Đại biểu Quốc hội lo việc giao quyền xác nhận cho Chủ tịch xã dễ nảy sinh tiêu cực trong hoãn cai nghiện

Chiều 25/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).

Băn khoăn quy định giao quyền cho Chủ tịch UBND xã

Tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (đoàn Đắk Lắk) đã dành những phút đầu để chia sẻ về hậu quả nặng nề của đợt bão lũ lịch sử vừa qua tại các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Bà cho biết thiên tai đã khiến 91 người tử nạn, 11 người mất tích và gây thiệt hại tài sản hơn 13.200 tỷ đồng, trong đó Đắk Lắk là địa phương chịu tổn thất nghiêm trọng về người và hạ tầng.

Đại biểu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và sự chung tay của đồng bào cả nước đã hỗ trợ người dân vùng lũ vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống.

Đi vào nội dung góp ý dự án Luật, đại biểu Thu Nguyệt cơ bản nhất trí với dự thảo nhưng đề nghị làm rõ thêm một số vấn đề thực tiễn.

Về nguồn tài chính cho công tác phòng chống ma túy, bà kiến nghị cần bổ sung đối tượng là người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện vào nhóm phải tự chi trả chi phí xét nghiệm nếu họ không đồng ý với kết quả của cơ quan công an và yêu cầu cơ sở y tế xét nghiệm lại. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm cá nhân và giảm gánh nặng ngân sách.

Liên quan đến trách nhiệm khai báo, nữ đại biểu chỉ ra sự chưa thống nhất với Luật Cư trú. Bà đề xuất chỉnh lý theo hướng người sử dụng ma túy không có nơi cư trú ổn định phải khai báo cho công an cấp xã nơi phát hiện hành vi, thay vì nơi cư trú như dự thảo, để đảm bảo tính khả thi trong quản lý.

"Sự thiếu chuẩn hóa dẫn đến vấn đề tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những thủ tục xin-cho và tạo những khoảng trống về pháp lý cho công việc khiếu nại và tranh chấp", bà Nguyệt nói.

Điều 37 dự thảo Luật quy định hoãn, miễn, tạm đình chỉnh chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi.

Theo đó, người phải chấp hành quyết định nhưng chưa đưa đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng được hoãn chấp hành quyết định trong trường hợp gia đình đang có khó khăn đặc biệt được Chủ tịch UBND cấp xã nơi người đó cư trú xác nhận.

Theo đại biểu Nguyệt, khái niệm "khó khăn đặc biệt" trong quy định này chưa được xác định rõ trong luật và các văn bản hướng dẫn liên quan. Dẫn đến mỗi địa phương sẽ hiểu cách khác nhau, áp dụng khác nhau và quá trình thực hiện sẽ rất khó.

Một vấn đề khác được đại biểu quan tâm đó là dự thảo luật giao thẩm quyền xác nhận cho Chủ tịch UBND cấp xã. Mặc dù đây là quy định mở để áp dụng vào những trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, theo bà Nguyệt, quy định này không có những tiêu chí cụ thể sẽ tạo những áp lực về trách nhiệm cho Chủ tịch xã.

Điều này khiến việc xác nhận mang tính cảm tính, thiếu minh bạch, thậm chí có thể bị lợi dụng để trì hoãn việc đưa đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Tội phạm ma tuý ngày càng tinh vi, manh động

Cùng thảo luận, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nhấn mạnh tình hình tội phạm ma túy ngày càng tinh vi, manh động, thậm chí sử dụng công cụ hỗ trợ chống trả lực lượng chức năng.

Ông dẫn chứng các vụ bắt giữ ma túy với số lượng lớn lên đến hàng tấn để cảnh báo về mức độ nguy hiểm, đồng thời bày tỏ lo ngại về tỷ lệ tái nghiện cao hiện nay.

Về thời hạn cai nghiện bắt buộc, đại biểu Hòa đồng tình với việc tăng khung thời gian lên từ 24 đến 36 tháng, tuy nhiên ông đề nghị cần có cơ chế linh hoạt. Theo đó, nên xem xét giảm thời hạn cho những người chấp hành tốt, thực sự ăn năn hoặc các trường hợp đặc biệt như phụ nữ nuôi con nhỏ, người có hoàn cảnh khó khăn, thay vì áp dụng cứng nhắc mức tối đa cho tất cả các đối tượng.

Đối với hình thức cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng, đại biểu đoàn Đồng Tháp tỏ ra băn khoăn về tính hiệu quả.

Ông cho rằng việc quản lý người cai nghiện tại gia đình rất khó khăn, đặc biệt là với các gia đình nghèo phải mưu sinh, dễ dẫn đến tình trạng người cai nghiện bị các đối tượng xấu lôi kéo, dụ dỗ tái sử dụng.

Ông kiến nghị nếu duy trì hình thức này, cần quy định chặt chẽ về phác đồ điều trị, cung cấp thuốc và sự giám sát của chính quyền địa phương để đảm bảo thực chất.

Đặc biệt quan tâm đến đối tượng trẻ em từ 12 đến dưới 18 tuổi, đại biểu Phạm Văn Hòa ví von các em như những "con chim non", nếu đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc chung với các đối tượng lớn tuổi hơn sẽ rất dễ bị ảnh hưởng tiêu cực.

Hơn nữa, việc tổ chức học văn hóa cho các em trong trại cai nghiện gặp nhiều khó khăn do trình độ không đồng đều và thiếu giáo viên. Do đó, ông đề nghị chỉ nên áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với trường hợp cá biệt, còn lại nên ưu tiên biện pháp giáo dục tại gia đình để các em có cơ hội đến trường.

Về kiểm soát thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có chứa chất ma túy, tiền chất ma túy, đại biểu đề nghị cần cân nhắc phương thức kiểm tra tiền kiểm hay hậu kiểm để vừa ngăn chặn tội phạm vừa không gây khó khăn, cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

×