm tháng hoạt động giữa lòng địch

Năm 1959, khi địch thực hiện chính sách lập ấp chiến lược nhằm kiểm soát dân cư và triệt phá cơ sở cách mạng, Ngô Thị Huệ theo gia đình vào khu dồn dân. Tưởng chừng đây là bước lùi, nhưng thực chất lại mở ra một “mặt trận” mới cho hoạt động cách mạng.

Dưới sự chỉ đạo của tổ chức, bà âm thầm điều nghiên quy luật hoạt động của các đối tượng ác ôn, chức sắc trong bộ máy địch. Từ những thông tin thu thập được, bà phối hợp với lực lượng cách mạng tổ chức tiêu diệt nhiều tên nguy hiểm, làm lung lay hệ thống kiểm soát của địch tại địa phương.

Không chỉ vậy, bà còn khéo léo móc nối với những người có cảm tình với cách mạng trong hàng ngũ đối phương, xây dựng mạng lưới cơ sở nội tuyến một yếu tố then chốt giúp lực lượng cách mạng chủ động trong nhiều tình huống.

Đầu năm 1960, trong một lần thực hiện nhiệm vụ treo cờ cách mạng, bà bị địch phát hiện và bắt giữ. Những ngày tháng trong nhà lao Hiếu Đức và sau đó là nhà lao Hội An trở thành thử thách sinh tử.

Kẻ thù sử dụng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất: điện giật, dìm nước xà phòng, nước vôi, dùng kìm kẹp tay, kéo ngực… nhằm buộc bà khai ra tổ chức. Nhưng trước những đòn tra tấn ấy, cô gái chưa đầy 20 tuổi vẫn giữ vững khí tiết, không hé lộ bất kỳ thông tin nào.

Sau hơn 6 tháng bị giam cầm, thân thể kiệt quệ, thương tích chằng chịt, bà được thả. Thế nhưng, vừa hồi phục, bà lại lập tức quay trở lại với nhiệm vụ. Đó không chỉ là lòng dũng cảm, mà còn là sự kiên định hiếm có của một chiến sĩ cách mạng.

Sau này, Ngô Thị Huệ được điều động làm điệp viên Ban An ninh Quảng Đà, lấy bí danh Minh Hiệp. Đây là giai đoạn bà hoạt động sâu trong nội thành Đà Nẵng, trực tiếp đối mặt với hệ thống kiểm soát dày đặc của địch.

Một trong những nhiệm vụ tiêu biểu là trước Tết Mậu Thân 1968, bà được giao vận chuyển tài liệu mật vào nội thành. Trên đường đi, chứng kiến đồng đội bị bắt, bà vẫn giữ bình tĩnh, không để lộ sơ hở.

Tại điểm giao nhận, bằng những thủ pháp tinh vi như giấu tài liệu trong điếu thuốc, sử dụng ám hiệu kín đáo, bà đã trao tài liệu thành công. Sau đó, bà còn khéo léo đánh lạc hướng sự chú ý của địch bằng cách xé báo, gói kẹo, thay đổi trang phục trước khi rút lui an toàn.

Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ đơn lẻ, bà còn xây dựng được 27 cơ sở cách mạng, trong đó có nhiều cơ sở nằm trong hàng ngũ địch. Đây là thành tích đặc biệt quan trọng, góp phần vào thành công chung của lực lượng an ninh trong giai đoạn cam go nhất.

Những mất mát không thể đong đếm

Đầu năm 1969, trong một lần làm nhiệm vụ, bà bị mảnh bom găm vào đầu. Vết thương nặng buộc bà phải ra miền Bắc điều trị dài ngày. Trong thời gian này, bà liên tiếp nhận tin dữ: hai anh trai hy sinh, cha qua đời vì vết thương cũ tái phát.

Nỗi đau tinh thần cộng với di chứng chiến tranh khiến bà nhiều lần lên cơn co giật. Thế nhưng, chính trong hoàn cảnh đó, bà lại nhận được sự quan tâm đặc biệt.

Khi đến thăm tại bệnh viện, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn đã xúc động nhận bà làm con nuôi – một nghĩa cử thể hiện sự trân trọng đối với những hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ điệp báo.

Sau khi điều trị, từ năm 1971, bà được điều động công tác tại Bộ Công an. Đến năm 1975, khi đất nước thống nhất, bà trở về quê hương trong niềm xúc động.

Với những đóng góp to lớn, ngày 29/8/1985, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận xứng đáng cho một cuộc đời cống hiến không ngừng nghỉ.

Gặp lại bà trong những ngày Đà Nẵng rộn ràng chuẩn bị cho chương trình Gala “Tổ quốc bình yên”, chúng tôi cảm nhận rõ nguồn năng lượng tích cực từ người nữ Anh hùng.

Trong chương trình, bà sẽ tham gia nghi thức “truyền lửa” biểu tượng cho sự tiếp nối giữa các thế hệ chiến sĩ an ninh. Dù thời tiết nắng nóng, sức khỏe có phần hạn chế, bà vẫn chủ động rèn luyện, chuẩn bị kỹ lưỡng.

“Đó là trách nhiệm của người đi trước. Phải truyền lại lý tưởng, tinh thần cho lớp trẻ”, bà chia sẻ.

Rời căn nhà nhỏ, điều đọng lại không chỉ là những chiến công, mà còn là hình ảnh một người phụ nữ suốt đời tận tụy với Tổ quốc. “Con sóc nhỏ” năm nào giờ vẫn tiếp tục hành trình của mình hành trình giữ lửa và truyền lửa. Ngọn lửa ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ và lan tỏa.

“Còn sức là còn cống hiến. Người chiến sĩ Công an phải luôn sống vì Nhân dân, vì bình yên của Tổ quốc”, bà nói.

Một cuộc đời một huyền thoại. Nhưng trên hết, đó là câu chuyện về niềm tin, lý tưởng và sự tiếp nối. Ngọn lửa từ quá khứ vẫn đang cháy, soi sáng con đường của hôm nay và mai sau.

Anh hùng LLVTND Ngô Thị Huệ (bí danh Minh Hiệp) kể, bà sinh năm 1942 tại làng Hương Phát, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng (cũ), trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Từ những năm 1950, gia đình bà đã là cơ sở nuôi giấu cán bộ cốt cán của phong trào. Lớn lên trong môi trường ấy, cô gái Ngô Thị Huệ đã sớm được hun đúc tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh kiên cường. Dù mới hơn 10 tuổi, Huệ đã tham gia các nhiệm vụ như rải truyền đơn, cảnh giới, báo tin hoạt động của địch cho cơ sở.

×