Người lính Cụ Hồ với tâm thế mới để gìn giữ hòa bình

Thưa Thiếu tướng, sau 51 năm, nhìn lại ngày 30/4/1975, cảm xúc của ông - một người trực tiếp cầm súng chiến đấu góp phần để đất nước đi tới toàn thắng và thống nhất, như thế nào?

-51 năm qua, dù người chiến sĩ Bộ đội Cụ Hồ như tôi và các đồng đội tuổi cao thêm, nhưng ký ức thì không cũ đi ngày nào.

Là thầy giáo cấp 2, tháng 8/1970, tôi lên đường nhập ngũ. Sau 3 tháng huấn luyện, đơn vị chúng tôi hành quân vượt Trường Sơn vào chiến trường. Đến Đường 9 Nam Lào thì dừng lại bổ sung quân cho Đoàn 559. Tôi thành chiến sĩ công binh mở đường Trường Sơn. Đế quốc Mỹ đã tiến hành cuộc chiến ngăn chặn đường Trường Sơn vô cùng ác liệt. Thế nhưng bộ đội công binh vẫn bám trụ thông đường, pháo phòng không bắn trả máy bay, xe ô tô vượt qua lửa đạn để đưa hàng ra chiến trường.

Có những giai đoạn địch tập trung đánh phá liên tục không ngừng, đủ các loại bom đạn, bom từ trường, bom bi nổ châm, các loại mìn…, gây thương vong rất lớn cho bộ đội ta. Những người chiến sỹ công binh chúng tôi cũng cảm nhận cuộc chiến vô cùng gian nan, ác liệt, khó khăn... Trưa ngày 30/4/1975 nghe Đài Tiếng nói Việt Nam thông báo Sài Gòn đã được giải phóng, lá cờ nửa đỏ nửa xanh giữa có ngôi sao vàng năm cánh đã tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, chúng tôi sững sờ người ra vì vui sướng. Ngày vui vui đến như mơ/ Sài Gòn giải phóng đợi chờ bấy lâu.

“Giá của hòa bình rất đắt”

- Những ai từng nằm dưới hầm nghe bom do máy bay B52 rải thảm hết tốp này đến tốp khác, kéo dài suốt cả tuần, từng chôn cất đồng đội xong lại ôm súng đi chiến đấu tiếp, mới hiểu: Hòa bình không phải là khoảng lặng giữa hai cuộc chiến. Hòa bình là thứ phải đổ máu mới giành được, và đổ mồ hôi mới giữ được.

Có thể nói, suy nghĩ của người đã đi qua lửa đạn như tôi là: Hòa bình đắt lắm. Theo dõi trên phương tiện truyền thông hằng ngày bây giờ, thấy chiến sự ở Ukraine, Gaza, Iran và những nơi khác... thấy cảnh đổ nát, thấy người dân bồng bế nhau chạy loạn. Người dân nước ta ngày xưa cũng rơi vào tình cảnh như vậy.

Hòa bình ngày nay chúng ta có, nó rất quý vì được trả bằng giá đắt nhất, đó là sự hy sinh xương máu của bao thế hệ. Vậy cần phải có tâm thế gì và chuẩn bị gì để bảo vệ thành quả đó?

- Thời chúng tôi, tâm thế là “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Thời nay, giặc không chỉ từ biên giới. Giặc ở trên không gian mạng, ở trong kinh tế, ở trong lòng người… Chính vì vậy tâm thế cũng phải khác đi, tôi nghĩ có 4 câu: “Đừng say sưa chiến thắng cũ. Thế giới đổi chiều rất nhanh, hôm nay bạn, mai có thể thành thù. Cần tỉnh táo để không bị ru ngủ, không chủ quan “nước ta yêu hòa bình nên không ai đánh”. Yêu hòa bình phải đi kèm với đủ mạnh để không ai dám đánh”.

Còn nguồn lực? Thời bình giữ nước cần những “sư đoàn” nào? Tôi cho là cần 5 “sư đoàn”:

1. “Sư đoàn Trí tuệ”: Giáo dục, khoa học, công nghệ. Một quốc gia hơn 100 triệu dân mà không làm chủ được công nghệ lõi thì hòa bình mong manh lắm. Bài toán chip, AI, năng lượng mới, an ninh mạng... chính là “Điện Biên Phủ” của thời đại ngày nay.

2. “Sư đoàn Kinh tế”: Doanh nghiệp dân tộc mạnh, tự chủ chuỗi cung ứng, an ninh lương thực, năng lượng. Kinh tế mạnh là thành trì vững nhất.

3. “Sư đoàn Văn hóa - Lòng dân”: Giữ được bản sắc, giữ được niềm tin của dân. Dân tin Đảng, tin chế độ, tin vào tương lai thì không thế lực nào phá được. Quan tham, dân oán mới là “viên đạn bọc đường” nguy hiểm nhất.

4. “Sư đoàn Quốc phòng hiện đại”: Quân đội vẫn phải “tinh, gọn, mạnh”, tiến thẳng lên hiện đại. Không phải để đi đánh nhau, mà để đủ sức răn đe. “Muốn có hòa bình, phải chuẩn bị cho chiến tranh” – quy luật ngàn đời không đổi.

5. “Sư đoàn Đối ngoại”: Ngoại giao cây tre: gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển. Thêm bạn bớt thù. “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”: Cái bất biến là độc lập, chủ quyền. Cái vạn biến là sách lược phù hợp.

Ngày nay, Việt Nam không chỉ giữ hòa bình cho riêng mình mà còn tích cực tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc. Ông đánh giá thế nào về sự chuyển mình này của quân đội ta – từ những người chiến đấu để giải phóng dân tộc trở thành những ‘sứ giả hòa bình’ trên trường quốc tế?

-Nói về điều này, tôi vừa tự hào, vừa rưng rưng. Rưng rưng vì nghĩ tới những đồng đội xưa đã ngã xuống, tự hào vì nghĩ thời chúng tôi đi đánh giặc để sống, còn thế hệ ngày nay đi gìn giữ hòa bình trên thế giới. Tôi đánh giá đây là sự “chuyển mình” hợp quy luật, hợp đạo lý, hợp thời đại

Từ “người chiến sĩ giải phóng” thành “sứ giả hòa bình” – cái gì đổi, cái gì không đổi?

Đối tượng: Xưa đánh quân xâm lược. Nay bảo vệ dân thường, ngăn các phe phái bắn giết nhau.

Bản chất: Vẫn là “vì nhân dân”. Xưa vì nhân dân Việt Nam. Nay vì nhân dân Việt Nam và cả nhân dân thế giới.

Vũ khí: Xưa là AK, B-40... Nay là ống nghe của bác sĩ, là cuốn vở của cô giáo, là bao xi măng, cái máy dò mìn của công binh, và cả luật pháp quốc tế.

Chiến trường: Xưa ở rừng, ở đô thị. Nay ở sa mạc, ở nơi dịch bệnh, xung đột sắc tộc.

Lý tưởng: Vẫn là hòa bình, độc lập, tự do, hạnh phúc. Chỉ khác là nay ta mang những giá trị đó chia sẻ cho bạn bè.

Điều làm tôi tự hào nhất về các chiến sĩ “mũ nồi xanh”vì 3 chuyện này:

Bệnh viện dã chiến cấp 2 của ta ở Nam Sudan: Các bác sĩ quân y không chỉ chữa cho lính Liên Hợp Quốc, mà còn mổ đẻ, cứu sống mẹ con người dân bản địa giữa chiến sự. Có cháu bé được đặt tên là “Việt Nam”. Đó là “trận thắng” không cần nổ súng.

Đội Công binh ở Abyei: Giữa nắng 50 độ, quân ta làm đường, khoan giếng, xây trường học cho trẻ em. Dân ở đó bảo: “Lính Việt Nam đến, không chỉ mang hòa bình, mà mang cả nước sạch”.

Nữ quân nhân ta: Tỷ lệ nữ sĩ quan Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình cao hơn mức trung bình của Liên Hợp Quốc. Các chị, các chiến sĩ vừa mềm mỏng, vừa kiên cường, làm tốt việc vận động phụ nữ, trẻ em. Đó là “ngoại giao nhân dân” hiệu quả nhất.

Có thể thấy, từ một dân tộc bị đô hộ, phải cầm súng để giành độc lập, nay ta cử quân đi giúp các dân tộc khác có hòa bình – đó là vòng quay biện chứng của lịch sử, và cũng là niềm kiêu hãnh lớn nhất.

Ngày xưa thế giới biết đến Việt Nam vì “chiến thắng Điện Biên Phủ”, vì “Đại thắng mùa Xuân”. Tôi mong sau này, thế giới nhắc đến Việt Nam vì “đội quân nhà Phật”, vì “những người chiến sĩ mang hòa bình”. Thế hệ chúng tôi đánh giặc để chấm dứt chiến tranh. Các chiến sĩ ngày nay đi giữ hòa bình để chiến tranh không bao giờ quay lại.

Việc nào cũng vinh quang. Việc nào cũng vì hai chữ Việt Nam.

Xin cảm ơn Thiếu tướng!

×